xiva xonligi diplomatik aloqalari

PPTX 15 pages 1.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti gumanitar fanlar fakulteti tarix yoʻnalishi 3-kurs sirtqi 301-guruh talabasi mamatjonov abrorning oʻzbekiston tarixi fanidan tayyorlagan slaydi. nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti gumanitar fanlar fakulteti tarix yoʻnalishi 3-kurs sirtqi 301-guruh talabasi maxamatjanov abrorning oʻzbekiston tarixi fanidan tayyorlagan slaydi. mavzu: xvi- xix asrlarda xiva xonligining diplomatik aloqalari. reja: xiva xonligi haqida. xonlikning diplomatik aloqalari. xonlik tashkil topishi. o‘zbekiston fanlar akademiyasi tarix instituti tarixshunoslik va manbashunoslik markazi boshlig‘i nigora allayevaning «xiva xonligi diplomatiyasi va savdo aloqalari (xvi – xix asrlar)» nomli monografiyasi nashr etildi, deb xabar bermoqda “dunyo” aa muxbiri. fanlar akademiyasi maʼlumotiga ko‘ra, kitob xiva xonligining xvi – xix asrning 70 yillariga qadar qo‘shni buxoro, qo‘qon va qozoq xonliklari hamda eron bilan diplomatik munosabatlarini tadqiq qilishga bag‘ishlangan. monografiyada turli davlatlar va jamiyatlar o‘rtasidagi o‘zaro kelishuvni taʼminlash maqsadida ishlab chiqilgan muloqotning maxsus qoidalari, jumladan, diplomatik marosimlar, protokol va etiket tushunchalariga atroflicha izoh berilgan. muallif xiva xonligida …

2 / 15

0-yillaridan boshlab — xiva shahri. temuriylar tasarrufida boʻlgan xorazm hududini shayboniyxon 1505 yilda bosib olgan. shayboniyxon vafoti (1510 yil) dan keyin xorazm eron safaviylari qoʻl ostiga oʻtdi. ularga qarshi xalq qoʻzgʻolonlari boʻlib, unga vazir qalʼasi qozisi umar va baqirgʻon qishlogʻidan mulla sayd hisomiddin boshchilik qildi. ikki yil davom etgan kurashlar natijasida eroniylar mamlakatdan quvib chiqarilgan va xorazmliklar taklifi bilan 1511 yilda vazir shahrini egallagan shayboniylardan elbarsxon xorazm hukmdori deb tan olingan. 1512 yilga kelib xonlik hokimiyati koʻchmanchi oʻzbeklarning boshqa urugʻi (shajarasi) rahbari elbarsxon qoʻliga oʻtadi. shu vaqtdan boshlab xiva xonligi yuzaga keladi, uning poytaxti turli yillarda vazir, qoʻhna urganch va xiva shaharlari boʻlgan. xonlik tarkibiga xorazmdan tashqari mangʻishloq, balxan togʻlari, dehiston, oʻzboy(uzboy) va oʻrta xuroson hududlari kirgan. elbarsxon (1511—16) bilan birga dashti qipchoqdan xorazmga kelgan qabilalar oʻtroqlashganlar. uning davrida xorazmliklar turkmanistonning janubiy qismi, eron shimolidagi saraxs, orol va mangʻishloqni egallashgan. yangi yerlarni elbarsxon oʻgʻillari va ukasi, qarindoshlariga boʻlib berishi natijasida …

3 / 15

chiqqan asfandiyorxon davrida mamlakat siyosiy hayotidagi keskinlik saqlanib qoldi. orol boʻyidagi oʻzbek qoʻngʻirotlari asfandiyorga boʻysunmay qoʻyishgan. mamlakatda tarqoqlik va zulm kuchaygan. bundan foydalangan yirik mulkdorlar abulgʻoziy bahodirxonni 1643 yilda xon qilib koʻtarishgan. abulgʻoziy bahodirxon akasi vafotidan keyin 1644 yilda xiva xonligi taxtiga oʻtirgan. u markaziy hokimiyatni mustahkamlab, buxoro xonligining chorjoʻy, vardanza, qorakoʻl, karmana atroflariga bir necha marta harbiy yurishlar qildi. abulgʻoziy bahodirxon 1662 yilda buxoro xoni abdulazizxon bilan sulh tuzib, 1663 yilda hokimiyatni oʻgʻli anushaxonga topshirgan. shunga qaramay xiva qoʻshinlari buxoro, samarqand, qarshiga talonchilik yurishlarini davom ettirgan. 1685 yilda xiva qoʻshinlari gʻijduvon yaqinida magʻlubiyatga uchragach, buxoroning xiva xonligiga taʼsiri kuchaygan. buxoro xoni subhonqulixon anushaga qarshi fitna uyushtirib, uning oʻgʻli arang muxammadxonga taxtni egallashga yordam berdi. lekin uning hukmronligi juda qisqa boʻlgan. 17-asrning oxiri — 18-asr boshlarida xiva xonligida xudoydodxon (1687—88), oʻzbekxon—arnakxon (1688—90), joʻji sulton (1694—97), valixon (1697—99), shohniyozxon (1699—90), shohbaxtxon (1702—03), sayid alixon (1703—05), musaxon (1705—06), yodgorxon (1706—13) kabi oʻnlab …

