o’smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari

PPTX 21 pages 446.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 446.4 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

o`smirlik davri psixologiyasi . tarbiyasi qiyin o`smirlar andijon davlat pedagogika instituti “aniq va tabiiy fanlar” fakulteti “texnologik ta`lim” yoʻnalishi 1- bosqich 102- guruh talabasi tojiddinova diloraning umumiy psixologiya fanidan taqdimoti oʻsmirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: o’smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. o’smirlardagi asosiy psixologik o’zgarish. o’smirlik davrida shaxsning shakllanishi. tarbiyasi qiyin o’smirlar tipologiyasi o’smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. o’smirlik 10-11 yoshlardan 14-15 yoshlargacha bo’lgan davrni tashkil etadi. aksariyat o’quvchilarda o’smirlik yoshiga o’tish, asosan, 5-sinlardan boshlanadi. «endi o’smir bola emas, biroq katga ham emas» - ayni shu ta’rif o’smirlik davrining muhim xarakterini bildiradi. bu yoshda o’smir rivojlanishda keskin o’zgarigalar ro’y bera boshlaydi. bu o’zgarishlar fiziologik hamda psixologik o’zgarishlardir. fiziologik o’zgarish jinsiy yetilishning boshlanishi va bog’liq ravishda tanadagi barcha a’zolarning mukammal rivojlanishi va o’sishi, xo’jayra va organizm tuzilmalarining qaytadan shakllana boshlashidir. o’smirlar o’zlarini kattalardek tutishga harakat qiladilar. ular o’zlarining layoqat, qobiliyat va imkoniyatlarini ma’lum darajada o’rtoqlari va o’qituvchilariga ko’rsatishga intiladilar. bu holatni oddiy kuzatish …

2 / 21

ortlash hollari ham kuzatiladi. o’z davrida l.s, vigotskky bunday holatni «stenik rivojlanishdagi krizis» deb nomlagan. o’smirlik yoshida ularning xulq-atvoriga xos bo’lgan alohida xususiyatlarni jinsiy yetilishning boshlanishi bilan izohlab bo’lmaydi. jinsiy yetilish o’smir xulq-atvoriga asosiy biologik omil siatida ta’sir ko’rsatib, bu ta’sir bevosita emas, balki ko’proq bilvositadir o’smirlik davriga ko’pincha so’zga kirmaslik, o’jarlik, tajanglik, o’z kamchiliklarini tan olmaslik, urushqoqlik kabi xususiyatlar xos. o’tish davrining inqirozi haqida nazariy qarashlar. biogenetik yo’nalish vakllari s.xall va z.freyd bu inqiroz biologik shartlanganligi tufayli muqarrardir deb hisoblasalar, amerikalik antropologlar m.mid va r.benedikt o’smirlik inqirozi ijtimoiy munosabatlarning natijasidir deb isbotlaydilar. r.benedikt bolalikdan kattalikka o’tishning 2 usulini ko’rsatadi. o’smirlardagi asosiy psixologik o’zgarish. o’smir o’zini asta-sekin katta odam deb his qila boshlaydi, lekin ko’p odat va xususiyatlari bolalarcha bo’lib qoladi. bu hissiyot kattalik hissi deb ataladi va o’smirlikdagi asosiy psixologik yangilikdir. bu his o’smirda o’ziga, atrof muhitga, odamlarga nisbatan yangi hissiy poziciyani yuzaga keltiradi. u bolalar xulq-atvorini kattalar xulqi …

3 / 21

o’lsa, v-vi sinflarda o’zlashtirishi keskin farqlanadigan bolalar ko’zga tashlanib qoladi. o’smirlarda nazariy, formal va refleksiv tafakkur turlari shakllanadi. xotira, idrok jarayonlari ham intellektualizaciya bo’la boshlaydi, ya`ni o’smir o’quv materiallarini tushinib idrok qilish va eslab qolishni o’rgana boshlaydi. o’smirlarning o’z-o’zini anglashi sifat jihatidan o’zgaradi. o’zi haqida o`ylash, o’zini boshqalar bilan taqqoslash o’smirning xususiyatidir. o’smir o’z kamchiligi ustida o`laydi, o’zidan qoniqmaslik hissi paydo bo’ladi. ko’pchilik o’smirlar kattalarga o’xshaydigan o’z tengdoshlariga o’xshashga harakat qiladilar. tarbiyasi qiyin o’smirlarni bir necha shartli guruhlarga ajratish mumkin: orsiz, subutsiz o’smirlar; mustaqil fikrga ega bo’lmaganlar; shaxsiy talab va ehtiyojlarini qondirish uchun qonunbuzarlik yo’liga kirgan o’smirlar; injiq tabiatli o’smirlar. tarbiyasi qiyin o’smirlarni yuzaga keltiruvchi sabablar quyidagilar: shaxsning biologik kamchiliklari; psixik rivojlanishdagi kamchiliklar; shaxs tarbiyasidagi nuqsonlar; bilish faoliyatidagi kamchiliklar; maktab ta`limi va tarbiyasidagi kamchiliklar; maktabdan tashqari muhitdagi kamchiliklar. o’smirlarning tarbiyasi qiyinlik belgilari va ular bilan ishlash tadbirlari inson umrining o’smirlik bosqichida, bizningcha, asosan ikkita xatarli jihat paydo bo’ladi. uningbittasi-kattalarga taqlid …

