oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va s-elementlarining biologik ahamiyati

PPTX 11 стр. 744,6 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 744,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

слайд 1 buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakulteti 13_4 bio 20 guruh talabasi shahlo adilovaning " oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va s- elementlarining biologik ahamamiyati" mavzusida tayyorlagan prezentatsiyasi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining mohiyati. anorganik kimyodagi barcha reaksiyalarni ikki turga bulish mumkin; 1. reaksiyaga kirishuvchi elementlarning oksidlanish darajasi uzgarmay koladigan reaksiyalar. 2. oksidlanish darajasi uzgarishi bilan boradigan reaksiyalar. birinchi tur reaksiyalarga almashinish, parchalanish va birikish reaksiyalari misol bula oladi. masalan: hcl + koh =kcl + h2o caco3 cao + co2 so3 + h2o = h2so4. bu misollarda xech qaysi elementning oksidlanish darajasi uzgarmaydi. ikkinchi tur reaksiyalariga sikib chikarish va boshka reaksiyalar misol buladi. bunday reaksiyalar oksidlanish-kaytarilish reaksiyadari deyiladi. ularda elektronlar bir atom yoki ionlardan ikkinchi atom yoki ionlarga utadi. uziga elektron biriktirib olgan atom, ion, molekulalar oksidlovchi deb, elektron yukotadigan atom, ion, molekulalar kaytaruvchi deb ataladi. elektron biriktirib olish prosessi-kaytarilish prosessi deb, elektron berish prosessi-oksidlanish prosessi deyiladi. demak, oksidlovchi kaytariladi va kaytaruvchi oksidlanadi. mg0 …

2 / 11

atomi uzining urtacha oksidlanish darajasiga ega bulsa, u eritmaning muxitiga karab yo oksidlovchi yoki kaytaruvchi xossasini namoyon kiladi. oksidlanish-qaytarilish jarayonlari. anorganik kimyodagi barcha reaksiyalarni ikki turga bo‘lish mumkin: 1.reaksiyaga kirishuvchi elementlarning oksidlanish darajasi uzgar-may koladigan reaksiyalar, 2. oksidlanish darajasi o‘zgarishi bilan boradigan reaksiyalar. birinchi tur reaksiyalarga almashinish, parchalanish va birikish reaksiyalari misol bo‘la oladi. masalan: нсl+кон=ксl+н2о t caco3→cao+co2 asosiy oksidlovchilar. o‘ziga elektron qabul qilib, davriy sistema qatoridagi inert gazning elektron strukturasiga ega bo‘lgan yoki manfiy zaryadlangan ionlar hosil kiluvchi neytral atomlar oksidlovchi bo‘ladi. masalan , galogenlarning neytral atomlari f2, cl2, br2, i2 oksidlovchi funkciyasini bajarib manfiy zaryadlangan f-, cl-, br-, i- ionlarga aylanadi. galogenlardan ftor va xlor kuchli oksidlovchi hisoblanadi. asosiy oksidlovchilarga yana kislorod , oltingugurt va boshqalar misol bo‘la oladi. ba’zi metall ionlari uzlarining eng yuqori valentliklarida oksidlovchi bo‘lishi mumkin. asosiy qaytaruvchilar. erkin holda barcha metallar, asosan ishqoriy (li, na, k, rb, cs) va ishqoriy-er (ca, sr,ba) metallari, kislorodsiz …

