chiqindilar muammosi.

DOC 67,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407321131_57817.doc chiqindilar muammosi. reja: 1. chiqindilar haqida tushuncha. 2. axlatlarni yig’sh va olib chiqib tashlash. 3. sanoat chiqindilari va ularni qayta ishlash. 4. chet davlatlarda chiqindilardan foydalanish yo’llari. s’hahar, posyolka va qishloqlardagi turar joylarni toza tutishning epidemiologik gigiyenik ahamiyati juda katta. turar joylarning tozaligi, obodonligi, ariqlardan suvlarning oqib turishi, daraxtzor va ko’kalamzorlarni mavjudligi yuqumli kasalliklarning oldini olishga yordam beradi. turar joylarni tozaligini saqlash va tashkil qilishda rejali, tashkiliy, sanitar – texnik va xo’jalik tadbirlari ishlab chiqiladi. bunday tadbirlarni amalga oshirishda sanitariya nazoratini to’g’ri uyushtirishning epidemiologik ahamiyati juda katta. aholi turar joylarini toza tutish uchun chiqindi axlatlarni o’z vaqtida yig’ish, olib chiqib ketish va zararsiz holatga keltirish hamda ba’zi bir chiqindilarni qayta ishlash uchun jo’natish zarur. shu bosqichlardan birortasi bajarilmay qolsa, tozalikni saqlash qiyin bo’ladi. chiqindilar uch xil bo’ladi. 1. qattiq holatdagi chiqindilar – bular tog’ - kon sanoatidan chiqadi. 2. suyuq holatdagi chiqindilar – bularga aholi turar joylaridan va ayrim …

g uzoq vaqt yashashi aniqlangan. jumladan qorin tifi, paratif, ichburug’, sil, kuydirgi va boshqalar axlatlar tarkibida uchraydi. bu chiqindilar bizning issiq iqlim sharoitida har xil kasallik tarqatuvchi mikroblarning tez ko’payishi uchun qulay muhit yaratadi. ular hashoratlar, shamol yoki suv orqali tez tarqalib, odamlarni turli yuqumli kasalliklarga yo’liqtiradi. viii-ix asrlarda yevropa, afrika va osiyodagi ko’p mamlakatlarda to’kilgan axlatlar shunchalik ko’p yig’ilib ketganki, hatto odamlarning yurishi mushkul bo’lib qolgan va bu axlatlar tufayli o’lat, vabo kabi kasalliklar tez-tez tarqalib, o’n minglab yuz minglab odamlarni yostig’ini quritgan. masalan: 1679 yilda birgina vena shahrida 80 mingga yaqin kishi, 1687 yilda pragada shunga yaqin kishi chumadan o’lgan. bunday holat germaniya, italiya, angliya shaharlarida ham sodir bo’lib turgan. s’hu kunlarda ham sayyoramizning u yoki bu burchaklaridan yuqorida aytilgan ba’zi yuqumli kasalliklarning paydo bo’layotganligi to’g’risida noxush xabar kelib turadi. bu sanitariya va gigiyena qoidalariga amal qilinmagan afrika, osiyo, latin amerikasining ba’zi joylarida sodir bo’lib turadi. sobiq sssrning, …

nish mumkin va ikkinchisidan esa mumkin emas. foydalanish mumkin bo’lgan chiqindilar xalq xo’jaligining turli sohasida ishlatiladi. korxona chiqindilari o’g’it, qurilish materiallari va ba’zi bir mahsulotlarni tayyorlashda xom ashyo sifatida ishlatiladi. masalan, kimyo, neft sanoatlaridan chiqadigan shlam qoldiq qatlamlarining 1mln. tonnasi qayta ishlansa, 4300 onna kobalt olinishi mumkin. dunyo mamlakatlari tajribasida foydalanish mumkin bo’lmagan chiqindilarni yoqish yoki qizdirish usullarini qollab zararsiz holatga keltiriladi va sanoat korxonalari uchun mo’ljallangan poligonlarda ko’miladi. chiqindilarni termik, ya’ni issiqlik usullari bilan zararsizlantirishda maxsus o’chog’larda 1000-1200 s da kuydiriladi, ammo ular yonishi oqibatida paydo bo’lgan zaharli gazlar gaz ushlagich moslamalarda, chang ushlagich qurilmalarida tutib qolinadi, bunda atmosfera havosi ifloslanishdan holi bo’ladi. goho sanoat korxona chiqindilarini xo’jalik axlatlari bilan ham birga yoqish mumkin. ko’p vaqtlar foydalanish mumkin bo’lmagan sanoat chiqindilari maxsus ajratilgan joyda to’planadi. masalan, olmaliqda joylashgan sanoat korxonalarining shu usul bilan yig’ilgan chiqindilari hozirda taxminan 40 mln. tonnani tashkil qiladi, keyinchalik ularni qayta ishlashga jo’natiladi. korxonalarda yig’iladigan …

