vaqtli qatorlarni regression tahlili

PPTX 20 pages 1.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: vaqtli qatorlarni regression tahlili mavzu: vaqtli qatorlarni regression tahlili bajardi: mm-63 guruh talabasi xamidov alisher toshkent-2020 reja: vaqtli qatorlarning asosiy unsurlari vaqtli qator tendentsiyasini modellashtirish mavsumiy va tsiklik tebranishlarni modellashtirish vaqtli qator nima? vaqtli qatorlarning har bir darajasi bir qancha omillarning ta’siri natijasida momentlar yoki davrlardagi qiymatlar yig’indisidir. vaqtli qatorlarning asosiy unsurlari ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar asosida qurish mumkin: 1) turli ob’ektlar to’plamini ma’lum bir vaqtdagi holatini tavsiflovchi ma’lumotlar; 2) bitta ob’ektning holatini qator ketma-ket kelgan vaqtda tavsiflovchi ma’lumotlar. vaqtli qatorlarning asosiy unsurlari ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar asosida qurish mumkin: birinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar fazoviy modellar deb, ikkinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar esa vaqtli qatorlar modellari deb ataladi. yuzaga keladi va bu omillarni shartli ravishda uchta guruhga bo’lish mumkin: 1) qatorning tendentsiyasini shakllntiruvchi omillar; 2) qatorning tsiklik tebranishini shakllantiruvchi omillar; 3) tasodifiy omillar. vaqtli qatorlar qatorning tendentsiyasini shahkllantiruvchi omillar qatorning tsiklik tebranishini shakllantiruvchi omillar …

2 / 20

ta o’rganilayotgan xodisa va jarayonlarda omillar turli ko’rinishlarda namoyon bo’lganda qator darajalarining vaqtga bog’liqligi turli shakllarda bo’lishi mumkin. ikkinchidan, o’rganilayotgan ko’rsatkich tsiklik tebranishga ega bo’lishi mumkin. bu tebranishlar mavsumiy xarakterga ega bo’ladi, chunki ko’pchilik iqtisodiy tarmoqlarning iqtisodiyoti yilning davrlariga bog’liq (masalan, yozgi davrda qishloq xo’jaligi mahsulotining bahosi qishki davrdagiga nisbatan arzonroq bo’ladi, kurort shaharlarida qish faslida ishsizlik darajasi yozgi faslga nisbatan yuqori bo’ladi). uzoq vaqt oralig’i uchun ma’lumotlarning katta massivi mavjud bo’lganda bozor kon’yukturasining umumiy dinamikasi hamda mamlakat iqtisodiy holati bilan bog’liq bo’lgan tsiklik tebranishlarni aniqlash mumkin. alohida vaqtli qatorlarni ekonometrik tadqiq qilish –yuqorida olingan ma’lumotlarni qatorning kelajakdagi qiymatlarini bashoratlash uchun yoki ikki va undan ko’p davriy qatorlarning o’zaro bog’langan modellarini tuzishda qo’llash uchun komponentalarning har biriga miqdoriy ifodalarni aniqash va berishdan iborat. vaqtli qator tendentsiyasini modellashtirish qatorning har bir darajasi tendentsiya, davriy tebranishlar va tasodifiy komponentalar ta’sirida shakllanadi. ko’p holatlarda vaqtli qatorlarning haqiqiy darajasini trend, tsiklik va tasodifiy komponentalarning …

