geometrik tushunchalar sistemasi va ularga oid topshiriqlarni oʻrgatish

PPTX 15 стр. 539,5 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 539,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

powerpoint presentation geometrik tushunchalar sistemasi va ularga oid topshiriqlarni oʻrgatish. geometrik figuralar shaxnoza 1. geometrik masalalarni yechish metodlari 2. geometrik tushunchalar tizimini o'qitish 3. geometrik shakllar va ularning xossalari reja: shar hajmini topish uchun (4/3)πr³ formulasidan foydalaniladi, bunda r – shar radiusidir. radius 2 sm bo'lgan shar hajmi taxminan 33.5 kub sm ga teng. bu xorazm viloyatidagi qadimiy kulolchilik buyumlarini modellashtirishda foydali bo'lishi mumkin. konusning yon sirt maydoni πrl formulasi bilan hisoblanadi, bu yerda r – konusning radiusi, l esa yon tomonining uzunligi. agar radius 3 sm, yon tomon 5 sm bo'lsa, konusning yon sirt maydoni taxminan 47 kvadrat sm ni tashkil etadi silindrning hajmini hisoblash formulasi πr²h bo'lib, bunda r – silindrning radiusi, h esa balandligi hisoblanadi. masalan, radiusi 5 sm, balandligi 10 sm bo'lgan silindrning hajmi taxminan 785 kub sm ni tashkil etadi. bu samarqanddagi tarixiy binolarning ustunlarini hisoblashda qo'llanishi mumkin. geometrik jismlar: silindr, konus, shar geometrik tushunchalar …

2 / 15

s teoremasi va trigonometrik funksiyalardan samarqanddagi muayyan geometrik shakllarni hisoblashda keng foydalaniladi. geometrik masalalarni echishda, 5-sinf o'quvchilariga geometrik shakllarni chizish va o'lchash orqali, buxoro shahridagi ma'lum bir maydonning perimetri va yuzasini aniqlashni o'rgatish samarali bo'ladi. uchburchak: turlari va xossalari pifagor teoremasi, to'g'ri burchakli uchburchakning katetlari va gipotenuzasi o'rtasidagi munosabatni aniqlab beradi (a²+b²=c²), bu formula buxoro shahridagi tarixiy binolarning qurilishiga ham ta'sir ko'rsatgan. uchburchakning 3 ta asosiy turi – teng yonli, teng tomonli va turli tomonli uchburchaklar bo'lib, ularning burchaklari yig'indisi har doim 180 gradusni tashkil etadi, masalan, samarqanddagi madrasalarning geometrik naqshlarida uchraydi. uchburchakning balandligi, medianasi va bissektrisasi kabi elementlari uchburchakning tomonlari va burchaklari bilan o'zaro bog'liq bo'lib, masalan, to'g'ri burchakli uchburchakda 2 ta o'tkir burchakning yig'indisi 90 gradusni tashkil etadi. nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik nuqta, to'g'ri chiziq va tekislikning o'zaro joylashuvini tushuntirishda, toshkentdagi oliy o'quv yurtlarida 5 xil holatni (nuqta tekislikda, chiziq tekislikda va hokazo) misollar bilan ko'rsatish samarali …

3 / 15

anddagi qadimgi matematiklar tomonidan qo'llanilgan usullardan biri hisoblanadi. doira yuzasini hisoblash formulasi πr² bo'lib, bu yerda π taxminan 3.14 ga teng va r doiraning radiusidir. ushbu formula buxoro shahrida o'tkazilgan matematik olimpiadalarda ishtirok etuvchilar tomonidan amaliy muammolarda qo'llaniladi. doiraning diametri uning radiusining ikki barobariga teng bo'lib, bu xususiyatni isbotlashda pifagor teoremasi va 3 o'lchovli geometrik jismlarni tahlil qilishda ham foydalaniladi. xorazm viloyatining maktablarda o'rgatilgan geometriya darslarida bu tushuncha muhim o'rin tutadi. geometrik teoremalar va isbotlar to'g'ri burchakli uchburchakda pifagor teoremasining isboti, geometriyaning asoslaridan biri bo'lib, uning 5 xil isbot usuli mavjud, bu usullar buxoro shahridagi matematika olimpiadalarida muhokama qilinadi. geometriya teoremalarining 20 dan ortiq turi mavjud bo'lib, ularning 5 tasi evklid geometriyasiga, 10 tasi esa noevklid geometriyasiga tegishlidir, masalan, lobachevskiy geometriyasi kabi, toshkentdagi oliy o'quv yurtlarida o'rgatiladi. uchburchak tengsizlik teoremasi (a+b>c) kabi 3 ta asosiy teorema, geometrik jismlarning hajmini hisoblashda 2 ta integral formulalar bilan birgalikda, samarqanddagi maktablarda geometriya darslarida …

