tuproqdagi temir, marganets birikmalari

DOC 91,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403084740_43330.doc tuproqdagi temir, marganets birikmalari reja: 1.temir va marganetsning turli tuproqlardagi miqdori. 2.temir va marganetsli tuproq hosilalari. 3. temir ionlarining tuproqning organik qismiga, strukturasi va zichligiga ta'siri. temir va marganetsning elementlar davriy sistemasidagi o’rni va ayrim xususiyatlari mendeleev elementlar davriy sistemasida mn va fe o’zaro yonma-yon joylashgan bo’lib, o’xshash elektron qobiqlarga ega. ularning elektron qobiqlarining tuzilishi qo’yidagicha: fe – s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2 mn– s2 2s2 2p6 3s6 3p6 3d5 4s2 bo’lib d orbitasida elektronlarning maksimal soni 10 ga teng. mn atomida 5ga, temirda esa bu elektronlar soni 6 ga teng. bu farqlardan ko’rinib turibdika, marganets va temirni 3 d-li elektron qobig’i hali to’yinishga muxtoj. shuning uchun bo’lsa kerak mn va fe elementlari kompleks birikmalar xosil qilish qobiliyatiga ega. bu elementlarning har ikkalasi ham o’tuvchi metallar, ya‘ni metallardan metalmaslarga o’tuvchi sanaladi. o’tuvchi metallarda valentlik ko’pincha -2 -3, ba‘zi xollarda undan ham yuqori bo’lishi mumkin. mn va fe …

an 4-chi o’rinda kislorod, kremniy, alyuminiylardan keyin turadi. bu xususiyati, hamma tuproq uchun ham to’g’ri kelavermaydi. qumoq tuproqlarga to’rtinchi o’ringa kaliy chiqadi, karbonatli tuproqlarda esa sa temirdan ko’p bo’ladi. temirning yer po’stidan o’rtacha miqdori 5,1 % bo’lsa, ba‘zi rudalarda 50-60% bo’ladi. hatto sof tug’ma temir ham uchraydi. sof tug’ma temirning genezisi meteoridlarga olib boradi. temir ko’pchilik birlamchi gili minerallarni kristall panjaralariga kiradi. temir gidroksidlar, sulfidlar, fosfatlar, karbonatlarni hosil qila oladi. temir ko’pchilik silikatlar tarkibiga xam kiradi. temir va uning birikmalari tuproq hosil bo’lish jarayonida faol funktsiyalarni ijro etadi. temir olivin, amfibollar, aktinolit, epidot, granat va boshqalar tarkibiga kiradi. qisman biotit, vermikulit, glakuonit va boshqalar tarkibida ham uchraydi. temirning oksid va gidroksidlari qatoriga getit a-feoon, lepidokrokit – feoon, ferrgidrit 5fe2o3 x 9n2o, gematit a-fe2o3, magnetit fe3o4, magemit fe203 va boshqalar kiradi. magemit magnetitning oksidlanishidan hosil bo’ladi. tuproqda yangi hosil bo’lgan, cho’kib qolgan fe(on)3 va uning analoglari kristallanmagan hollarda bo’ladi. temirning oksid …

qlarda 11-12% atrofida temir bo’ladi. temir tuproqlar uchun zaruriy komponentlardan biri hisoblanadi. tuproqlarni kesmalarda temir elementli sharoitga qarab har xil tipda tarqaladi. uning miqdori qora tuproqlarda, agar gumussiz, karbonatsiz tuproq uchun aniqlansa doimiy bo’ladi. bunday tuproq kesmasi temirga nisbatan oladigan bo’lsak, differentsiattsiyalangan kesmalar qatoriga kiradi. ko’pchilik tuproqlarda temirni alyuvial-illyuvial yoki akkumilyativ, elyuvial-ilyuvial tipdagi taqsimotlarni kuzatish mmkin. masalan bu xildagi temirning tarqalishi yoki taqsimotini qatlamlariga esa ko’paygan bo’ladi. temir tuproqda har xil miqdorda, turli xil ko’rinishda uchraydi. temirli birikmalar to’plangan joylar qo’ng’ir, sariq, qizil, qizg’ish ranglarda bo’ladi. tabiatda sof temir, marganetsli temir, gumusli, gumus marganetsli konkrettsiyalarda temir 10-25% gacha bo’ladi. temirning tuproq qatlamlarida to’rlanish xususiyatiga kelsak, buni tushunish qiyin emas. uning ikki valentli oksid formadagi birikmalari nisbatan eruvchan bo’lib, tuproq kesmasida sug’orma suvlar yoki boshqa suvlar ta‘sirida oson xarakat qiladi. aeratsiya nisbatan yaxshi, ya‘ni kislorod yetarli bo’lgan sharoitlarda ikki valentli fe 3 valentli birikmaga aylanib, xarakatsiz bo’lib qoladi. tuproqda bunday holatni …