3 / 20

figini qurish va uni tahlil qilish, dinamikaning ayrim asosiy ko’rsatkichlarini hisoblash usullarini kiritish mumkin. tendentsiya turlarini aniqlashda qator darajalarining avtokorrelyatsiya koeffitsientlarini qo’llash mumkin. tendentsiya turi berilgan va qayta tuzilgan qatorlar darajalari bo’yicha hisoblangan birinchi tartibli avtokorrelyatsiya koeffitsientlarini solishtirish yo’li bilan aniqlanadi. agar vaqtli qator chiziqli tendentsiyaga ega bo’lsa, yonma-yon darajalar -yt va yt -1larning korrelyatsiyasi yuqori bo’ladi. bunday holatda berilgan vaqtli qatorning birinchi tartibli avtokorrelyatsiya koeffitsienti yuqori bo’lishi kerak. agar vaqtli qator chiziqli bo’lmagan tendentsiyaga ega bo’lsa, masalan, eksponentsial shaklda bo’lsa, u holda berilgan qator darajalarining logarifmlari bo’yicha birinchi tartibli avtokorrelyatsiya koeffitsienti qator darajalari bo’yicha hisoblangan mos koeffitsientlardan yuqori bo’ladi. tendentsiya turlarini aniqlashning bir qancha usullari mavjud. vaqtli qatorda chiziqli bo’lmagan tendentsiya qanchalik kuchli bo’lsa, olingan koeffitsientlar shunchalik yuqori darajada farqlanadi. alohida vaqtli qatorlarni ekonometrik tadqiq qilish – yuqorida olingan ma’lumotlarni qatorning kelajakdagi qiymatlarini bashoratlash uchun yoki ikki va undan ko’p davriy qatorlarning o’zaro bog’langan modellarini tuzishda qo’llash uchun komponentalarning …

4 / 20

mavjud. eng sodda yondoshuv – bu mavsumiy komponentalar qiymatini sirg’anchiq o’rtacha usuli bilan hisoblash va vaqtli qatorning additiv yoki multiplikativ modelini tuzishdan iborat. bu modelda davriy qatorning har bir darajasi trend(t), mavsumiy(s) va tasodifiy(e) komponentalar yig’indisidan tashkil topadi deb qaraladi. y = t + s + e additiv model quyidagi umumiy ko’rinishga ega: additiv va multiplikativ modellarni tuzish vaqtli qatorning har bir darajasi uchun t, s va e kompnentalarning qiymatlarini hisoblashga olib keladi. modelni tuzish jarayoni bir necha bosqichdan iborat: berilgan qatorni sirg’anchiq o’rtacha usul bilan tekislash s – mavsumiy komponentaning qiymatini hisoblash qator tenglamasidan mavsumiy komponentalarni chiqarib tashlash va additiv modelda (t+e) yoki multiplikativ modelda (t·e) tekslangan qiymatlarni topish (t+e) yoki (t·e) darajalarni analitik tekslash va hosil bo’lgan trend tenglamasini qo’llab t ning qiymatlarini hisoblash hosil bo’lgan modelda (t+e) yoki (t·e)ning qiymatlarini hisoblash mutloq va/yoki nisbiy hatoliklarni hisoblash e’tiboringiz uchun tashakkur! image2.png image6.png image7.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 20

vaqtli qatorlarni regression tahlili - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vaqtli qatorlarni regression tahlili"

mavzu: vaqtli qatorlarni regression tahlili mavzu: vaqtli qatorlarni regression tahlili bajardi: mm-63 guruh talabasi xamidov alisher toshkent-2020 reja: vaqtli qatorlarning asosiy unsurlari vaqtli qator tendentsiyasini modellashtirish mavsumiy va tsiklik tebranishlarni modellashtirish vaqtli qator nima? vaqtli qatorlarning har bir darajasi bir qancha omillarning ta’siri natijasida momentlar yoki davrlardagi qiymatlar yig’indisidir. vaqtli qatorlarning asosiy unsurlari ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar asosida qurish mumkin: 1) turli ob’ektlar to’plamini ma’lum bir vaqtdagi holatini tavsiflovchi ma’lumotlar; 2) bitta ob’ektning holatini qator ketma-ket kelgan vaqtda tavsiflovchi ma’lumotlar. vaqtli qatorlarning asosiy unsurlari ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar ...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "vaqtli qatorlarni regression tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: vaqtli qatorlarni regression ta… PPTX 20 pages Free download Telegram