4 / 21

jumladan modaga qiziqish, o’ziga aro berish, o’zgacha «madaniy» horqdiq chiqarish, mulzamat qilishga intilish kabilar. ular ko’pincha talablarga, katta yoshdagi kishilarga, televizor va kinolarda ko’rgandlariga taqlid qiladi. o’z tasavvurida nimani ommabop deb hisoblasa, xuddi shu narsani namuna tarzida qabul qiladi. o’smirda o’z-o’zini va o’zgalarni baholash mezoni ana shu tariqa yuzaga keladi. shuning uchun unda yangi his-tuyg’ular, orzu-umidlar, sevgi haqidagi kitob solish holatlari ko’zga tashlanadi. psixologiya fanida inson xulq-atvoridagi o’zgarish, goho chetga og’ish hodisasi ijtimoiy hayot bilan bog’liqligi haqida umumiy qonuniyat mavjud. jahon psixologlari olib borgan tadqiqotlar tarbiyasi qiyin o’smirlarning paydo bo’lishga ijtimoiy muhitdan tashqari pedagogik-psixoloik omillar ham sabab bo’lishini ko’rsatmoqda.o’smirlar harakatlarini izchil va uzluksiz o’rganishщ, ulardagi chetga og’ish ko’rinishlari turlicha bo’lishini ta’kidlamoqda. tarbiyasi qiyin o’smir, axloqi butunlay ishdan chiqqan, harakat boshqarish imkoniyatiga ega bo’lmagan, jinoyatchi emas. shuning uchun ularning xulq motivlarini tadqiqot qilish orqali qayta tarbiyalash, shaxsda hukm surib kelayotgan ayrim illatlarni bartaraf qilish imkoniyati mavjuddir. bu jarayon o’ta murukkab, ota-onadan, …

5 / 21

nday o’smirlar shaxsiy qarashi, o’zgalarga baho berishi axloq ehtiyojlarini maktab, oila va jamoatchilik fikriga qarshi qo’yadilar. mustaqil ijodiy fikr yuritish, o’z-o’zini nazorat qilish, o’z-o’zini tanqid qilish singari shaxs sifatlarini shakllantirishga e’tibor berish zarur. yo’l qo’ygan kamchiliklarini dalillar asosida ko’rsatib berish, qayta tarbiyalashda muhim ahamiyat kasb etadi. tarbiyasi qiyin o’smirlarni guruhlarga ajratish maqsadida, individual suhbatlashish ularning savol varaqasini to’ldirishga o’rgatish. ularni uzluksiz ravishda kuzatib borish. yozgan bayon yoki insholarni tahlil qilish, shaxsiy hujjatlarini izchil o’rganish, sinf rahbari yoki tarbiyachining kundalik daftarini yuritish, muammoli yoki «konflekt» li vaziyatni vujudga keltirish asosida tajriba o’tkazish, individual shaxsda yoki jamoada qanday o’zgarishlar ro’y berishini muttasil kuzatib borish, ularni qayta tarbiyalash uchun muhim imkoniyatlar yaratadi. muloqotni kutish — murakkab o`ziga xos holat bo`lib, bunda o`smir shartli va shartsiz ravishda qiziqarli va muhim, takrorlanmas uchrashuv va muloqotni kutadi. shu sababdan ular ota-onalari, atrofidagi kattalar va umuman boshqalarga diqqat va qiziqish bilan qaraydilar. muloqot ko`payishi natijasida do`stlik kelib …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari"

o`smirlik davri psixologiyasi . tarbiyasi qiyin o`smirlar andijon davlat pedagogika instituti “aniq va tabiiy fanlar” fakulteti “texnologik ta`lim” yoʻnalishi 1- bosqich 102- guruh talabasi tojiddinova diloraning umumiy psixologiya fanidan taqdimoti oʻsmirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: o’smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. o’smirlardagi asosiy psixologik o’zgarish. o’smirlik davrida shaxsning shakllanishi. tarbiyasi qiyin o’smirlar tipologiyasi o’smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. o’smirlik 10-11 yoshlardan 14-15 yoshlargacha bo’lgan davrni tashkil etadi. aksariyat o’quvchilarda o’smirlik yoshiga o’tish, asosan, 5-sinlardan boshlanadi. «endi o’smir bola emas, biroq katga ham emas» - ayni shu ta’rif o’smirlik davrining muhim xarakterini bildiradi. bu yos...

This file contains 21 pages in PPTX format (446.4 KB). To download "o’smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’smirlik davrida psixik rivojl… PPTX 21 pages Free download Telegram