itidagi temir aeratsiya kuchli bo’lgan, ya‘ni aerob holatga tushib iii valentlikka aylanadi, natijada cho’kib qoladi. temir (iii) gidrooksid jadal to’plangan joylarda hatto temirli qatlam, ya‘ni b hosil bo’lishi mumkin. bunday qatlamda organik s-4,4; sio2-0,3; fe2o3-62,3; al2o3-2,9-4% miqdorlarda bo’lishi mumkin. b li qatlamining quyi chegarasidagi oksidlovchi potentsial miqdori 300-450 mv gacha yetadi. bizning sharoitimizdagi, umuman arid o’lkalardagi tuproqlarda temirning asosiy qismi gematitlardan iborat. gematitni to’planishiga yuqori harorat yordam beradi. nam o’lkalarning ph nisbatan past (7) bo’lgan, organik moddaga boy tuproqlarda esa getit ko’proq to’planadi. temir va uning birikmalari tuproq rangiga har xil ta‘sir ko’rsatadi. masalan, qizil, qizg’ishni fe2o3 gematit, magnetit esa qora rangni beradi. vivianit botqoqlashgan tuproqlarda oq rangni beradi. shunisi qiziqki, bu oq rangni (vivianitli) qatlam atmosfera havosi bilan aloqaga bo’lishi bilanoq ko’karib havo rangga aylana boshlaydi. temir birikmalari faqatgina tuproq rangiga ta‘sir qilmasdan, balki uning strukturasiga ham ta‘sir qiladi. ma‘lum miqdorlarda strukturani yaxshilaydi, ortib ketganda esa orshteyn qatlamlarini hosil …

arga ajratishni tavsiya qiladi: silikati temir, ya‘ni silikatlar tarkibidagi temir; silikatsiz temir, silikatlardan boshqa birikmalar qatoriga kirgan temir. silikatli temir tarkibiga: a) kuchsiz, kuchli kristallangan va kristallanmagan minerallar va jinslar tarkibidagi temir kiradi; b) temirli amorf birikmalar, gumus bilan bog’langan va bog’lanmagan temir kiradi. temirni silikatli, silikatsiz, kristallangan, amorf shakllardagi miqdori mera-djekson, tamm usullari bilan aniqlanadi. temir birikmalarini guruhlarga ajratish bu nisbiy bo’lib, s.v.zonning fikricha, ba‘zi tuproqlarning diagnostikasida ishlatsa bo’ladi. jumladan ferrallitli, fersiallitli, siallitli tuproqlarni temir birikmalariga qarab ajratish mumkin. ferrallitli tuproqlarda yalpi temirni 72-88% silikatsiz birikmalarda bo’ladi. bu ko’rsatkich har xil tuproqlarda sifat v miqdor jihatdan bir xil bo’lmaydi. mamlakatimizda tarqalgan tuproqlarning ko’pchiligiga temirning yalpi miqdori 4-6% atrofida bo’lib, sug’orilganlik davriga bu miqdorning bog’liqligi deyarli sezilmaydi. bu hodisani tipik bo’z tuproqlar, taqir tuproqlar va boshqalar misolida (ismatov d.r. 1989) ko’rishimiz mumkin. 48-jadval. temi rning yalpi miqdori va guruhi tarkibi. to’proq nomi chuqur-lik sm yalpi temir % guruhlar birikmalar shakli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqdagi temir, marganets birikmalari"

1403084740_43330.doc tuproqdagi temir, marganets birikmalari reja: 1.temir va marganetsning turli tuproqlardagi miqdori. 2.temir va marganetsli tuproq hosilalari. 3. temir ionlarining tuproqning organik qismiga, strukturasi va zichligiga ta'siri. temir va marganetsning elementlar davriy sistemasidagi o’rni va ayrim xususiyatlari mendeleev elementlar davriy sistemasida mn va fe o’zaro yonma-yon joylashgan bo’lib, o’xshash elektron qobiqlarga ega. ularning elektron qobiqlarining tuzilishi qo’yidagicha: fe – s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2 mn– s2 2s2 2p6 3s6 3p6 3d5 4s2 bo’lib d orbitasida elektronlarning maksimal soni 10 ga teng. mn atomida 5ga, temirda esa bu elektronlar soni 6 ga teng. bu farqlardan ko’rinib turibdika, marganets va temirni 3 d-li elektron qobig’i hali to’yinishga muxtoj. shunin...

Формат DOC, 91,5 КБ. Чтобы скачать "tuproqdagi temir, marganets birikmalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqdagi temir, marganets bir… DOC Бесплатная загрузка Telegram