ekonometrik modellashtirish asoslari

PPTX 24 pages 1.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu: ekonometrik modellashtirish asoslari. mavzu: ekonometrik modellashtirish asoslari. reja: ekonometrikaga kirish fanining maqsadi va vazifalari. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o‘zgaruvchilar. ekonometrik modellashtirish bosqichlari. ekonometrikani o’rganish nima uchun kerak? ekonometrika boshqa fanlar iqtisodiy hodisalar miqdoriy xarakteristikalar nuqtai nazaridan o‘rganiladi. iqtisodiy qonunlarning amaldagi jarayonlarga mos kelishi tekshiriladi. iqtisodiy nazariya. iqtisodiy hodisalarning sifat jihatlari o‘rganiladi. matematik iqtisodiyot. iqtisodiy qonunlarning ifodasi matematik modellar shaklida olinadi. iqtisodiy statistikaning instrumentariylari iqtisodiy o‘zaro aloqalarni tahlil qilish va bashorat qilish uchun qo‘llaniladi. iqtisodiy ko‘rsatkichlarning katta qismi tasodifiy xarakterga ega bo‘lganligi uchun matematik statistikaning apparatidan foydalaniladi. iqtisodiy statistika. iqtisodiy ma’lumotlar ko‘rgazmali shaklda namoyish etish uchun to‘planadi va qayta ishlanadi matematik statistika. tadqiqot maqsadidan kelib chiqib, ma’lumotlarni tahlil qilish usullari ishlab chiqiladi. ekonometrikaning boshqa fanlar bilan o‘zaro aloqasi ekonometriga kirishning predmeti–bu iqtisodiy jarayonlar va hodisalarning o‘zaro bog‘liqligini miqdoriy ifodalanishni o‘rganish hisoblanadi. iqtisodchilar “ekonometrika” atamasidan p.ts’empa (1910), y.shumpeter (1923), r.frish (1930) larning tadqiqotlari natijasida qo‘llay …

2 / 24

grilixes «...bizni o‘rab turgan iqtisodiy dunyoni o‘rganish uchun bir vaqtning o‘zida bizning teleskopimiz hamda mikroskopimizdir» e. malenvo «...bizning hayoliy iqtisodiy tasavvurlarimizni empirik mazmun bilan to‘ldiradi» s. fisher «...iqtisodiy o‘zgaruvchilar o‘rtasida o‘zaro aloqalarni o‘lchash uchun statistik usullarni ishlab chiqish va qo‘llash bilan shug‘ullanadi» s. ayvazyan «...sifat jihatdan o‘zaro bog‘lanishlarga miqdoriy ifodani berishga imkon beruvchi usullar va modellar to‘plamini birlashtiradi» ekonometrikaning maqsadi- bu real iqtisodiy obyektlarni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilishning usullarini ishlab chiqishdan iborat. ekonometrikaning vazifalari: modelni spetsifikatsiya qilish - empirik tahlil uchun ekonometrik modellarni tuzish. modelni parametrlashtirish - tuzilgan model parametrlarini baholash. modelni verifikatsiya qilish - model parametrlari sifatini va butun modelning o‘zini tekshirish. model asosida prognoz qilish - ekonometrik modellashtirish natijalari bo‘yicha aniq iqtisodiy hodisalar uchun prognozlar tuzish va tavsiyalar ishlab chiqish. ekonometrikaning metodologiyasi an’anaviy ekonometrik metodologiyalar quyidagi yo‘nalishlarda olib boriladi: nazariya yoki gipotezaning qo‘yilishi. nazariyaning matematik modelini aniqlashtirish. statistik yoki ekonometrik modelni aniqlashtirish. ma’lumotlarni to‘plash. ekonometrik model parametrlarini …

3 / 24

a yangi bilimlarni olish imkonini beradi. modellashtirish deganda modellarni qurish, o‘rganish va qo‘llash jarayoni tushuniladi. modellashtirish deganda modellarni qurish, o‘rganish va qo‘llash jarayoni tushuniladi. modellashtirish jarayoni quyidagi uch elementni o‘z ichiga oladi: subyekt (tadqiqotchi); tadqiqot obyekti; o‘rganuvchi subyekt bilan o‘rganilayotgan obyektning munosabatlarini vositalovchi model. iqtisodiyotda matematik model — bu iqtisodiy obyektlar yoki jarayonlarni tahlil qilish yoki boshqarish maqsadida ularning matematik tasvirlanishi, ya’ni iqtisodiy masalaning matematik yozuvi. iqtisodiy model - iqtisodiy obyektlarning soddalashtirilgan nusxasidir. modellashtirishning universal usul sifatida boshqa usullarga qaraganda afzalliklari mavjud. ushbu afzalliklar esa quyidagilardan iborat: avvalo, modellashtirish katta va murakkab sistemani oddiy model yordamida ifodalashga imkoniyat beradi. masalan, xalq xo‘jaligi bu o‘ta murakkab sistemadir. uni oddiy qora yashik sxemasi orqali ifodalash mumkin. model tuzilishi bilan kuzatuvchiga eksperimentlar qilish uchun keng maydon tug‘iladi. modelning parametrlarini bir necha marta o‘zgartirib, obyektni faoliyatini eng optimal holatini aniqlab, undan keyin hayotda qo‘llash mumkin. real obyektlar ustida eksperiment qilish ko‘plab xatolarga va katta …

