bolalarni tinglashga o'rgatish

DOCX 15 pages 39.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.1 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

bolalarni tinglashga o'rgatish reja: kirish 1. mussiqa haqida umumiy tushunchalar 2. musiqa tinglashning tarbiyaviy ahamiyati 3. bollarni eshitish madaniyatini shakllantirish xulosa. kirish . mustaqil o‘zbekistonning kelajagi ko‘p jihatdan barkamol, intellektual salohiyatli avlod va unga ta’lim-tarbiya berish sifatiga bog‘liq. shu bois vatani, xalqini sevadigan, istiqlol g‘oyalariga sadoqatli, mustaqil fikrlaydigan ijodkor shaxsni yetishtirish davlatning ta’lim sohasidagi siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. kurs ishining maqsadi. bolalarni savod o’rganishni barcha faoliyatlariga mukammal qilib tayyorlash va shuningdek bolalarda amaliy ko’nikmalar hosil qilish. bolalarni o’qishga o’rgatish; bolalarni yozish bo’yicha ko’nikma hosil qilish; bolalarni nutqiy savodxonligini o’stirish milliy qadriyatlarimizning muhim tarkibiy qismi, muayyan ma’noda, uning tayanchi bo‘lgan milliy musiqasiz inson, binobarin, xalq ruhiyatining kuchini, uning his-tuyg‘u va kechinmalarini anglash mumkin emas. shu ma’noda aytish mumkinki, xalqimiz, xususan, yoshlarning musiqiy didi va madaniyatini yuksaltirmay turib, ma’naviy hayotimizda paydo bo‘layotgan va asoratli iz qoldirayotgan ayrim og‘riqli masalalarni bartaraf etishning imkoni yo‘q. prezidentimiz zikr etganidek; “bizning milliy an’analarimizga odob axloq qoidalariga …

2 / 15

ilayotgan musiqa darslari sifatini tubdan yaxshilash, musiqa o‘qitish metodlarini takomillashtirish, yosh avlod qalbiga milliy musiqiy ohanglarni singdirish, ularning musiqiy did va madaniyatini yanada yuksaltirish zarur. [1: ] o‘rganiladigan asarlar badiiy va g‘oyaviy jihatdan yaxlit tassurot qoldirishi uchun ularni ma’lum mavzu asosida o‘rganish maqsadga muvofiqdir. bunday mavzular bir yoki bir necha dars asosida musiqa qonuniyatlari, ijrochilik turlari yoki uning ifoda vositasi bo‘lgan ma’lum mazmun bilan bog‘lanishi mumkin. masalan: “lad nima?”, “xalq musiqa ijodi”, “bastakorlik va kompozitorlik ijodi”, “musiqiy-epik dostonlari”, “katta ashula janri”, “maqomlar”, “o‘zbek musiqasida ijrochilik uslublari”, “musiqaning oddiy shakllari” “qo‘shiqlarda kuplet shakllari”, “syuita shakli” simfonik asarlar janrlari musiqiy sahna asarlari va boshqalar shular jumlasidandir. garchi mazkur mavzu tuzimi uslubi yangi dastur tarkibida ishlab chiqilayotgan bo‘lsa-da, ammo bu narsa keng o‘qituvchilar tajribasiga g‘am tayangan bo‘lishi maqsadga muvofiqdir. asarni badiiy yaxlit idrok qilish ikkinchidan, dars tuzilishiga ham bog‘liq. darsda turli musiqiy faoliyat turlarini musiqa tinglash, ashula aytish, asarni musiqiy pedagogik tahlil etish, …

3 / 15

asbobi bo‘lmagan, musiqaning hayotbaxsh ta’sirini o‘z hayotida sezmasdan yashaydigan odamni bizning yurtimizda topish qiyin desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. eng muhimi, bugungi kunda musiqa san’ati navqiron avlodimizning yuksak ma’naviyat ruhida kamol topishida boshqa san’at turlariga qaraganda ko‘proq va kuchliroq ta’sir ko‘rsatmoqda”.[footnoteref:2] dasturga turli vokal va musiqiy xususiyatga ega bo‘lgan qo‘shiqlar kiradi. vokal-xor ishlari yuzasidan ularning har biri ma’lum malakalarini rivojlantirishga xizmat qiladi. o‘qituvchi sinf imkoniyatlarini hisobga olgan holda yil davomida o‘rgatish uchun 10-12 ta qo‘shiq tanlaydi va ularning vokal ijrochilik darajasi va badiiy mazmuni maktab hayotiga mosligini inobatga olib, ularni ma’lum tartibga soladi. [2: ] o‘qituvchi tanlangan musiqa asarlarini muayyan bir tartibga solar ekan, o‘quvchilarning ovoz hajmi ishtiyoq va zavqi, musiqa va ashula sohasidagi tayyorgarligini e’tiborga olish lozim. o‘quvchilarga musiqiy tarbiya berishning negizi xorda ashula aytishdir, chunki musiqaga bo‘lgan qobilyatini o‘stirish, musiqaga san’atga bo‘lgan mehr va qiziqishni oshira borish vazifasi o‘quvchilarning o‘z faoliyati jarayonida muvaffaqiyatli bajariladi. o‘quvchilarning quyi sinflarda olgan vokal-xor malakalari …

