aylanish sirtlari

DOCX 12 стр. 117,1 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 117,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

konussimon sirtlar. sfera. aylanish sirtlar. ikkinchi tartibli sirtlarga doir mashqlar reja: 1. aylanish sirtlari to'hrisida umumiy ma'lumotlar 2. ikkinchn tartibli aylanish sirtlari 3. sfera 4. konus va siliidr 5. bir kovakli giperboloidi 6. tor sirti 1 aylanish sirglari to'hrisida umumiy ma'lumoglar. ta'rif. birorta tekis yoki fazoviy chizikning huzgalmas to'hri chizih atrofida aylanishidan hosil bo'lgan sirt aylanish sirti deb ataladi. harakatlanuvchi chizih sirtning yasovchisi, to'gri chizihga aylanish o'hi deyiladi. yasovchi va aylanish o'hi aylanish sirtining aniklovchilarini tashkil hiladi. 118-chizmada m (m1, m2) egri chizikning i (i1 i2) aylanish o'ki atrofida aylanishidan hosil bo'lgan umumiy ko'rinishdagi aylanish sirti monj chizmasida tasvirlangan. yasovchi va aylanish uki ma'lum bo'lsa aylanish sirti to'la berilgan hisoblanadi. chizma sirtning berilishini uning anihlovchilari orhali f (m,i) kurinishida yozish mumkin. monj chizmasida aylanish sirti f1 (m1 i1) va f2(m2,i2) bilan yoki aniklovchilarining istalgan ikki proektsiyasi bilan beriladi. aylanish jarayonida yasovchining hamma nuhtalari aylanalar buyicha harakat hilib, bu aylanalar sirtning …

2 / 12

chun uning frontal proektsiyasi o'zining hahikiy kattaligiga teng bo'ladi agar parallelning bosh meridian bilan kesishish nuktasidan bosh meridianga o'tkazilgan urinma aylanish o'higa parallel bo'lsa, bu parallel ekvator yoki bo'yin chizihi deyiladi. bu parallel ikki yon ko'shni parallellardan katta bo'lsa, ekvator kichik bo'lsa bo'yin chizihi deb tanlanadi. demak biror aylanish sirtida bir necha ekvator va bo'yin chizihlari bo'lishi mumkin. 118-chizmadagi aylanish sirtida parallellardan n'' (n''1, n''2) bo'yin n''' (n''', n'''2) esa ekvator chizihi xisoblanadi. boshha sirtlar singari aylanish sirti ham cheksiz ko'p nuhtalar to'plamidan (ya'ni ikki parametrli) iboratdir. bu nuhtalarni to'la to'kis chizmada tasvirlab bo'lmaydi shuning uchun ham, π 1 va π 2 ga perpendikulyar hilib aylanish sirtiga urinma tsilindrlar o'tkaziladi. urinma tsiliidrlarning π 1 bilan kesishiga chizigi sirtning gorizontal ocherki, π 2 bilan kesishish chizigi esa uning frontal ocherki deyiladi. aylanish sirtlari, ko'pincha, o'zining gorizontal va frontal ocherklari bilan tasvirlanadi. 118-chizmadagi aylanish sirtining frontal ocherki bosh meridian m2 va n'2 …

3 / 12

i orhali o'tgan o'hi atrofida m (m1 , m2) aylananing aylanishidan xosil bo'lgan sferaning frontal va gorizontal proektsiyalari tasvirlangan. chizma sfera ustida yotgan a nuhtaning frontal va b nuktaning gorizontal proektsiyasi berilgan. a nuhtaning a1 gorizont proektsiyasini yasash uchun orhali o12 i2 radiusli parallel utkazamiz. a nuktaning gorizontal proektsiyasi ana shu parallelning gorizontal proektsiyalariga etadi. lekin a nukta sferaning oldingi yoki orka yarmida joylashganligi anih aytilmaganligi uchun uning a1 va a11 gorizontal proektsiyalarini yasaymiz. demak, masalaning bunday ho'yilishida yotishmovchi proektsiya bir kiymatli bo'lmaydi. b nuhta ekvatorida yotganligi uchui unish b2 frontal proektsiyasi bir hiymatli bo'lib, u ekvatorning frontal proektsiyasida topiladi. 4 konus va tsilindr-to'gri chizikning aylanishidan xosil bo'lgan ikkinchi tartibli aylanish sirtlari. a) yasovchi a to'gri chizik aylanish o'hi bilan kesishsa, ikkinchi tartibli aylanma konus sirti h (i, a) xosil bo'ladi (120-chizma). b) a (a1, a2) yasovchi to'hri chizih i (i1, i2) ukka parallel bo'lsa, ikkinchi tartibli aylanma tsilindr sirti …

