ustrushonaning antik davr tarixi

PPTX 18 pages 469.8 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 469.8 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

презентация powerpoint 5-6 mavzu: ustrushonaning antik davr tarixi (4 soat). reja: 1.ustrushonaning antik davr tarixining o’ziga xosligi. 2. ustrushonaning antik davr tarixini o’rganishda arxeologik tadqiqotlar va yozma manbalarning ahamiyati. 3. ustrushonaning antik davr tarixida migratsiyalarning o’rni. 1. qadimgi yozma manbalar orqali уструшонанинг антик davrdagi tarixiy voqealar, hududning geografik joylashuvi, xalqlarning etnik tarkibi, ularning urf-odatlari, hududning aholi tomonidan o‘zlashtirilishi, mavjud shahar va qishloq manzillari haqida atroflicha ma’lumot olish mumkin. ta’kidlash kerakki, qadimgi mualliflarning hech biri o‘rta osiyo tarixiga bag‘ishlangan maxsus asar yaratmagan. o‘rta osiyo tushunchasi xix asrgacha ham yo‘q edi. [xolboev, xolboeva, 2016, 45-b.] antik davr mualliflari tamonidan keltirilgan ma’lumotlar asosan hozirgi markaziy osiyo, xitoy va sharqiy eron hududlariga tegishli bo‘lib, asarlarning ayrim qismlarida o‘rta osiyo geografiyasi, tarixi masalalariga qisman to‘xtalib o‘tilgan. masalan, gerodot o‘rta osiyo haqida tarixiy jihatdan juda muhim ma’lumotlarni keltiradi. bu erda bir necha hokimliklar mavjudligini, ularning hammasi ulkan eron davlatiga qaram ekanligini ta’kidlaydi. u “baqtriyaliklardan ellargacha bo‘lgan …

2 / 18

o‘rta osiyo va qadimgi ustrushona hududi haqidagi ma’lumotlarni makedonskiy yurishlari tarixi bilan bog‘liq voqealar asnosida beradi. diadorning “tarixiy kutubxona” asarida satibarzon ismli tarixiy shaxs tilga olinib, u aleksandrga qarshi kurash maqsadida xartakanaxda qo‘shin to‘play boshlaydi. bu shahar tabiatining go‘zalligi bilan ajralib turadi[diador. 1774, str. 521.]. satibarzon ismli tarixiy shaxs boshqa yunon-rim tarixchilarining asarlarida uchramaydi. xartakanax mudofaa istehkomi haqida professor f. boynazarov, bu o‘rinda tarixchi diador xartakanax deganda maroqand (samarqand) shahriga yaqin joyni nazarda tutadi, - deb fikr bildiradi [boynazarov f. 1991. 109-bet.]. lekin, sug‘d markazi va vohasi yunon-makedonlar tomonidan bosib olingach vatan himoyachilari sug‘dning shimoliy hududlarida ozodlik harakatlarini olib borgan. bizningcha, bu shahar sug‘dning shimoliy chegara hududida joylashgan, ya’ni, janubiy-g‘arbiy ustrushonadagi xarakana-qo‘rg‘ontepa shahar yodgorligi (g‘allaorol tumanida joylashgan) bo‘lishi mumkin. chunki, boshqa yunon-rim mualliflarining asarlarida xartakanax, degan shaharning nomli tilga olinmaydi. qolaversa, aleksandr o‘zining harbiy yurishlarini sug‘d vohasidan so‘ng ustrushona tarixiy-madaniy o‘lkalarida davom ettiradi. qadimgi rim tarixchisi kvint kursiy rufning “aleksandr …

3 / 18

ng yurishi” asarida “ustrushona” vohasida “ikki kun ichida aleksandr qo‘shinlari etti shahardan beshtasini qo‘lga kiritadi. oltinchi shahar ulardan eng kattasi bo‘lib, u kir shahri, deb nomlangan edi. bu shahar kir tomonidan qurilganligi uchun kiropol deb ataladi”[ arrian. 1962. s.134.]. antik davr mualliflari yunon-makedon qo‘shinlari yaksart havzasidagi xalqlarning qattiq qarshiligi va harbiy zarbalariga duchor bo‘lganligini e’tirof etishadi. aleksandr makedonskiyga qarshi yuqorida ta’kidlangan sirdaryo havzasidagi etti shahar qo‘zg‘olon ko‘taradi. antik davr mualliflaridan biri yustin asarida hikoya qilinishicha, aleksandr baqtriya va sug‘diyonada 7 ta shahar barpo etadi. shulardan biri yaksart (sirdaryo) daryosi bo‘yiga qurilgan aleksandriya esxata shahridir. bu shahar juda tez fursatda – o‘n etti kunda qurib bitkaziladi. shahar devorlarining aylanasi olti ming qadam edi [gafurov b. 1972. s.96.]. olimlarning ta’kidlashicha, bu shahar hozirgi xo‘jand shahri o‘rnida qurilgan. lekin, professor m.m.lyutovning ta’kidlashicha, aleksandriya esxata shahri hozirgi xo‘jandning aynan o‘rnida emas, sirdaryoning bekobodga yaqin joyida qurilgan[lyutov, 1890, s.17.]. milodiy eradan avvalgi ii asrning oxiri …

