tabiatdan foydalanishning geoekologik asoslari

DOC 66,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452437352_63416.doc tabiatdan foydalanishning geoekologik asoslari reja: 1.tabiatdan foydalanish jarayonining umumiy ta’rifi. 2.tabiatdan foydalanishda tabiat qonunlari va qonuniyatlarini xisobga olish zarurligi. 3.tabiaatdan foydalanishning geoekologik tamoyillari va ularga amal qilish. 4.tabiiy resurslardan foydalanishning ustivor yo’nalishlari (asosiy resurslar bo’yicha). tabiat boyliklaridan foydalanish murakkab jarayon.ayniqsa, xozirgi ilmiy-texnik taraqqiyot bosqichida resurslarni xalq xo’jaligi muomlasiga ko’plab kiritilayotgan bir paytda tabiiy muxit inson omili ta’sirida kuchli o’zgarishlarga duchor bo’lmoqda. buning oqibatida ekologik vaziyat jildiylashmoqda, axolining sog’lig’iga putur yetkazilmoqda, boyliklarni qashshoqlashishi tezlashmoqda, tabiat komponentlari ifloslanmoqda va b. bu vaziyatda tabiatdan foydalanishni ilmiy asoslash naqadar katta axamiyat kasb etadi. tabiatdan foydalanishda tabiat qonunlari va qonuniyatlarini e’tiborga olish. inson-tabiatning bir qismidir. insonning tabiat bilan aloqasi ularning uzaro ta’sirida seziladi. insonning tabiat bilan uzaro ta’sirining o’ziga xosligi uni turmushining madaniy darajasida yaxshi ifodalaydi. ma’lumki, ekologik ong yoki savodxonlik ekologii madaniyatni belgilaidi. ma’rifatparvarlardan biri shunday degan ekan: agar madaniyat stixiyali rivojlansa, u xolda undan so’ng faqat cho’l qoladi, bu gapning ma’nosi ancha …

n organik bog’liqlik mavjud bo’ladi. tabiat o’z tarkibiga juda xam ko’plab aniq shakllarni birlashtiradi, ular bir-birlari bilan o’zaro ta’sirda va bog’liqlikda mavjud. tabiatning tub qonunlaridan biri moddiy tizim va atrof muxitning birlik qonunidir, bu qonun barcha xollarda xam muntazam namoyon bo’ladi. jamiyatga nisbatan tatbiq qilinganda uni geografik muxit bilan birgalikda ekanligi yaqqol namoyon bo’ladi. odatda tabiatda xar qanday xodisa o’zgarishi o’zaro ta’sirda bo’lgan boshqa xodisalarni xam o’zgarishiga olib keladi. bu jarayonda o’zaro xarakat tizimida eng ta’sirchan bo’lgan xodisalar tarkibida kuchli o’zgarishlar yuz beradi. binobarin, tabiatda bir nuqtada yoki xududda bo’lgan o’zgarishlar mos ravishda boshqa xududlarda uzgarishlarini sodir bulishini taqozo etadi. bu xol, ayniqsa, geopara, paragenetik geotizimlarga xos. orolbo’yi va orol, balxashbo’yi va balxash va boshq. tabiiy muxitning tezkorlik bilan o’zgarishida landshaftlarning turli tumanligi qonuni ta’siri jiddiy axamiyatga ega. tabiat bilan jamiyat o’rtasida ma’lum ma’noda tabiatning xilma-xilligi ustivor ta’sirga ega. tadqiqot natijalariga kura, tabiat va resurslarni xilma-xilligi qanchalik kup bo’lsa jamiyat …

birorta komponentni o’zgarishi tabiiy muxitni o’zgarishiga sababchi bo’ladi. «tabiat-jamiyat» tizimidagi o’zgarishda ikki qonuniyatni kuzatish mumkin: 1) jamiyatni tabiatga ta’siri borgan sari oshib bormoqda; 2) jamiyat borgan sari tabiiy muxitga qaram bo’lib bormoqda. bunda birinchi qonuniyatni kuchayib borayotgani ikkinchi qonuniyatni keltirib chiqarmoqda. tabiatdan foylalanishning geoekologik tamoyillari. tabiiy resurslardan foydalanishning geoekologik asoslari xal qiluvchi axamiyatga ega. bu barada ekologik muvozanat-ekologik vaziyat-ekologik toza texnologiya va maxsulot-ekologik tozalik va salomatlik tizimlarida ishlab chiqarishini tashkil qilish va amalga oshirish muxim axamiyat kasb etadi. bu jixatdan geoekologik asoslar geografik tamoyillarga yaqin turadi yoki ularni to’ldiradi, ular bir-birlari bilan o’zaro bog’liqlik va aloqada rivojlanadi. bozor iqtisodiyoti sharoitida tabiiy boyliklardan foydalanishda shunday ilmiy tamoyillarga asoslanish zarurki bunda tabiat xam, jamiyat xam aziyat chekmasligi lozim. biosferada tabiiy komponentlarni bir-birlari bilan o’zaro muvozanatda bo’lishi bilan birga, tirik tabiat bilan notirik tabiat o’rtasidagi o’zaro ekologik muvozanat tamoyiliga kura xar bir tabiiy chegaralangan xududda ikki turdagi tabiat orasida shunday teng munosabat mavjud …