3 / 11

gi elektron qavati mustahkam elektron qavatdir. ishqoriy metall ionlarining zaryadi kichik va radiusi katta bo’lganligi uchun ularning kompleks hosil qilish qobiliyati kam bo’ladi. ikkinchi gurux s- elementlari - be, mg, ca, sr va ba dir. bu elementlarning kationlari bir valentli elementlar kationlariga nisbatan yuqori qutblanish xossasiga ega. mg2+, ca2+, sr2+ va ba2+ kationlarining tuzlari gidrolizga juda kam uchraydi (xlorid va nitratlari va mgso4 dan tashqari). gidroksidlarining asoslik xosslari va ularning eruvchanligi mg(oh)2 dan ba(oh)2 ga qarab ortib boradi. bu kationlar uchun oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari xos emas, chunki bu kationlar o’zgarmas oksidlanish darajasiga ega. a'zolarda doimiy ravishda saqlanadigan s- elementlardan natriy, kaliy, magniy, kaltsiylarning ahamiyati ko’proq qrganilgan. ular modda almashinuvida ishtirok etadi, biologik faol birikmalar (fermentlar, gormonlar, vitaminlar va boshqalar) ning tarkibiga kiradi. elementlar konsentratsiyasining a'zolardagi o’zgarishi, ya'ni elementlarning yetishmasligi yoki ortiqchaligi xayot faoliyatiga salbiy ta'sir ko’rsatadi. natriy ionlari organizmda suvni bir me'yorda ushlab turilishini ta'minlaydi. natriy tuzlari xujayralarda osmotik bosimni doimiyligini …

4 / 11

h y o’llarining yallig’lanishi, bronxial astma kasalliklarini davolashda ishlatiladi. nahco3 ning 0,5 - 2 % li eritmasi shamollashda, konyuktivitda, loringitda, og’izni chayish, kompress qilish va nafas y o’llarini ingalyatsiya qilishda ishlatiladi. kaliy. natriy bilan birgalikda kaliy ionlarining konsentratsiyasini doimiyligi osmotik bosimni doimiy saqlanishining omili xisoblanadi. shuningdek kaliy qonda, mushaklarda ma'lum miqdorda saqlanadi va mushaklarning qisqarishini boshqarishda ishtirok etadi. kaliyning yetishmovchiligi yurak faoliyati buzilishiga olib keladi. uning yetishmovchiligi k o’p qon y o’qotishda, organizmdan k o’p suyuqlik chiqib ketishida kuzatiladi. bunday xollarda kaliy preparatlari, shu jumladan kcl fiziologik eritmasi ishlatiladi. kalsiy birikmalari odam va hayvonlarning hamma a'zolarida uchraydi. sut va sut mahsulotlari, sabzovatlar o’z tarkibida kqp miqdorda kalsiy saqlaydi. kalsiy yetishmovchiligi yurak faoliyatining buzilishiga, qon ivishi jarayoniga suyaklar va tishlar faoliyatiga salbiy ta'sir k o’rsatadi. bu xolat suyaklarning m o’rtlashishiga (osteoparoz) tishlarning chirishiga (kariyes) olib keladi. uning yetarli darajada o’zlashmasligi qondagi miqdori ortib ketishi (giperkalsinoz) ga olib keladi. kalsiy birikmalaridan cao …

5 / 11

ariy birikmalari odam organizmi uchun zaharli xisoblanadi. ammo kislota va asoslarda erimaydigan baso4 tuzi (bariyli b o’tqa) me'da-ichak y o’llarini rentgenoskopiya qilishda ishlatiladi. stronsiyning radiaktiv izotopi onkologiyada q o’llanadi. e’toboringiz uchun rahmat image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va s-elementlarining biologik ahamiyati"

слайд 1 buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakulteti 13_4 bio 20 guruh talabasi shahlo adilovaning " oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va s- elementlarining biologik ahamamiyati" mavzusida tayyorlagan prezentatsiyasi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining mohiyati. anorganik kimyodagi barcha reaksiyalarni ikki turga bulish mumkin; 1. reaksiyaga kirishuvchi elementlarning oksidlanish darajasi uzgarmay koladigan reaksiyalar. 2. oksidlanish darajasi uzgarishi bilan boradigan reaksiyalar. birinchi tur reaksiyalarga almashinish, parchalanish va birikish reaksiyalari misol bula oladi. masalan: hcl + koh =kcl + h2o caco3 cao + co2 so3 + h2o = h2so4. bu misollarda xech qaysi elementning oksidlanish darajasi uzgarmaydi. ikkinchi tur reaksiyalariga sikib chikarish va boshk...

Этот файл содержит 11 стр. в формате PPTX (744,6 КБ). Чтобы скачать "oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va s-elementlarining biologik ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oksidlanish-qaytarilish reaksiy… PPTX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram