sofi olloyor hayoti va ijodi

PPTX 11 pages 4.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

so’fo olloyor mavzu: sofi olloyor hayoti va ijodi. reja so'fi olloyor hayoti va ijodi. so'fi olloyor asarlari haqida. so'fi olloyor ijodini o’rgangan olimlar. tayyorladi: choriyev sardor 1 2 so‘fi olloyor (1644, kattaqo‘rg‘on bekligi minglar qishlog‘i — 1724, denov) — tariqat arbobi va mutasavvuf shoir. shayxlar maktabi va buxorodagi jo‘ybor shayxlari dargohida ta’lim olgan. o‘z davrining barcha asosiy ilmlarini egallagan, arab va fors tillarini o‘rgangan. buxoro xoni abdulazizxon tomonidan boj mahkamasiga to‘ra etib tayinlangan. darveshona fe’l, shoirona ko‘ngil sohibi bo‘lgan so‘fi olloyor bu lavozimdan tezda iste’fo berib, o‘z davrining mashhur shayxi navro‘zga shogird tushgan, tarikat talablarini bajarib, shayxlik martabasiga ko‘tarilgan, valiulloh (karomat sohibi) bo‘lib yetishgan. 3 otasi temir yor o’g’lining tarbiyasi bilan jiddiy shugullandi: u 12 yoshgacha uz kishlogida ukiydi, keyinchalik buxoroga borib madrasalarda bilim olib, uzbek va tojik tillarida asarlar yoza boshlaydi. madrasa xatmidan sung sufi olloxyor bir necha yil buxoro amirining xisor va kubodien tumanlari solik maxkamalarida ishlaydi, «shumligim, …

2 / 11

ja eshon, otashzabon shoir mashrablar bilan muloqotlari, oddiy mexnatkash xalq xayoti, ruxiyati bilan yaqinroq tanishuvi muxim bosqich bo’lgan. umrining ko’p qismini sufistik g’oyalarni targ’ib etib, komillik sari intilgan zabardast shoir 1721 yil i vaxshivorda vafot etgan. urtok i. suvonkulovning uqtirishicha bu sana «sabotul-ojizin»ning bir dastxati xamda «sharxi sufiya» kitobida aniq kursatilgan. sufi olloxerdan bizga qadar katta xajmda ijodiy meros qolgan: turli majmualar, baytlarda saqlanib qolgan lirik sheʼrlar, «murod-ul-orifin», «maslak-ul-muttaqin», «maxzan-ul-mutein», «sabot-ulojizin» kabi axloqiy-taʼlimiy, ijtimoiy-falsafiy masnaviylar shular jumlasidandir. bundan tashqari adibning “maslak ul-muttaqin” asari ilmda eng salmoqli merosi ekanligi e’tirof etiladi. u fors tilida yaratilgan fiqhga oid asardir: so’fi olloyoming eng mashhur asari “sabot ul-ojizin”dir. u saudiya arabistoni, pokiston, turkiya kabi ko‘p chet mamlakatlarda ham chop etilgan. ikki marta sharh yozilgan. bu asar dunyo xalqlarida katta qiziqish uyg‘otganini ko‘rsatadi. “sabot ul-ojizin” madaniy merosimizda muhim o‘rin tutgan diniy-axloqiy va didaktik asar. u uzoq yillar xx asr boshlarigacha o‘rta osiyo maktab, madrasalarida darslik …

3 / 11

) kitobidir. shu sababli ham fiqhga oid aqoidlar munojot, rivoyat, hikoyatlar bilan muzayyanlikda, axloqiy pandnomaning go‘zal namunasi sifatida yaratilgan. shundan kelib chiqib olimlarimiz uni ilmiy-adabiy manba sifatida baholashgan. r.zohidov asami aqoidning ilmiy manbalari bilan qiyosan o‘rganib, so‘fi olloyor hukmlari ularga har tomonlama mutanosib ekanligini aniqlagan. matnshunos olim rashid zohidovning ta’kidlashicha, “sabotul-ojizin” yaratilgan davr o‘zbek tili tarixida ham alohida xususiyatga ega. xiv-xvii asrlarga oid manbalarda (xorazmiy, sakkokiy, atoiy, lutfiy, navoiy, fuzuliy, muhammad solih, bobur asarlarida) eski o‘zbek tilining leksik-grammatik va uslubiy imkoniyatlari nihoyatda kengligi va rang-barangligi bilan to‘laligicha namoyon bo‘ladi. xvii asrdan keyingi o‘zbek tilida yaratilgan asarlarda ma’lum sabablarga ko‘ra, yuqorida ba’zi til imkoniyatlari yuqori darajada aks etmagan. “sabot ul-ojizin” til tarixining biz shartli ravishda ajratgan mana shu ikki muhim davrning tutash joyida yaratilgan asardir.olimning fikricha, asarni ilmiy-ma’rifiy asar sifatidagi qiymatini aniqlashda uni faqat bir fan tarmog‘i doirasida qaramaslik lozim. ya’ni biz “sabotul-ojizin” asarini ham adabiyotshunoslik nazariyasi nuqtayi nazaridan, ham tilshunoslik …

4 / 11

gan narsani keyin bilish maʼrifatdir. shuning uchun “maʼrifat” soʼziga oʼzakdosh orif sifatini ollohga nisbatan qoʼllab boʼlmaydi. chunki bexabarlikdan soʼng bilim hosil boʼlishi yaratuvchiga emas, yaratilganlarga xos sifatdir. qadim manbalarda, xususan mumtoz adabiyotimizda maʼrifat lafzi orqali haqni tanish tushunchasi ifodalangan. keyinchalik tilimizda “maʼrifat” soʼzining maʼno doirasi yanada kengaydi. аsl taqozo qiladigan sifatlar aslning oʼrnida isteʼmol qilina boshladi. masalan, “maʼrifatli kishi” degan soʼzdan endi bevosita haqni ongli ravishda anglash sifati tushunilmaydi. balki, “zamonamiz kishisining maʼrifati – koʼp maʼlumotlardan xabardorlik, rasmiy odob etiketlarini oʼzlashtirganlik bilan belgilanadi” degan qarash bugun meʼyorga aylangan. e’tiboringiz uchun rahmat. image4.png

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sofi olloyor hayoti va ijodi"

so’fo olloyor mavzu: sofi olloyor hayoti va ijodi. reja so'fi olloyor hayoti va ijodi. so'fi olloyor asarlari haqida. so'fi olloyor ijodini o’rgangan olimlar. tayyorladi: choriyev sardor 1 2 so‘fi olloyor (1644, kattaqo‘rg‘on bekligi minglar qishlog‘i — 1724, denov) — tariqat arbobi va mutasavvuf shoir. shayxlar maktabi va buxorodagi jo‘ybor shayxlari dargohida ta’lim olgan. o‘z davrining barcha asosiy ilmlarini egallagan, arab va fors tillarini o‘rgangan. buxoro xoni abdulazizxon tomonidan boj mahkamasiga to‘ra etib tayinlangan. darveshona fe’l, shoirona ko‘ngil sohibi bo‘lgan so‘fi olloyor bu lavozimdan tezda iste’fo berib, o‘z davrining mashhur shayxi navro‘zga shogird tushgan, tarikat talablarini bajarib, shayxlik martabasiga ko‘tarilgan, valiulloh (karomat sohibi) bo‘lib yetishgan. 3 ...

This file contains 11 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "sofi olloyor hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: sofi olloyor hayoti va ijodi PPTX 11 pages Free download Telegram