4 / 24

metalldan aviamodel yasash. idel modellar odamni fikrlash jaryoni bilan chambarchas bog’langandir. bunday modellar bilan operatsiyalar miyada amalga oshiriladi. moddiy modellar ideal modellar ekonometrik modellashtirish va modellarning ahamiyati quyidagilarda namoyon bo‘ladi: ekonometrik usullar yordamida moddiy, mehnat va pul resurslaridan oqilona foydalaniladi. ekonometrik usullar va modellar iqtisodiy va tabiiy fanlarni rivojlantirishda etakchi vosita bo‘lib xizmat qiladi. ekonometrik usullar va modellar yordamida tuzilgan prognozlarni umumiy amalga oshirish vaqtida ayrim tuzatishlarni kiritish mumkin bo‘ladi. ekonometrik modellar yordamida iqtisodiy jarayonlar faqat chuqur tahlil qilibgina qolmasdan, balki ularning yangi o‘rganilmagan qonuniyatlarini ham ochishga imkoni yaratiladi. ekonometrik usullar va modellar hisoblash ishlarini avtomatlashtirish bilan birga, aqliy mehnatni engillashtiradi, iqtisodiy soha xodimlarining mehnatini ilmiy asosda tashkil etadi va boshqaradi. asosiy ekonometrik usullar – bu matematik statistika usullari va ekonometrik usullar. matematik statistika usullari - dispersion tahlil, korrelyatsiya tahlili, regressiya tahlili, omilli tahlil, indekslar nazariyasi. ekonometrik usullar – iqtisodiy o‘sish nazariyasi, ishlab chiqarish funktsiyasi nazariyasi, talab va taklif nazariyasi. …

5 / 24

mallar); f (x1, x2 ,..., xn ) natijaviy ko‘rsatkich yning inobatga olingan omillar vazni belgilanmaydigan qismi e nazorat qilib bo‘lmaydigan omillar ta’sirida natijaviy ko‘rsatkichning o‘zgarishini ifodalovchi miqdor. ekonometrik modellarning turli toifadagi bir biridan modellashtirish obyekti mazmuni va matematik ko‘rinishi jihatdan farqli qiladigan hillari mavjud. shularning ayrimlarini ko‘rsatib o‘tamiz. bir tenglamali regression modellar. vaqt qatorlari modellari. har toifaga kiruvchi ekonometrik modellarga misollar bir tenglamali regression modellar bir vaqtli tenglamalar tizimi vaqt qatorlari modellari sotish hajmiga nisbatan baho modeli. mahsulot bahosiga nisbatan talab modeli va iste’molchilarning real daromadlariga bog‘liq bo‘lgan narx talab va taklif modeli. daromadlarning shakllanishi кеyns modeli. ishlab chiqarish hajmining ishlab chiqarish omillariga bog‘liq modeli vaqtga bog‘liq modellar: -тrend –маvsumiy - тrend va mavsumiy оldingi davrlar bo‘yicha olingan o‘zgaruvchilarga bog‘liq bo‘lgan natijaviy ko‘rsatkichli modellar lagli: modellar lagli ekonometrik modellar o‘zgaruvchilarini shartli quyidagi turlarga ajratish mumkin ekonometrik modellashtirish bosqichlari birinchi bosqich – spetsifikatsiyalash - iqtisodiy muammoni qo‘yilishi – asosiy omillar guruhi …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellashtirish asoslari"

mavzu: ekonometrik modellashtirish asoslari. mavzu: ekonometrik modellashtirish asoslari. reja: ekonometrikaga kirish fanining maqsadi va vazifalari. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o‘zgaruvchilar. ekonometrik modellashtirish bosqichlari. ekonometrikani o’rganish nima uchun kerak? ekonometrika boshqa fanlar iqtisodiy hodisalar miqdoriy xarakteristikalar nuqtai nazaridan o‘rganiladi. iqtisodiy qonunlarning amaldagi jarayonlarga mos kelishi tekshiriladi. iqtisodiy nazariya. iqtisodiy hodisalarning sifat jihatlari o‘rganiladi. matematik iqtisodiyot. iqtisodiy qonunlarning ifodasi matematik modellar shaklida olinadi. iqtisodiy statistikaning instrumentariylari iqtisodiy o‘zaro aloqalarni tahlil qilish va bashorat qilish ...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "ekonometrik modellashtirish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellashtirish aso… PPTX 24 pages Free download Telegram