konussimon_sirtlar_sfera_aylanish_sirtlari_ikkinchi_tartibli

DOCX 8 pages 132.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 132.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu: konussimon sirtlar. sfera aylanish sirtlari ikkinchi tartibli sirtlarga misollar reja: 1. sirtlar haqida malumot 2. ikkinchi tartibli sirtlarga misollar 3. ikkinchi tartibli egri chiziqlar haqida tushuncha. 4. foydalanilgan adabiyotlar sirt (matematikada) — fazoning ikki qoʻshni sohasidagi umumiy qism; geometriyaning asosiy tushunchalaridan biri. maktab geom. kursida fakat tekislik, koʻpyoklik va ayrim egri s.lar qaralib, ularning har biri anik, shartlar asosida taʼriflanadi. mas, shar sirti berilgan nuktadan biror aniq masofadagi nuqtalar toʻplami deb qaraladi. matematik jihatdan s.ning katʼiy taʼrifi topologiya tushunchalariga asoslanadi; bunda sodda s. tushunchasi asosiy rol oʻynaydi. sodda s. deganda, uzluksiz deformatsiya (choʻzilish, qisilish, egilish)ga uchragan oddiy tekislik boʻlagini tasavvur etish mumkin. mas, kvadrat ichki yuzlarining gomeomorf (yaʼni oʻzaro va uzluksiz) aksi sodda s.dir. yarim sfera ham sodda s.ga misol boʻladi. lekin butun sfera sodda s. boʻla olmaydi. bunda muntazam s. tushunchasidan foydalaniladi. muntazam s. — har bir nuk,tasining yetarlicha kichik atrofi sodda s. boʻlgan sirtdir. differensial geomet.da muntazam …

2 / 8

ning yon sirti deyiladi. agar k.ning asosi doiraviy boʻlsa, k. doiraviy k. deyiladi. s uchi shu doiraning markaziga proyeksiyalansa, k. toʻgʻri doiraviy k. deyiladi, so kesma esa k.ning balandligi deyiladi (rasm). toʻgʻri burchaqli uchburchak oʻzining biror kateti atrofida aylantirilsa, toʻgʻri doiraviy k. hosil boʻladi. toʻgʻri doiraviy k.ning yon sirti sih = nrl, hajmi v = -^-irr~h formula bilan hisoblangan, bunda: l yasovchisi, r — k. asosining radiusi, h — k. balandligi. k.ni uning asosiga parallel yana bir tekislik bilan kesilsa, kesik k. hosil boʻladi. uning yon sirti sih = n(r + r), hajmi v — u 7g( r + — k. +rl+rr)h, formula bilan topiladi, bunda r, g — kesik k. asoslari radiusi, h — kesik k. balandligi, / — kesik k. yasovchi. ikkinchi tartibli egri chiziqlar haqida tushuncha. 4 1- ta‘rif. ax2  bxy  cy2  dx  ey  f  0 (1) ko’rinishdagi tenglama ikkinchi darajali …

3 / 8

pish formulasi (2 ) dan foydalansak.  r(x  a)2  ( y  b)2 yoki bu tenglikni har ikkala tomonini kvadratga ko’tarsak (x  a) 2  ( y  b) 2  r 2 (2) kelib chiqadi. shunday qilib aylananing istalgan m(x;y) nuqtasining kooordinatalari (2) tenglamani qanoatlantirar ekan. shuningdek aylanaga tegishli bo’magan hech bir nuqtaning koordinatalari (2) tenglamani qanoatlantirmaydi. demak (2) aylana tenglamasi. u aylananing kanonik (eng sodda) tenglamasi deb ataladi. xususiy holda aylananing markazi 01(а,b) koordinatalar boshida bo’lsa а=b=0 bo’lib uning tenglamasi x 2  y 2  r 2 ko’rinishga ega bo’ladi (1b-chizma). (3) endi aylananing kanonik tenglamasini ikkinchi tartibli egri chiziqning umumiy tenglamasi (1) bilan taqqoslaymiz. (2) da qavslarni ochib ma‘lum almashtirishlarni bajarsak u 1-chizma. x 2  y 2  2ax  2ay  a 2  b 2  r 2  0 (4) ko’rinishga ega bo’ladi. buni (1) bilan taqqoslab unda х2 …

4 / 8

ni yagona 0  d ; e   nuqtaning koordinatalari qanoatlantiradi xolos.  1  2 2  3) d2  e2 f  0 . bu holda (6) tenglama hech qanday egri chiziqni 4 4 aniqlamaydi. chunki tenglamaning o’ng tomoni manfiy, chap tomoni ega manfiy emas. xulosa. (11.1) tenglama а=с, в=0, d 2  e 2 4 4  f  0 bo’lgandagina aylanani tenglamasini ifodalar ekan. 1- misol. x 2  y 2  2x  4 y  4  0 tenglama aylananing tenglamasi ekanligi ko’rsatilsin va aylananing markazi hamda radiusi topilsin.  d 2  e 2 yechish. а=с=1, в=0,       f  12  22  (4)  9  0 ,  2   2  demak berilgan tenglama aylanani umumiy tenglamasi ekan. tenglamani (x 2  2x  1)  ( y 2  4 y …

5 / 8

konussimon_sirtlar_sfera_aylanish_sirtlari_ikkinchi_tartibli - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konussimon_sirtlar_sfera_aylanish_sirtlari_ikkinchi_tartibli"

mavzu: konussimon sirtlar. sfera aylanish sirtlari ikkinchi tartibli sirtlarga misollar reja: 1. sirtlar haqida malumot 2. ikkinchi tartibli sirtlarga misollar 3. ikkinchi tartibli egri chiziqlar haqida tushuncha. 4. foydalanilgan adabiyotlar sirt (matematikada) — fazoning ikki qoʻshni sohasidagi umumiy qism; geometriyaning asosiy tushunchalaridan biri. maktab geom. kursida fakat tekislik, koʻpyoklik va ayrim egri s.lar qaralib, ularning har biri anik, shartlar asosida taʼriflanadi. mas, shar sirti berilgan nuktadan biror aniq masofadagi nuqtalar toʻplami deb qaraladi. matematik jihatdan s.ning katʼiy taʼrifi topologiya tushunchalariga asoslanadi; bunda sodda s. tushunchasi asosiy rol oʻynaydi. sodda s. deganda, uzluksiz deformatsiya (choʻzilish, qisilish, egilish)ga uchragan oddiy tekisli...

This file contains 8 pages in DOCX format (132.5 KB). To download "konussimon_sirtlar_sfera_aylanish_sirtlari_ikkinchi_tartibli", click the Telegram button on the left.

Tags: konussimon_sirtlar_sfera_aylani… DOCX 8 pages Free download Telegram