4 / 18

monidan bitilgan “shimoliy xonadonlar tarixi” - bey-shi (336-581-yillar) ning 97-bobida ustrushona nomi ilk marotaba “suduyshona” tarzda keltirilgan. bundan tashqari, bu mamlakatda qazib olinayotgan oltin, temir, oniks ma’danlari, desi ruhiga sig‘inuvchi aholining turmushi, hayot tarzi haqida qimmatli ma’lumotlarni qayd etgan.bu viloyatda g‘arbiy dengiz (kaspiy)dan sharqda joylashgan barcha xalqlar e’tiqod qiluvchi «desi ruhi»ga ibodat qiladilar. “tan sulolasi tarixi” – tan-shu (618-907-yillar) ning 1060-yilda muallif ou yanayu tomonidan qilingan ikkinchi tahriri 221-bobida birinchi marta ustrushona mamlakatiga qisqacha ta’rif va tavsif berilgan. bu ma’lumotlarda, avvalo, ustrushona, mamlakatining bir necha variantlarda o‘qiladigan nomlari (shuaydushana, sudulishena, sharqiy sao....) keltirilgan, qolaversa, ustrushonadan qo‘shni viloyatlargacha bo‘lgan masofalar, ilohiylashtirilgan g‘or va unga sig‘inuvchi odamlar, atroflicha bo‘lsada, arab istilosiga qarshi kurashning qisqa voqealariga doir siyosiy hayot – mamlakat hukmdori she axu haqidagi fikrlar bayon etilgan[pardaev, g‘ofurov, 2016, 14-bet.]. taniqli ustrushonashunos olim, akademik n.negmatovning fikricha, bu davrda she axu ustrushona hukmdori bo‘lmagan, balki xuttal taxtining vorisi sanalgan ushbu tarixiy shaxs ustrushonaning …

5 / 18

hududi tarixiy topografiyasi muammolarini o‘rganilishida asosiy manba bo‘lib xizmat qilib kelgan, qadimiy qatlamlari aniqlangan yodgorliklarda olib borilgan qazuv tadqiqotlar natijalarini davriy ketma-ketlik asosida ko‘rib chiqish, ularning o‘rganilish darajasi haqida qisqacha tavsif berish bilan chegaralanamiz. ustrushonada qadimiy davrga oid ilk o‘rganilgan yodgorlik, 1943-1944 yillar v.f.gaydukevich tomonidan arxeologiya tadqiqotlar olib borilgan bekobod (begovot) shahri yaqinidagi munchoqtepa yodgorligidir. by yodgorlikning quyi qatlamlari (i-iv asrlar) asosan shirinsoy qabristoni topilmalari va bu erdan qayd etilgan kulollik xumdoni misolida davrlashtirilgan. ammo yodgorlikning qadimiy davrga oid qatlamlari to‘la ochib o‘rganilmagan. qadimiy qatlamlari aniqlangan va nisbatan yaxshi o‘rganilgan yodgorliklardan yana biri o‘ratepadagi mug‘tepa yodgorligi bo‘lib, bu yodgorlikda 1950 yilda o.i.smirnova tomonidan i asrga oid, 1959-1960 yillarda e.d.saltovskaya tomonidan miloddan oldingi iv-ii asrlarga oid qatlamlar aniqlandi. 1960-1970, 1972-1974 yillarda x.yu.muhitdinov, p.t.samoylik, a.k.mirboboevlar tomonidan davom ettirilgan tadqiqotlar bu ma’lumotlarni yana bir karra tasdiqladi. 1980 yildan boshlab n.t.rahimov tomonidan olib borilgan tadqiqotlar yodgorlikning umumiy stratigrafik qatlamlarini aniqlashga qaratildi. qadimiy davrga oid …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ustrushonaning antik davr tarixi"

презентация powerpoint 5-6 mavzu: ustrushonaning antik davr tarixi (4 soat). reja: 1.ustrushonaning antik davr tarixining o’ziga xosligi. 2. ustrushonaning antik davr tarixini o’rganishda arxeologik tadqiqotlar va yozma manbalarning ahamiyati. 3. ustrushonaning antik davr tarixida migratsiyalarning o’rni. 1. qadimgi yozma manbalar orqali уструшонанинг антик davrdagi tarixiy voqealar, hududning geografik joylashuvi, xalqlarning etnik tarkibi, ularning urf-odatlari, hududning aholi tomonidan o‘zlashtirilishi, mavjud shahar va qishloq manzillari haqida atroflicha ma’lumot olish mumkin. ta’kidlash kerakki, qadimgi mualliflarning hech biri o‘rta osiyo tarixiga bag‘ishlangan maxsus asar yaratmagan. o‘rta osiyo tushunchasi xix asrgacha ham yo‘q edi. [xolboev, xolboeva, 2016, 45-b.] antik davr mua...

This file contains 18 pages in PPTX format (469.8 KB). To download "ustrushonaning antik davr tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: ustrushonaning antik davr tarixi PPTX 18 pages Free download Telegram