4 / 12

n, ixtiyoriy i o'h atrofida aylanishidan xosil bo'lgan sirt tor sirt deyiladi. yasovchi m aylana radiuci g va aylana markazidan o'hhacha bulgan r masofalarning o'zaro nisbatiga ko'ra tor sirtlari turlicha buladi: 1. g r bo'lganda yasovchi m (m1, m2) aylana aylanish o'hi i (i1 i2) ni kesadi. bu holda hosil bo'lgan tor ham, yonih tor deyiladi. (124 v-chizma) ixtiyoriy tekislik torni 4-tartibli egri chizih bo'yicha kesadi, shuning uchun tor ham, 4-tartibli sirtdir. i. aylana bulagining aylanishidan xosil bo'lgai tor-globoid va gumbaz shaklida uxshagan yopih tor sirtlari mavjud bo'lib (125-chizma) umuman tor sirtlari texnikada va kurilishda keng kullaniladi. chizma chizma ikkinchi tartibli egri chiziqlar haqida tushuncha. 4 1- ta‘rif. ax2  bxy  cy2  dx  ey  f  0 (1) ko’rinishdagi tenglama ikkinchi darajali algebraik tenglama deb ataladi. bu yerdagi а, в, с, d, е, f ma‘lum sonlar bo’lib ulardan а, в, с bir vaqtda nolga teng emas. …

5 / 12

u tenglikni har ikkala tomonini kvadratga ko’tarsak (x  a) 2  ( y  b) 2  r 2 (2) kelib chiqadi. shunday qilib aylananing istalgan m(x;y) nuqtasining kooordinatalari (2) tenglamani qanoatlantirar ekan. shuningdek aylanaga tegishli bo’magan hech bir nuqtaning koordinatalari (2) tenglamani qanoatlantirmaydi. demak (2) aylana tenglamasi. u aylananing kanonik (eng sodda) tenglamasi deb ataladi. xususiy holda aylananing markazi 01(а,b) koordinatalar boshida bo’lsa а=b=0 bo’lib uning tenglamasi x 2  y 2  r 2 ko’rinishga ega bo’ladi (1b-chizma). (3) endi aylananing kanonik tenglamasini ikkinchi tartibli egri chiziqning umumiy tenglamasi (1) bilan taqqoslaymiz. (2) da qavslarni ochib ma‘lum almashtirishlarni bajarsak u 1-chizma. x 2  y 2  2ax  2ay  a 2  b 2  r 2  0 (4) ko’rinishga ega bo’ladi. buni (1) bilan taqqoslab unda х2 bilan y2 oldidagi koeffitsientlarni tengligini va koordinatalarni ko’paytmasi xy ni yo’qligini ko’ramiz, ya‘ni а=с va в=0. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aylanish sirtlari"

konussimon sirtlar. sfera. aylanish sirtlar. ikkinchi tartibli sirtlarga doir mashqlar reja: 1. aylanish sirtlari to'hrisida umumiy ma'lumotlar 2. ikkinchn tartibli aylanish sirtlari 3. sfera 4. konus va siliidr 5. bir kovakli giperboloidi 6. tor sirti 1 aylanish sirglari to'hrisida umumiy ma'lumoglar. ta'rif. birorta tekis yoki fazoviy chizikning huzgalmas to'hri chizih atrofida aylanishidan hosil bo'lgan sirt aylanish sirti deb ataladi. harakatlanuvchi chizih sirtning yasovchisi, to'gri chizihga aylanish o'hi deyiladi. yasovchi va aylanish o'hi aylanish sirtining aniklovchilarini tashkil hiladi. 118-chizmada m (m1, m2) egri chizikning i (i1 i2) aylanish o'ki atrofida aylanishidan hosil bo'lgan umumiy ko'rinishdagi aylanish sirti monj chizmasida tasvirlangan. yasovchi va aylanish uki ma'l...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (117,1 КБ). Чтобы скачать "aylanish sirtlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aylanish sirtlari DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram