biologik suyuqliklarning osmotik bosimi

DOCX 8 pages 27.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.8 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

biologik suyuqlikilarning osmotik bosimi. 5-laboratoriya. biologik suyuqliklarning osmotik bosimi. eritmalar va to’qima suyuqliklarining osmotik bosimlarini aniqlash ishdan maqsad: biologik suyuqliklarning osmotic bosimini aniqlashni o’rganish. ish uchun kerakli jihozlar: mikroskop, okulyar mikrometrii, kapillyar naychalar, predmet va soat oynachalari, natriy hloridning 1%, 2%, 3%li eritmalari, biologik suyuqliklar, filtr qog'oz. nazariy tushuncha. eritmalardagi osmos xodisasi eritma hosil bo’lishidagi molekulyar kinetik mexanizmning tarkibiy qismlardan biri bo’lgan diffuziya natijasida hosil bo’ladi agarda erituvchi bilan eritma erituvchi molekulalariga o'tkazuvchan, ammo erigan modda molekulalariga o'tkazuvchan bo'lmagan (yarim o'tkazuvchan) membrana orqali ajratib qo'yilsa, u holda erituvchi molekula-larining mazkur membrana orqali eritma tomon, bir tomonlama diffuziyasi kelib chiqadi. bu hildagi diffuziya erituvchi xajm birligidagi molekulalar sonining o'sha hajmga ega eritmadagisidan ko'p bo'lishi bilan shartlanadi. chunki eritma hajmi-ning ma'lum qismini erigan membrana orqali eritma tomon siljishishlarning eritmadan erituvchi tomon siljishidan ustunlik oladi.erituvchining yarmi o'tkazuv-chan membrana orqali eritmaga qarab yo'nalgan bir tomonlama diffuziyasi osmos vashu osmos tufayli kelib chiqadigan, yarim o'tkazgich …

2 / 8

a bosim hajmga teskari proporsionaldir (boyl-mariot qonuni) t=constan p1v1=p2v2 2.o’zgarmas molyar konsentratsiya qiymatlarida osmotik bosim absolyut temperaturaga to’g’ri proporsionaldir, ya’ni bosim o’zgarmas bo’lgan vaqtda hajm bilan temperatura to’g’ri proporsionaldir.(gey-lyussak) p=const v1t1=v2t2 osmos va filtrlash hodisasi tirik organizmlardagi ( qon va to’qimalar orasida) suv va tuz almashinuv jarayonlarini ta’milashda katta ahamiyatga ega. hujayraga suv molekulalarining kirishi va chiqishi hujayra ichidagi va u joylashgan muhitning osmotik bosimi o’zaro teng bo’lmaguncha yoki hujayra ichidagi gidrostatik bosin ortishi osmotik bosimning mutanosiblashtirguncha davom etadi. filtrlanish hodisasi ko’pgina fiziologik jarayonlarda katta ahamiyatga ega. jumladan buyrak nefronlaridagi birlamchi siydik qon zardobi tarkibidagi suvning tomir ichidagi gidrostatik bosim ta’sirida filtrlanishi orqali hosil bo’ladi. organizmdagi biosuyuqlilari, oshqozon shirasi va boshqalar) osmotik bosim qiymati ularda erigan quyi molekulyar (asosan tuzlar, oshqozon shirasi uchun hcl) va kolloid xolatidagi yuqori molekulyar moddalar (asosan oqsillar) hisobiga kelib chiqadi. jumladan qonning osmotic bosimi 0,76-081 mpa atrofida bo’ladi va u zardobida erigan moddalar miqdori bilan …

3 / 8

tatik bosimi 4 kpa , markaziy qismida 2,66 kpa, venos qismida esa 1.33 kpa ni tashkil etadi. bu esa qon limfa sistemasidagi onkotik bosim va gidrostatik bosim gradiyenlari orasidagi farq qiymati hisobiga hamda osmos jarayonlari hosil bo’lish natijasi quyida bayon etilgan holatlar kuzatilishiga olib keladi. 1. kapillyarlarning arterial qismidagi gidrostatik bosim onkotik bosimdan yuqori bo’lganligi sababli zardobning nooqsil qismi filtratsiya hisobiga limfaga o’ta boshlaydi 2. kapillyarlarning venoz qismida esa gidrostatik bosim onkotik bosimdan kichik bo’lganligi sababli osmos hodisasi xisobiga suv molekulalari limfadan qon-tomir sistemasiga o’ta boshlaydi. 3. normal fiziologik jarayonlar uchun bu ikki jarayob o’zaro mutanosib bo’ladi, ya’ni arterial qismidan to’qimalarga chiqqan suv hajmi venos qismidan qon tarkibida o’tgan suv miqdoriga teng bo’ladi va bunu suv almashinuvining statsionar holati deb atladi. vant-goff qoidasiga ko'ra, noelektrolit modda eritmasining osmotik bosimi deganda, erigan modda zarrachalari gaz holatiga o'tib, eritma hajmini egallaganda hosil qiladigan bosim tushuniladi, demak, noelektrolit modda eritmalariga ideal gaz holatining …

