yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari

PPTX 38 pages 23.6 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.6 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

презентация powerpoint navoiy davlat pedagogika instituti tarix fakulteti xvi – xviii asrlarda yevropada ma’rifatchilik asri mustaqil ish bajardi: 3 – g – guruh talabasi abdukarimov u. tekshirdi: _________________________ navoiy - 2019 1 2 3 4 5 reja: angliyada ma’rifatchilik davri. fransiyada ma’rifatchilik davri. nemis ma’rifatchilik davri. xvi – xviii asrlarda yevropada yashab ijod qilgan olimlarning ma’rifatchilikka qo’shgan hissasi yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari. 1. yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari. ma'rifatchilik oqimi xvii-xviii astlarda yevropada vujudga kelgan va keyinchalik butun dunyoga yoyilgan. ushbu oqim vakillari bilimga alohida ahamiyat beradilar, ular dunyoni aql-idrok bilan anglash mumkin, uni tafakkur bilan o'zgartirish lozim, deb hisoblaydilar. bu oqim adabiyotning asosiy xususiyati xalqni jaholatdan, qoloqlikdan qutqarishga qaratilganligi, bilim olishga, ma'rifatga chaqirig'i bilan xarakterlanadi. ma'rifatchilar mavjud ijtimoiy tuzumni mukammal emas deb biladilar, inson esa gunohkor banda ekanligini tan oladilar. biroq ular inson aqliga ishonadilar. ko'pchilik ma'rifatchilar xudoning mavjudligini inkor etmas edilar. ularning fikricha, borliqni xudo …

2 / 38

hayotga bo'lgan cheksiz muhabbati va idrok kuchi bilan tabiat oldida bo'yin egmaydi. 2. angliyada ma’rifatchilik davri. ayni paytda ma'rifatchilik adabiyotida kurashchan qahramonlarning ziddi bo'lgan obrazlar ham mavjud. ular ko'proq yevropalik bo'lmagan qahramonlar timsolida namoyon bo'ladi. masalan, monteskyoning «fors maktublari» asaridagi uzbek, s.jonsonning «rasselas, abissin shahzodasi» asaridagi rik yoki volterning «soddadil» asaridagi yovvoyi - o'ta soddaligi, ma'sumligi, dunyodan bexabarligi bilan ajralib turadi. volter ma'rifatchilar jaholat, nodonlikni tanqid ostiga oladilar. ingliz adibi j.sviftning «gulliverning sayohati» asarida hajv tig'i yangi tijoratga asoslangan angliyaning nodon hukmdorlariga qarshi qaratiladi. g.fildingning «topib olingan tom jonson tarixi» va t.smolletning «perigrin piklning sarguzashtlari» asarlarida yovuzlik va ezgulik to'g'risidagi an'anaviy tushunchalardan chekiniladi, hayotiy, jonli obrazlar yaratiladi. ma'rifatchilar tarbiya, bilimning ahamiyatiga alohida urg'u berganlar, to'g'ri tarbiya yordamida o'zlari orzu qilgan mukammal inson -halol, mehnatkash, bilimdon kishini yaratish mumkin, deb hisoblaganlar. biroq shunga qaramasdan ushbu adabiyotda yaratilgan yorqin obrazlar ko'proq ziddiyatli, murakkab shaxslar bo'lib chiqdi. j.svift t.smollet g.filding fransuz adibi a.r.lesajning …

3 / 38

aytda, lo'ttibozlik, nayrangbozlik mujassam. a.r.lesaj 3. fransiyada ma’rifatchilik davri. ma'rifatchilik davri adabiyotidagi novatorlik faqat yangi fikrda emas, yangi shaklda ham namoyon bo'ldi. ma'rifatchilar mavjud shakllarga yangi ko'rinish, yangi mazmun baxsh etdilar. drama janri rivoji yangi bosqichga ko'tarildi. klassitsizm dramasining yuqori (tragediya) va quyi (komediya) janrga qo'yadigan talablaridan chetga chiqildi, drama qahramonlari oddiy kishilar, mavzusi esa zamonaviyligi bilan xarakterlanadi. ma'rifatchilik davri adabiyotining asosiy janri - roman vujudga keldi. ma'rifatchilik romani erkin janr bo'lib, qat'iy talablarga bo'ysunmas, makon va zamonda chegaralanmagan, asosiy tasvir obyekti real voqelik va shaxslar edi. russo o.goldsmit 4. nemis ma’rifatchilik davri. nemis adabiyoti ko'plab badiiy kashfiyotlari bilan ma'rifatchilikni yangi pog'onaga ko'tardilar. buni shillerning «vallenshteyn» tragediyasi va gyotening «faust» asari misolida ko'rish mumkin. shiller («insonni estetik tarbiyalash to'g'risida xatlar» asarida) va gyote («vilgelm maysterning talabalik yillari» romanida) «qashshoqlik va mulohaza» saltanatida yashovchi insonlarni san'at yordamida qayta tarbiyalash mumkin, deb hisoblaganlar. ma'rifatchilar hissiyotga ortiqcha berilishdan cho'chiganlar, russo, l.stern, o.goldsmit kabi …