4 / 15

siyosiy, maʼmuriy, iqtisodiy islohotlar natijasida boshqaruv tizimi takomillashib, soliqlar tartibga tushgan. olloqulixon (1825—42), rahimqulixon (1842—45) va muhammad aminxon (1846—56) davrlarida xiva qoʻshinlarining xurosonga yurishlari kuchaydi, marv shahri uchun buxoro amirligi bilan tez-tez urushlar boʻlib turgan. xiva xonlari bu davrda sirdaryoning orol dengiziga quyiladigan joyidan turkmaniston hududidagi kushkagacha boʻlgan yerlarni boshqargan. 1855 yilda saraxsni qamal qilish paytida muhammad aminxonning halok boʻlishi mamlakatda parokandalikka sabab boʻlgan. abdullaxon (1855—56), qutlugʻmurodxonlar (1856) 6 oydan koʻp hukmronlik qilmaslaridan oʻldirilgan. 1856 yilda taxtni sayd muhammadxon (1856—64) egallagan. hududiy tuzilishi 16—19-asrlar davomida xiva xonligi hududlari doimo oʻzgarib turgan. dastlab xonlik hududi xorazm vohasidagina joylashgan boʻlsa, keyinchalik uning chegarasi janubda eron va marvgacha, shimolda ural daryosigacha boʻlgan yerlarga choʻzilgan, sharqda buxoro amirligi, gʻarbda esa kaspiy dengizi qirgʻoqlarigacha yetgan. ruslar bosqinidan keyin amudaryoning chap qirgʻogʻida 62237,2 km² yer maydoniga ega kichik vassal davlatga aylanib qolgan. aholisining soni ham doimo oʻzgarib turgan. oʻrtacha 1 mln. kishi atrofida aholi yashagan. uning …

5 / 15

diniy ulamolar qoʻlida boʻlib, ularning mamlakat hayotida taʼsiri kuchli boʻlgan. xiva xonligi diplomatiyasi buxoro va keyinchalik tashkil topgan qo‘qon xonligiga nisbatan olib qaraganda ancha sust bo‘lgan faqatgina ma’lum bir davrdagina yuqori cho‘qqiga erishgan. xiva xonligi tarixi haqida yozilgan asosiy manba o‘sha zamonda ijod qilgan tarxichgi va olimlar asarlari sanaladi. abulg‘ozi bahodirxon tomonidan yozilgan “shajarayi turk” o‘z zamonasini yoritib bergan bo‘lsa, keyingi davrlarini munis va ogahiy asarlari xiva xonligi tarixini ochib berish uchun xizmat qilgan. “firdavs ul-iqbol” va “shohidi iqbol” tarixiy asarlari bir-birini uzviy to‘ldirgan katta buyuk tarixiy ma’lumotlardir. bundan tashqari “riyoz ud-davla” hamda “zubdat ul-tavorex” da ham ko‘plab xiva xonligi diplomatiyasiga oid ma’lumotlar uchraydi. xiva xonligi diplomatiyasi anchayin keng yoritib berilganligi ilmiy izlanuvchilarga keng imkoniyatlar ochib beradi. "xiva xonligining asosiy savdo markazlari va tashqi savdo-tijorat aloqalari“ xiva xonligi ichki savdo aloqalari va bozor munosabatlari hamda tashqi savdodagi tijorat aloqalari haqida maʼlumot beriladi. xiva xonligidagi bozorlarning iqtisodiy, savdo-tijorat, ijtimoiy-ma’naviy oʻrni, ular …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiva xonligi diplomatik aloqalari"

nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti gumanitar fanlar fakulteti tarix yoʻnalishi 3-kurs sirtqi 301-guruh talabasi mamatjonov abrorning oʻzbekiston tarixi fanidan tayyorlagan slaydi. nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti gumanitar fanlar fakulteti tarix yoʻnalishi 3-kurs sirtqi 301-guruh talabasi maxamatjanov abrorning oʻzbekiston tarixi fanidan tayyorlagan slaydi. mavzu: xvi- xix asrlarda xiva xonligining diplomatik aloqalari. reja: xiva xonligi haqida. xonlikning diplomatik aloqalari. xonlik tashkil topishi. o‘zbekiston fanlar akademiyasi tarix instituti tarixshunoslik va manbashunoslik markazi boshlig‘i nigora allayevaning «xiva xonligi diplomatiyasi va savdo aloqalari (xvi – xix asrlar)» nomli monografiyasi nashr etildi, deb xabar bermoqda “dunyo” ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "xiva xonligi diplomatik aloqalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xiva xonligi diplomatik aloqala… PPTX 15 pages Free download Telegram