dalarni ajratib olib, bir qismini qurilish yoki boshqa maqsadlarda foydalanilsa minglab gektar ekinzir, bog’lar, barpo etishga imkon tug’ilar edi. respublikamizda yiliga komunal xo’jaliklardan o’rtacha 30 mln t. chiqindi chiqadi. uning 29% i axlatxonalarga, jarliklarga, daryo va ariqlarga tqkib yuboriladi. chiqindi – bu xomashyodir. ularning tarkibida makulatura, oziq – ovqat chiqindilari, plastmassalar, latta – putta va boshqa narsalar bor. shuning uchun ham aqs’h va boshqa rivojlangan mamlakatlarda bunday chiqindilar sotib olinadi. umuman aholi turar joyida to’planadigan axlatlarni axlatxonalarga tashlash allaqachonlar gigiyena fani tomonidan qoralangan. bu iqtisodiy jihatdan samarasiz, iflosgarchilikka yo’l qo’yiladigan usuldir. axlatlarni 2 yo’l bilan zararsizlantirish va ulardan foydalanish mumkin: a) biotermik usul – ya’ni axlatni kompost qilish, issiqxonalarda foydalanish va mukammallashtirilgan axlatxonalarda zararsiz holatga keltirish; b) axlatlarni kuydiriladigan, sortlaydigan zavodlarida zararsizlantirishdir. biotermik usul tuproq bilan zararsizlantirish usuliga o’xshaydi, asosan organik moddalarning bioximik parchalanish jarayonlari mikroorganizmlar hisobiga bo’ladi, ammo jarayon yuqori haroratda jadalroq o’tib, tezroq nihoyasiga yetadi. keyingi vaqtlarda axlatlarni …

, bu bioximik jarayonlarni keltirib chiqaradi. harorat 50 – 60 s ga yetganda patogen mikrofloralar, gelmint tuxumlari qirila boshlaydi. shu yo’l bilan axlat kompostga aylanadi. tsivilizatsiyalashgan mamlakatlardagi shahar va qishloq ko’chalarining bir joyida axlatning to’kilib yotganini ko’rmaymiz. ro’zg’or va korxonalardan chiqqan chiqindilar maxsus joylarga to’kilib, o’z vaqtida qayta ishlovchi zavodlarga olib boriladi. bu zavodlarning texnologiyasi ham ekologik jihatdan sog’lom, ya’ni ularning trubalaridan zaharli tutun emas, toza bug’ chiqadi. tsexlari gigiyenik jihatdan toza, ishchilar maxsus orasta kiyintirilgan. eng asosiysi ularga to’lanadigan ish haqi boshqa korxonalardagiga qaraganda yuqoridir. ko’pgina chet mamalakatlarda shahar va qishloqlarni orasta bo’lganligining asosiy sababi u mamlakatlarda bu borada mukammal qonunlarning mavjudligi va ularni hayotga izchil tadbiq etilayotganligidir. masalan, singapurda sigareta qoldig’ini maxsus ko’rsatilgan joyga tashlanmasa, 500 dollar jarima to’lanadi. agar axlatni to’g’ri kelgan joyga to’kkanda 1000 dollar jarima solinadi. shvetsariyada tabiatni buzish borasida biror nojo’ya ish qilinsa, uni ko’rgan kishi tezlik bilan tabiatni muhofaza qilish tashkilotiga xabar qiladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "chiqindilar muammosi."

1407321131_57817.doc chiqindilar muammosi. reja: 1. chiqindilar haqida tushuncha. 2. axlatlarni yig’sh va olib chiqib tashlash. 3. sanoat chiqindilari va ularni qayta ishlash. 4. chet davlatlarda chiqindilardan foydalanish yo’llari. s’hahar, posyolka va qishloqlardagi turar joylarni toza tutishning epidemiologik gigiyenik ahamiyati juda katta. turar joylarning tozaligi, obodonligi, ariqlardan suvlarning oqib turishi, daraxtzor va ko’kalamzorlarni mavjudligi yuqumli kasalliklarning oldini olishga yordam beradi. turar joylarni tozaligini saqlash va tashkil qilishda rejali, tashkiliy, sanitar – texnik va xo’jalik tadbirlari ishlab chiqiladi. bunday tadbirlarni amalga oshirishda sanitariya nazoratini to’g’ri uyushtirishning epidemiologik ahamiyati juda katta. aholi turar joylarini toza tutish ...

Формат DOC, 67,5 КБ. Чтобы скачать "chiqindilar muammosi.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: chiqindilar muammosi. DOC Бесплатная загрузка Telegram