yahudiylar va yahudiylik

PPTX 29 pages 1.1 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

milliy dinlar milliy dinlar tayyorladi: xo’shboqova mohigul reja 1. yahudiylikning vujudga kelishi va uning ta’limoti 2. veda va veda dinlari 3. konfutsiylik va daosizm milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos). milliy dinlar yahudiylik konfutsiylik sintoizm hinduiylik daosizm yahudiylik miloddan avvalgi 2000 yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelgan, yakkaxudolik g’oyasini targ’ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo’lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiy so’zining kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud. abu rayhon beruniy o’zining «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitobida yozishicha, yahudiylar bu so’zni somiy tillaridagi hoda – «tavba qilmoq, tavba qilganlar» so’zidan kelib chiqqan deb da’vo qilsalarda, aslida bu fikr noto’g’ri, «yahudiy» so’zi banu isroil xalqi ustidan hukmronlik qilgan ya’qub payg’ambarning o’g’li yahudo nomiga nisbat berilgan. yahudiy xalqining yana bir nomi banu isroil bo’lib, isroil – ya’qub payg’ambarning ikkinchi ismi, …

2 / 29

gatdi, shanba kuni esa dam oldi va yahudiylarga ham shu kuni dam olishni buyurdi. shu sabab yahudiylik dinida shanba kuni ulug’ kun hisoblanib, hech bir ishga qo’l urilmaydi. 2. yahudiylar yer yuzidagi xalqlarning «eng mumtozi» va u «dunyoda berilajak in’omlarning eng haqlisi» ekanligi. ular o’zlarini хudo tomonidan saylangan, muqaddas xalq ekanini, yahudiyning ruhi хudoning bir qismi hisoblanishini da’vo qiladilar. 3. messiya – xaloskorning kelishi haqida. unga ko’ra, oxirzamonda yahve yahudiylar orasidan bir xaloskorni chiqaradi va u quyidagi vazifalarni bajaradi: 1) dunyoni isloh qilgan holda qaytadan quradi; 2) butun yahudiylarni sinion atrofida to’playdi; 3) ularning barcha dushmanlarini jazolaydi. 4. oxirat kuniga ishonish. yahudiylikda oxirat haqidagi tasavvurlar, asosan тalmudda bayon etilgan. unga ko’ra, yahvega chin e’tiqod qilganlar oxiratda mukofotlanadilar. aksincha, uning qonunlarini buzganlar shafqatsiz jazo oladilar. yahudiylik ta’limoti bo’yicha muso payg’ambar тur tog’ida yahve bilan uchrashganda yagona хudo tomonidan 10 ta lavha tushirilgan. ushbu lavhalarda mazkur din asosini tashkil etgan 10 ta …

3 / 29

di va quyidagi kitoblarga bo’linadi: 1) «borliq» yoki «ibtido»; 2) «chiqish»; 3) «levit»; 4) «sonlar»; 5) «ikkinchi qonun» vedalar rigveda– «madhiyalar vedasi» samaveda– «qo’shiqlae vedasi» yajurveda– «qurbonliklar vedasi» atharvaveda– «afsun va jodular vedasi» veda xudolari. vedalarda xudolar – osmon xudolari, quyosh xudolari, havo xudolari, yer xudolari, ayol xudolar kabi xudolar toifasi haqida madhiyalar bayon etilgan. osmon xudolari. ular sirasiga dyaus, varuna, indra kabi turli osmonlarni boshqarib turuvchi xudolar kiradi. biroq, varuna keyinchalik suv va dengizlar xudosiga aylanib ketgan. quyosh xudolari. rigvedada quyosh energiyasining turlicha namoyon bo’lishidan besh xudo yuzaga kelganligi haqida so’z yuritilgan. ularning eng qadimiysi mitra («do’st») dir. surya quyoshning yorqinroq namoyon bo’lgan ko’rinishidir. u yunonlardagi apollon kabi yetti ot biriktirilgan g’ildirakli aravalarda tasvirlangan. savitri esa quyoshning quvvat beruvchi kuchida namoyon bo’ladi. pushan muruvvatli hisoblanib, quyoshning mahsuldorlik faoliyatni o’zida namoyon qiladi. ularning yana biri vishnu vedalarda zikr qilingan va keyinchalik unut bo’lib ketgan xudolar orasida abadiy hisoblangan, hozirgi paytda …