4 / 15

hkamlanib, sifati o‘zgarib, murakkab ashula repertuarida rivojlanadi. vii-sinf o‘quvchilariga alohida e’tibor berish kerak, chunki bu yoshda ko‘pchilik o‘g‘il bolalarda ham, qiz bolalarda ham mutatsiya davri avj oladi. bu vaqtda 13-14 yoshdagi o‘g‘il bolalarning ovozi keskin o‘zgaradi. ayniqsa o‘g‘il ovozi bolalar ovozlari pasaya borib, ovoz diapozioni o‘rta hisob bilan oktava darajasiga tushib qoladi. hatto ovoz o‘zgargandan keyin, ya’ni mutatsiyadan so‘nggi dastlabki darvda ham ovoz diapozioni ko‘pincha cheklangan bo‘ladi, bu ovozning tembr xususiyatlari noaniq bo‘ladi. bular repertuarni tegishli suratda cheklash va puxta tanlash zaruratni keltirib chiqadi. bu vaqtda ko‘proq, ikki ovozi repertuar tavsiya qilinadi. o‘g‘il bolalar soprano yoki alt ovozi bilan aytiladigan ashulani bir oktava ohangda takrorlash mumkin. bu yoshdagi ba’zi o‘g‘il bolalar hali bolalar ovozi bilan, ya’ni soprano va alt ovozlariga mos keladigan ovoz bilan ashula aytivchilarning diapozioni ham, erkakcha ovoz bilan ashula aytivchilarning diapozoni ham cheklangan. (ba’zan kvinta seksta darajasida, do1 –lya –bemol, -lya1 oralig‘ida) bo‘lishi mumkin. shuning uchun ham …

5 / 15

i bosqichdagi tovushlar orasida va uning kvinta yoki oktava miqyosidagi qismlarida ashula aytib, bir ovozda asosan, yalla yoki qo‘shiqlardan parchalar aytish, “ovozni marosimga solish” katta ahamiyatga egadir. notaga qarab ashula aytib malakasi ham shu xilda mashq qilish yo‘li bilan hosil etiladi. bu xildagi mashqlar uchun har dars 3-6 minut vaqt ajratiladi. dasturda cholg‘u asbobi bilan jo‘r bo‘lib va jo‘rsiz ashula aytilishi nazarda tutilgan. jo‘rsiz ashula aytish musiqa o‘quvining o‘sishiga, ko‘p ovozli ashulalarning hamjihatlik bilan aytishiga, ohangdoshlikka, diqqatni kuchaytirishga yordam beradi. musiqa asbobi jo‘risiz xor bilan ashula aytganda o‘qituvchi ham, o‘quvchilar ham ashuladagi barcha noto‘g‘riliklarni yaxshi sezadilar. jo‘rsiz ashula aytishni o‘rganishning ahamiyati ham ana shundadir. o‘quvchilarni musiqadan savodli qilish xorda ashula aytish bilan mustahkam bog‘langan. musiqadan savodli qilish vazifasini bolalarning musiqa o‘quvini o‘stirish asosida ularga ashulaning musiqiy ohangni anglash va tushuntirishni, ashula so‘zlarini to‘g‘ri aytishni o‘rgatishdir. musiqa sohasida berilgan barcha nazariy ma’lumotlar notaga aytish va mashq qilish jarayonida mustahkamlanadi. o‘qib olib, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarni tinglashga o'rgatish"

bolalarni tinglashga o'rgatish reja: kirish 1. mussiqa haqida umumiy tushunchalar 2. musiqa tinglashning tarbiyaviy ahamiyati 3. bollarni eshitish madaniyatini shakllantirish xulosa. kirish . mustaqil o‘zbekistonning kelajagi ko‘p jihatdan barkamol, intellektual salohiyatli avlod va unga ta’lim-tarbiya berish sifatiga bog‘liq. shu bois vatani, xalqini sevadigan, istiqlol g‘oyalariga sadoqatli, mustaqil fikrlaydigan ijodkor shaxsni yetishtirish davlatning ta’lim sohasidagi siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. kurs ishining maqsadi. bolalarni savod o’rganishni barcha faoliyatlariga mukammal qilib tayyorlash va shuningdek bolalarda amaliy ko’nikmalar hosil qilish. bolalarni o’qishga o’rgatish; bolalarni yozish bo’yicha ko’nikma hosil qilish; bolalarni nutqiy savodxonligini o’stirish...

This file contains 15 pages in DOCX format (39.1 KB). To download "bolalarni tinglashga o'rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarni tinglashga o'rgatish DOCX 15 pages Free download Telegram