liy adamiyatga ega. bu tamoyil ishlab chiqarish jarayonida va kundalik turmushda vujudga kelgan turli qattiq, suyuq va gazsimon chiqindilarni atmosfera va suv xavzalari, tuproqqa chiqarishdan oldin ularni obdon tozalab, butunlay zararsizlantirilganidan so’ng tabiiy muxitga chiqarish zarurligini asoslaydi. mazkur tamoyilni amaliyotda tatbiq etilishi atrof-muxit ifloslanishini to’xtatish va uni barqaror tozalanishda eng samarali isoblanadi. bizningcha, avvaliga qisman, keyinchalik vaqt mobaynida to’liq amal qilishga bosqichma-bosqich o’tish bilan tabiiy muxitni tozalanishiga erishish mumkiin bo’ladi. tabiat resurslaridan me’yoriga yarasha foydalanish tamoyilini oldingi tamoyil bilan birgalikda qo’llanilishi maqsadga muvofiq, chunki ular bir-birlarini taqozo etadi. tabiat va uning resurslari cheksiz emas, ular uz o’lchamiga ega. ularni ifloslanishi esa foydalanish jarayonini murakkablashtiradi, su’niy taqchilliklarga sabab bo’ladi. binobarin, tabiiy boyliklardan extiyoj va me’yorga katta e’tibor bergan xolda foydalanishni tashkil etish ayni muddao. bu borada tiklanadigan, tiklanmaydigan, ikkilamchi resurslarni barcha o’lchamlarini xisobga olgan xolda me’yoriy foydalanishga amal qilish tamoyili barcha turdagi ishlab chiqarish jarayonida va insonni kundalik turmushida qo’llanilishi darkor. …

ilan ishlab chiqarish jarayonida vujudga kelgan terrikonlar, ag’darmalar va boshqalarni, maishiy turmushda tarkib topayotgan turli chiqindilarni qayta ishlash bilan atrof muxitni ifloslanishini va yaylovlarni band bo’lishini oldi olinadi. tabiiy resurslardan foylalanishning ustivor yunalishlari. tabiiy boyliklardan foydalanish ma’lum strategiya va taktikaga asoslanishi lozim, chunki ularni ba’zilari tugallanadigan (tiklanmaydigan) guruxlarga oid bo’lsa, qolganlari tugamaydigan va tiklanish xususiyatiga ega. ba’zan tugamaydigan resurslar juda kuchli darajada foydalanishi tufayli ma’lum davrgacha sifatsiz xolga kelishi mumkin. mineral xom ashyolardan foydalanishda ma’lum ilmiy tamoyilga asoslanish o’ta zarur. bu borada majmualilik tamoyili juda xam asqotadi. tabiatda faqat bir elementdan tashkil topgan qazilma boylik kamdan-kam uchraydi, kup xolatlarda 2-3 va undan ko’p, ba’zan 15-20 xil foydali elementlardan tashkil topgan konlar uchraydi. kondan foydalanishda aksariyat kerakli boylik ajratib olingan xolda qolganlari (masalan, sochilma elementlar) ag’darma sifatida terrikonlarda to’plana boradi. bu jarayonda ularni sifati buziladi, isrof bo’ladi, atrof-muxitga zarar keltiradi. ushbu noxush xodisani oldini olish va ko’proq iqtisodiy samara olish maqsadida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiatdan foydalanishning geoekologik asoslari"

1452437352_63416.doc tabiatdan foydalanishning geoekologik asoslari reja: 1.tabiatdan foydalanish jarayonining umumiy ta’rifi. 2.tabiatdan foydalanishda tabiat qonunlari va qonuniyatlarini xisobga olish zarurligi. 3.tabiaatdan foydalanishning geoekologik tamoyillari va ularga amal qilish. 4.tabiiy resurslardan foydalanishning ustivor yo’nalishlari (asosiy resurslar bo’yicha). tabiat boyliklaridan foydalanish murakkab jarayon.ayniqsa, xozirgi ilmiy-texnik taraqqiyot bosqichida resurslarni xalq xo’jaligi muomlasiga ko’plab kiritilayotgan bir paytda tabiiy muxit inson omili ta’sirida kuchli o’zgarishlarga duchor bo’lmoqda. buning oqibatida ekologik vaziyat jildiylashmoqda, axolining sog’lig’iga putur yetkazilmoqda, boyliklarni qashshoqlashishi tezlashmoqda, tabiat komponentlari ifloslanmoqda ...

Формат DOC, 66,5 КБ. Чтобы скачать "tabiatdan foydalanishning geoekologik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiatdan foydalanishning geoek… DOC Бесплатная загрузка Telegram