4 / 29

tlardan biri – ilohiy tilning o’zgartirib bo’lmasligidir. хuddi shu bir tilning eskirib amaldan qolishi va faqat muqaddas tilga aylanib qolishi braxmanizmning kelib chiqishiga sabab bo’lgan omillardan biridir. braxmanlikda tan olingan uch asosiy hudo braxma vishnu shiva hinduizmda trimurti (uchlik) – braxma, vishnu, shiva xudolari asosiy xudolar sanalib, braxma ularning eng kattasi – dunyoni yaratgan xudo hisoblanadi. biroq, hinduizmda faqatgina vishnu va shivagagina sig’inadilar. shunga binoan, hinduizm ikki asosiy oqimga bo’linadi: shivaga sig’inuvchilar va vishnuga sig’inuvchilar. trimurti (uchlik) braxma vishnu shiva hinduizmdagi asosiy oqimlar shivaga sig’inuvchilar vishnuga sig’inuvchilar shiva oddiy xalq ommasi – kambag’allarning ilohiyati hisoblanadi. u rigvedaning birinchi nusxalarida rudra nomi bilan zikr etilgan. atxarvavedada rudraning roli oshib boradi. yajurvedada rudra agni timsolida berilgan. u ishana, ishvara, maxadeva (buyuk xudo) nomlari bilan ham ataladi. hindistonda shivaizmning o’n uchga yaqin asosiy oqimlari mavjud. shivachilar orasida asosiy oqim sifatida tridandinalar (uch tayoqlilar) va smartlar (smriti so’zidan – haqqoniy rivoyatlar)ni aytib o’tish mumkin. …

5 / 29

avvalo falsafiy g’oya sifatida maydonga kelgan kelganligi haqida talabalarga batafsil ma’lumot berish darkor. konfutsiychilikning asoschisi konfutsiy (kun szi) mil. av. 551 yilda tug’ilib, mil. av. 479 yilda vafot etgan. konfutsiy bir necha yillar davomida turli podshohlar qo’l ostida ishlagandan keyin yoshlarga ta’lim bergan. konfutsiyning falsafiy qarashlari. konfutsiy komil inson (szyunszi) haqidagi g’oyani yaratdi. szyun-szi, ya’ni yuksak ma’naviyatli inson ikki asosiy xususiyatga ega bo’lishi kerak: insoniylik va mas’uliyat (ajdodlar oldidagi qarz)ni his qilish. komil inson, eng avvalo, ishonchli va fidoiy bo’lishi lozim. u buning uchun tinimsiz, o’zini ayamasdan o’z ishonchi, hukmdori, o’z otasi va o’zidan katta barchaga birday xizmat qilishi va doimo kamolot sari intilishi zarur. mamlakatimizda komil inson, barkamol avlod tarbiyasi eng dolzarb masalalardan biri bo’lgan bir paytda, konfutsiyning falsafiy, axloqiy qarashlarini o’rganish ham katta ahamiyatga egadir. konfutsiychilikning ilk ko’rinishida axloq masalasi birinchi o’ringa qo’yilgan, diniy e’tiqod esa ikkinchi darajali sanalgan. diniy masalalar, aqidalarga konfutsiychilik ancha sovuqqon munosabatda bo’lgan, ba’zi …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yahudiylar va yahudiylik"

milliy dinlar milliy dinlar tayyorladi: xo’shboqova mohigul reja 1. yahudiylikning vujudga kelishi va uning ta’limoti 2. veda va veda dinlari 3. konfutsiylik va daosizm milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo’lib, boshqa millat vakillarini o’ziga qabul qilmaydigan dinlar. masalan, yahudiylik (yahudiy millatiga xos), hinduiylik (hindlarga xos), konfutsiylik (xitoy millatiga xos), sintoizm (yaponlarga xos). milliy dinlar yahudiylik konfutsiylik sintoizm hinduiylik daosizm yahudiylik miloddan avvalgi 2000 yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelgan, yakkaxudolik g’oyasini targ’ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo’lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiy so’zining kelib chiqishi haqida turli fikrlar mavjud. abu rayhon beruniy o’zining «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitob...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "yahudiylar va yahudiylik", click the Telegram button on the left.

Tags: yahudiylar va yahudiylik PPTX 29 pages Free download Telegram