4 / 38

vridda» dramasi shu jihatlari bilan e'tiborga molik. shiller buyuk nemis shoiri va mutafakkiri, yevropa ma'rifatchilik oqimining so'nggi yorqin namoyandasi iogann volfgang gyote 1749-yili leypsig shahrida imperator maslahatchisi oilasida tug'ildi. otasi yoxann kaspar gyote imperiya maslahatchisi, huquqshunoslik fanlari doktori bo'lgan. onasi elizabet gyote gekstor shahar meri yoxann -volfrang testorning qizi 17 yoshida 38 yoshli maslahatchiga turmushga chiqqan edi. oilada to'ng'ich farzand bo'lgan iogann avval leypsigda o'qiydi, so'ngra esa strasburgda huquq va tabiyot fanlaridan tahsil oladi. 1771-yili cherkov va davlat o'rtasidagi munosabatlar mavzusida dissertatsiya himoya qiladi. bulardan tashqari gyote geologiya, optika, hayvon va o'simliklar haqidagi asotirlarga ham qiziqqan, san'at tarixini o'rgangan, rasm chizgan, shekspir ijodiga bag'ishlangan ma'ruzalarni tinglagan, she'r yozgan. shekspir bilan bir qatorda yosh gyotega v.skott, gizo, vilmen va kuzen kabi romantik yozuvchilar ijodi kuchli ta'sir ko'rsatgan, ayni paytda fixte, shelling, gegel kabi faylasuflar ijodidagi falsafiy fikr parvozi ham uni maftun qilgan, bo'lajak buyuk shoir dunyoqarashining shakllanishida katta rol o'ynagan. gyote …

5 / 38

da ziddiyatli fikriar uyg'otadi. u inqilobning qon to'kuvchi, birodarkushlik mohiyatini qabul qila olmaydi, o'z vatanida bunday hodisalar bo'lishini istamaydi. «venetsiya epigrammalari» (1790), «fuqaro general» dramasi (1793), «nemis muhojirlari suhbati» novellasi (1794), «german va doroteya» dostoni (1794) da ana shu qarashlar aks etgan. 1794-yili nemis klassitsizmining yorqin namoyandasi g.shiller bilan do'stlashadi. gyotening dunyoqarashiga sharq ijtimoiy-falsafiy qarashlarining ta'siri katta bo'lgan. sharq mavzusiga murojaat qilishini uning o'zi shunday izohlaydi: «yevropadagi hayot sharoiti va davr taqozo qiladi». napoleon urushidan so'ng tushkunlikka tushgan yevropa voqeligidan ko'ra sharq uni o'ziga ko'proq jalb qiladi. gyote sharq mamlakatlari madaniyati, tarixi, adabiyotini juda yaxshi bilgan, firdavsiy, anvoriy, sa'diy, nizomiy, rumiy, hofiz, jomiy kabi buyuk sharq ijodkorlari asarlari bilan yaqindan tanish bo'lgan. u hofiz sheroziyni o'ziga ustoz deb biladi. sharq she'riyatidagi hayotsevarlik, inson aqliga, imkoniyatlariga ishonch tuyg'usi uni o'ziga maftun qiladi. bu kayfiyat uning 1819-yilda e'lon qilingan «mag'rib-u mashriq devoni» she'rlar turkumida o'z ifodasini topgan. ayni paytda gyote buyuk asari …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari"

презентация powerpoint navoiy davlat pedagogika instituti tarix fakulteti xvi – xviii asrlarda yevropada ma’rifatchilik asri mustaqil ish bajardi: 3 – g – guruh talabasi abdukarimov u. tekshirdi: _________________________ navoiy - 2019 1 2 3 4 5 reja: angliyada ma’rifatchilik davri. fransiyada ma’rifatchilik davri. nemis ma’rifatchilik davri. xvi – xviii asrlarda yevropada yashab ijod qilgan olimlarning ma’rifatchilikka qo’shgan hissasi yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari. 1. yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari. ma'rifatchilik oqimi xvii-xviii astlarda yevropada vujudga kelgan va keyinchalik butun dunyoga yoyilgan. ushbu oqim vakillari bilimga alohida ahamiyat beradilar, ular dunyoni aql-idrok bilan anglash mumkin, uni tafakkur bilan o'zgartirish...

This file contains 38 pages in PPTX format (23.6 MB). To download "yevropa ma’rifatchilik davrining o’ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yevropa ma’rifatchilik davrinin… PPTX 38 pages Free download Telegram