4 / 8

dasining nazariy asoslari bayon etiladi. eritma ustidagi bug' bosimi (zichligi)ning o'zgarishga asoslangan metod. rayl qonyniga binoan, elektrlitmas eritma ustidagi bug' bosimining nisbiy kamayish, erigan modda molyar kontsentratsiyasiga to'g'ri proportsianaldir, ya'ni by erda: p0- erituvchi ustidagi bug' bosimi; p - eritma ustidagi bug' bosimi; n - sof eritmaning mol soni; n- erigan modda mol soni. bordiyu, n>n bo'lsa, u holda mahrajdagi n- ni inobatga olmay, mazkur tenglamaga ko'ra, bug' bositmining nisbiy kamayishi erigan moddaning molyar kontsentratsiyasiga bog'liq bo'lib, eritma ustidagi bug' bosimi erityvchining molyar kontsentrasiga proportsianaldir. boshqacha aytganda, erituv-chi ustidagi bug' bosimi hamma vaqt eritma ustidagi bug' bosimidan katta bo'ladi. quyida kelgirilgan bardjer-rast metodi eritmalar, umuman biologik suyuqliklarga kontsentratsiyalarini aniqlashda ishlatiladigan metodlardan bo'lib, u yuqorida bayon etilgan erituvchi bilan eritma ustidagi bug’ bosimlarining turlicha bo'lish hodisasiga asoslangan. bardjer-rast metodiga binoan, tekshirilayotgan eritmaning kotsentratsiyasi ma'lum eritma bilan taqqoslash orqali topiladi. so'ngra topilgan kontsentratsiya katgaligini vant-goff tenglamasiga qo'yib, eritmaning osmotik bosimi hisoblab topiladi. …

5 / 8

predmet stolchasiga joylashtiriladi. kapillyardagi suyuqliklar minisklaridan biri mikroskop ko'rish maydoniga kiritilib, mikroskop fokusi unga to'g’rilanadi (okulyar 7x, ob'ekti 8). bunda minisk mikrometr chiziqlaridan biriga ustlanishi shart (4.1-rasm). bayon etilganlar bajarilgandan so'ng, bir necha minut davomida, miniskning okulyar-mikrometr chizig’iga nisbatan siljishi kuzatiladi. olingan suyuqliklar kontsentratsiyalari o'za-ro teng bo'lgan sharoitda minisk o'z joyidan siljimaydi. bordiyu, ular farqlansa, u holda minisk siljishda davom etadi. minisk siljishining yo'nalish olingan suyuqliklar kontsentratsiyalari bilan belgilanib, kontrol eritma tekshirilayotgan suyuqlikka nisbatan kam kontsentra-tsiyaga ega bo'lsa, kontrol eritma ustidagi bug’ bosimi suyuqlik ustidagi bug’ bosimidan katta bo'lishi tufayli, eritma miniski orqaga suriladi. chunki bug’ ko'p tomondan kam tomonga diffuziyalanib, kontsentratsiyasi katta eritma yuzasida kontsentratsiyalanadi va o'sha suyuqlikning hajmini oshiradi. shu sasabdan suyuq-lik miniski ilgari siljiydi. kontrol eritma ustidagi kamaygan bug’ bosimi, uning bug’lanish hisobiga to'ldirilib boriladi. natijada kontrol eritma miniski orqaga siljiydi (5.1-rasm qaralsin). bardjer-rast metodi. a-kapillyarning predmet oylachasidagi holati, b-okulyar mikrometri fonidagi minisk holati. bayon etilgan tarzda …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik suyuqliklarning osmotik bosimi"

biologik suyuqlikilarning osmotik bosimi. 5-laboratoriya. biologik suyuqliklarning osmotik bosimi. eritmalar va to’qima suyuqliklarining osmotik bosimlarini aniqlash ishdan maqsad: biologik suyuqliklarning osmotic bosimini aniqlashni o’rganish. ish uchun kerakli jihozlar: mikroskop, okulyar mikrometrii, kapillyar naychalar, predmet va soat oynachalari, natriy hloridning 1%, 2%, 3%li eritmalari, biologik suyuqliklar, filtr qog'oz. nazariy tushuncha. eritmalardagi osmos xodisasi eritma hosil bo’lishidagi molekulyar kinetik mexanizmning tarkibiy qismlardan biri bo’lgan diffuziya natijasida hosil bo’ladi agarda erituvchi bilan eritma erituvchi molekulalariga o'tkazuvchan, ammo erigan modda molekulalariga o'tkazuvchan bo'lmagan (yarim o'tkazuvchan) membrana orqali ajratib qo'yilsa, u holda erit...

This file contains 8 pages in DOCX format (27.8 KB). To download "biologik suyuqliklarning osmotik bosimi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik suyuqliklarning osmoti… DOCX 8 pages Free download Telegram