4 / 15

halari geometrik teoremalarni isbotlashda muhim ahamiyatga ega. xorazm viloyatida joylashgan tarixiy obidalarni o'rganishda bu tushunchalar qo'llaniladi. geometriyani o'rgatishda zamonaviy texnologiyalardan foydalanish virtual va kengaytirilgan haqiqat texnologiyalari (vr/ar) yordamida 3 o'lchovli geometrik jismlarni vizualizatsiya qilish, 100 dan ortiq geometrik masalalarni hal qilish imkoniyatini beradi va buxoroda sinovdan o'tkazilmoqda. geometriya darslarida interaktiv o'quv dasturlari, masalan, geogebra (3d modellashtirish imkoniyati bilan) yordamida 7-sinf o'quvchilari uchun fazoviy tasavvurini rivojlantirish samarqanddagi maktablarda samarali qo'llanilmoqda. 2023-yilda o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, toshkentdagi 5-sinf o'quvchilari orasida onlayn geometriya platformalaridan (masalan, khan academy) foydalanish natijasida geometrik shakllarni tushunish darajasi 15% ga oshgan. geometrik jismlar: prizma, piramida prizmalar va piramidalar geometrik jismlar bo'lib, ularning hajmini hisoblash uchun aniq formulalar mavjud; masalan, to'g'ri to'rtburchak prizmaning hajmini topish uchun uzunlikni, enini va balandligini ko'paytirish kerak, bu esa 3 o'lchovli geometriyada muhim ahamiyatga ega. to'g'ri uchburchak prizmaning yon yuzasini hisoblash uchun, uning asosining perimetri bilan balandligini ko'paytirish kerak. bu formula 5-sinf matematika darsliklarida, …

5 / 15

i segmentlardan tashkil topgan tekis geometrik figuralar bo'lib, ularning har biri faqat ikkita qo'shni segment bilan bog'langan, masalan, uchburchak (3 tomonli), to'rtburchak (4 tomonli) kabi samarqanddagi madrasalar me'morchiliginida ko'p uchraydi. muntazam ko'pburchaklar barcha tomonlari va burchaklari o'zaro teng bo'lgan ko'pburchaklardir. masalan, muntazam oltiburchakda 6 ta teng tomon va 6 ta 120° lik burchak mavjud bo'lib, farg'ona vodiysidagi naqshbandlarning bezaklarida keng qo'llaniladi. to'rtburchaklar: turlari va xossalari to'rtburchakning perimetri uning to'rt tomonining uzunliklari yig'indisiga teng. masalan, tomonlari 5 va 7 sm bo'lgan to'rtburchakning perimetri (5+7) x 2 = 24 sm ni tashkil etadi. bu misol toshkentdagi maktablar geometriya mashg'ulotlarida qo'llaniladi. to'rtburchakning to'rtta to'g'ri burchagi (har biri 90°) va ikkita diagonali bor, ularning kesishish nuqtasi diagonallarni teng ikkiga bo'ladi. bu xususiyatni 10-sinf geometriya darsliklarida topish mumkin. to'rtburchak shakllarning 2 ta qo'shni tomoni 90 gradus burchak hosil qilishi va qarama-qarshi tomonlari teng uzunlikda bo'lishi, masalan, samarqanddagi tarixiy binolarning ko'pgina oynalarida kuzatiladigan asosiy xususiyatdir. e'tiboringiz …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geometrik tushunchalar sistemasi va ularga oid topshiriqlarni oʻrgatish"

powerpoint presentation geometrik tushunchalar sistemasi va ularga oid topshiriqlarni oʻrgatish. geometrik figuralar shaxnoza 1. geometrik masalalarni yechish metodlari 2. geometrik tushunchalar tizimini o'qitish 3. geometrik shakllar va ularning xossalari reja: shar hajmini topish uchun (4/3)πr³ formulasidan foydalaniladi, bunda r – shar radiusidir. radius 2 sm bo'lgan shar hajmi taxminan 33.5 kub sm ga teng. bu xorazm viloyatidagi qadimiy kulolchilik buyumlarini modellashtirishda foydali bo'lishi mumkin. konusning yon sirt maydoni πrl formulasi bilan hisoblanadi, bu yerda r – konusning radiusi, l esa yon tomonining uzunligi. agar radius 3 sm, yon tomon 5 sm bo'lsa, konusning yon sirt maydoni taxminan 47 kvadrat sm ni tashkil etadi silindrning hajmini hisoblash formulasi πr²h bo'lib, bund...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (539,5 КБ). Чтобы скачать "geometrik tushunchalar sistemasi va ularga oid topshiriqlarni oʻrgatish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geometrik tushunchalar sistemas… PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram