geoekologik muammolar

DOC 39,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1472218248_64751.doc geoekologik muammolar reja: 1. regional ekologik muammolar 2. ekologik inqiroz chuqurlashgan mintaqalar inson va tabiat o‘rtasidagi ta’sirlar ko‘p qirrali bo‘lganligi va murakkablashib borayotganligi sababli ekologik muammolarning globallashuvi sodir bo‘ldi va ko‘p omilli tahlilni kuchayishiga olib keldi. hozirgi paytda inson ta’siri tufayli tabiatda ro‘y bergan o‘zgarishlar aks ta’sir ko‘rsatib organizmlarga jiddiy zarar yetkazmoqda va hatto inson geniga ham ta’sir ko‘rsatmoqda. hozirgi paytda tirik organizmlar – o‘simlik, hayvonot dunyosi va odamning atrof muhit bilan munosabatlari fan va texnika taraqqiyitining jadallashuvi tufayli tobora keng miqyosda sodir bo‘lib, avvalgi tabbiy barqaror muvozanat ayrim joylarda e3a u butunlay buzilib, xavli va hatto halokatli ekolgik vaziyat tarkib topmoqda. binobarin inson va atrof muhit orasida to‘g‘ri va aks ta’sir kuchaymoqda va uning oqibatida murakkab, ko‘p qirrali va turli xususyatli muammolar yuzaga kelib, o‘zaro ta’sir kuchaygan sari ular tezlik bilan shakllanib bormoqda. ekologik muammo – insonning tabiatga ta’siri, tabiatning insonga va uning xo‘jaligiga aks ta’siri, tabiiy sabablar …

ozanatning buzilishi (yomon tomonga o‘zgarishi) natijasida vujudga kelgan va ayni paytda sotsial ahamiyatga ega bo‘lgan vaziat geoekologik muammo deyiladi. shu sababli har qanday ekologik muammo hududiy jihatdan qaralanda geoekologik muammodir. geoekolgik mummoning vujudga kelishiga geosistemalarda komponentlar o‘rtasida tabiiy bog‘lanishning buzilishi, kimyoviy parametrlarning o‘zgarishi, tabiiy resurslarning qashoqlashuvi, tabiiy va antropogen geosistemalar o‘rtasidagi nisbatlarning o‘zgarishi va boshqa omillar sabab bo‘ladi. shu sababli ekologik muvozanatni yuqori darajada saqlab qolish uchun tabiiy salohiyati maksimal darajada foydalaniladigan va inson manfaatlaridan kelib chiqqan holda landshaftlarni optimal tashkil etish lozim. shu sababi ekologik vaziyat tobora murakkablashib borayotgan hozirgi paytda geoekologik tadqiqotlarga bo‘lgan talab va ehtiyoj ham ortib bormoda. zero sayyoramizning turli hududlari va akvatoriyalarida ekologik vaziyatning murakkablashib borayotganligi ularning tarkib topishi sabablarini o‘rganishning ahamiyatini oshiradi. geoekologik muammo - bu lanshaft xususiyatlarining aholining hayoti va saomatligi sharoitlarining yomonlashuviga olib keladigan, tabiiy resurslarning qasshoqlashuviga yoki yo‘qotilishiga, genofondning, landshaftlarning unikalligi va estetik qiymatining buzilishiga sabab bo‘ladigan salbiy o‘zgarishlaridir. geoekologik muammo …

k, sotsial, iqtisodiy tiplarining chatishib (qo‘shilib perepletenie) ketishi xos. shu sababli geoekologik muammolar alohidalik emas, balki bir butun majmuiylik sajiyasiga ega. geoekologik muammolarning fundamental geografik vazifalaridan biri landshaftning, bir tomondan, rivojlanish, saqlanish va mavjudligi mexanizmi, ikkinchi tomondan esa, uning unumdorligini ta’minlaydigan mexaniizmi orasidagi o‘zaro aloqalarni ochib berishdan iborat. bu vazifani hal etish uchun geografiyada nomuvozanatli jarayonlar temodinamikasi va ekosistemalarning biologik kontsepsiyasi sohasidagi ishlanmalaning ta’siri ostida tarkib topgan geosistemali kontseptsiya jalb qilinadi.. bu nuqtai nazardan landshaftning mavjudligi uning o‘z - o‘zini tartibga solishning natijasi sifatida qaraladi. geoekologik muammolar yechimimning tabiiy asosini geografik qobiq evolyutsiyasi, geografik qobiq va biosfera o‘zaro aloqalariga doir fundamental tadqiqotlarni kuchaytirish lozim. ekologik muammolar geoekologiya oldiga muayyan hududlarda jamiyat va tabiat o‘zaro ta’sirining salbiy va ijobiy natijalarini baholash, tabiiy-antropogen geosistemalarning o‘zgarishlarinng bashoratlarini ishlab chiqish va ularni boshqarish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar taklif qilish, yirik xo‘jalik loyihalarining oqibqtlarini o‘rganib oldindan aytib berish, geosistemalarnng resurslarini va muhitni qayta hosil qilish …

qilib qo‘ydi. bu muammolar global (lotincha globus – shar, kurra, frantsuzcha global umumiy) muammolar deb nom oldi. xususiyatlariga ko‘ra global muammolar tabiiy, tabiiy – antropogen yoki sof antropogen (shu jumladan, iqtisodiy – ijtimoiy va b.sh.) hodisalar bo‘lib, butun dunyoga, butun insoniyatga tegishlidir. xx asrning oxiri va hozirgi davr uchun ko‘pgina hodisa va jarayonlarning globallashuvi harakterlidir. global muammolar uchun quyidagi asosiy xususiyatlar xosdir: 1) iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda katta talofatlarga, inqirozlarga sabab bo‘lishi, chuqurlashgan taqdirda esa sivilizatsiyaning mavjudligini xavf ostida qoldirishi; 2) jami insoniyatga, barcha mamlakatlar, xalqlar, ijtimoiy tabaqalar manfaatlari va taqdiriga tegishli ta‘sir ko‘rsatishi; 3) yechimini topishda umumplanetar miqyosdagi hamkorlikni, barcha mamlakatlar va xalqlarning birgalikda harakat qilishini talab etadigan muammolar ekanligi. global muammolar ijtimoiy - iqtisodiy, tabiiy va texnikaviy jihatlarga ega bo‘lganligi sababli bu muammolarni o‘rganishga doir tadqiqotlar hozirgi fanlarning deyarli barcha sohalarida o‘tkazilishi va o‘zaro bog‘liq harakterda bo‘lishi lozim. global muammolarni tadqiq qilishda tabiatshunoslar, muxandislik – texnika tarmoqlarining mutaxasislari, …

etadi. shu sababli atrof muhitni muhofaza qilish va optimallashtirish bilan bog‘liq bo‘lgan tadqiqotlar – tabiiy muhitni muhofaza qilish va yaxshilash, geosistemalarni va ularni boshqarishni optimallashtirish, atrof muhit monitoringining ilmiy asoslarini, atrof muhitga inson faoliyati ta’siri tufayli yetkaziladigan zararni baholashning ilmiy asoslangan metodlarini ishlab chiqish, atrof muhit sifatini baholash mezonlarini tadbirlarning iqtisodiy samaradorligi mezonlari bilan muvofiqlashtirilgan holda aniqlash ayniqsa dolzarb masalalardir. global muammolar ijtimoiy – iqtisodiy va ekologik muammolar bo‘lsada, ular muayyan makonda (eng o‘lkan geosistema bo‘lgan geografik qobiqda va uning nisbatan kichikroq geosistemalarida – materiklarda va dunyo okeani miqyoslarida) sodir bo‘ladi hamda tabiiy va ijtimoiy – iqtisodiy qonuniyatlar asosida kechadi. shu sababli global muammolarning aksariyat qismi mazmun va mohiyatiga ko‘ra geografik muammo ham hisoblanadi. geografik tadqiqotlar tasarufadagi global muammolar tabiiy geografiya (uning “umumiy yer bilimi” sohasi) o‘rganadigan yerning qobiqlari – atmosfera, gidrosfera, litosfera va biosferaning o‘zaro munosabatlari qonuniyatlari asosida tadqiq qiliniladi. geografiya fanlari tomonidan tadqiq qilinadigan yoki geografiya fanlari ishtirokida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geoekologik muammolar"

1472218248_64751.doc geoekologik muammolar reja: 1. regional ekologik muammolar 2. ekologik inqiroz chuqurlashgan mintaqalar inson va tabiat o‘rtasidagi ta’sirlar ko‘p qirrali bo‘lganligi va murakkablashib borayotganligi sababli ekologik muammolarning globallashuvi sodir bo‘ldi va ko‘p omilli tahlilni kuchayishiga olib keldi. hozirgi paytda inson ta’siri tufayli tabiatda ro‘y bergan o‘zgarishlar aks ta’sir ko‘rsatib organizmlarga jiddiy zarar yetkazmoqda va hatto inson geniga ham ta’sir ko‘rsatmoqda. hozirgi paytda tirik organizmlar – o‘simlik, hayvonot dunyosi va odamning atrof muhit bilan munosabatlari fan va texnika taraqqiyitining jadallashuvi tufayli tobora keng miqyosda sodir bo‘lib, avvalgi tabbiy barqaror muvozanat ayrim joylarda e3a u butunlay buzilib, xavli va hatto halokatli eko...

Формат DOC, 39,5 КБ. Чтобы скачать "geoekologik muammolar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geoekologik muammolar DOC Бесплатная загрузка Telegram