termiz iqtisodiyot va servis universiteti

PPTX 20 pages 92.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 92.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

2-ma’ruza. fonetika va fonologiya, ona tilining vokalizmi va konsonantizmi, nutqning fonetik bo'linishi, nutq tovushlarining fonetik o'zgarishlari. termiz iqtisodiyot va servis universiteti tangirov roziboy xudayshukurovichning 3-ma`ruza: qadimgi sharq va g`arb adabiyoti :epos va lirika. 3-mavzu: qadimgi sharq adabiyoti reja: hududiy va milliy tarkib: shumer-bobil adabiyoti, misr, eron, hind, xitoy va markaziy osiyo adabiyoti. shumer adabiyoti jahon adabiyotining ibtidosi sifatida. “avesto” markaziy osiyo xalqlarining mushtarak yodgorligi. adabiyotlar: rahmonov n. o‘zbek adabiyotini davrlashtirish masalalari. toshkent, “mumtoz so‘z”, 2010. sirojiddinov sh. o‘zbek adabiyotining falsafiy sarchashmalari. toshkent, 2013. abdurahmonov a. turkiy adabiyotning qadimiy qatlamlari. // www.kh-davron.uz qayumov a. qadimiyat obidalari. toshkent, 1989. shumerlar. yaqin-yaqin vaqtlargacha bashariyatning madaniyat o‘chog‘i g‘arb, qadim yunoniston, qadim rim deb kelindi, shunday bilindi, shunday talqin etildi. ming yillar mobaynida shu qarashga suyanilib, madaniy, ma’naviy, ilmiy ishlar yurgizildi.. natijada amerikalik olim samuel kramerning “tarix shumerda boshlanadi” degan tadqiqot kitobi dunyo ilmiy jamoatchiligi e’tiborini shumerlarga qaratdi. axir, bir necha ming yillar mobaynida insoniyat …

2 / 20

ik, chorvachilik, ustachilikni kashf qilishgan. qum va tuproqdan g‘ishtlar yasab, imorat solishni eplashgan. yana savdo-sotiqni, ayirboshlashni, o‘rmonchilikni puxta egallashgan, urush va tinchlik, sulh va uning shartlarini, er va xotin haqlarini yaxshi tushunib, kerak bo‘lganda ularning huquqlarini hozirgi notarial idoralarda amalga oshirilganidek, qonun bilan himoyalab qo‘yishgan, deyiladi manbalarda shumerlar adabiyoti. taxminan 5–6 ming yil muqaddam shumerliklar dunyo miqyosidagi toshqin to‘g‘risida yozishgan. mixxatlar bular haqida, yana ilk kemani kim qurganligi haqida, toshqin haqida batafsil ma’lumot beradi. shumerlar eposlar, dostonlar, qo‘shiqlar bitishgan. ulardan namunalar saqlanib qolgan. masalan, “bilgamish” dostoni. bu asarlarda olam va odamni tangri yaratganligi haqida kuylanadi. qizig‘i shundaki, “injil”dagi hikoyalar “bilgamish”dagi hikoyalar bilan judayam o‘xshash. olimlarning fikricha, “injil”dagi ayrim hikoyalar shumer hikoyalari ta’sirida bitilgan yana aytish joizki, asarga qiyosiy tipologik mezonlar bilan yondashilganda, dunyo xalqlarining ko‘pgina eposlarining ildizlarini ham aynan “bilgamish” dostonidan topish mumkin bo‘ladi. chunonchi, homerning “iliada”, “odissey”, hindlarning “maxobxorat”, “ramayana”, o‘zbek xalqining “alpomish” va boshqa shuning kabi ko‘plab dostonlar …

3 / 20

n kishilarning nomidan keyin ishlatilgan. mish turkiy xalqlar o‘rtasida yaratilgan ayrim qahramonlik eposlarida, masalan, «alpomish», «kuntug‘mish» dostonlarida yoki yusuf xos hojibning «qutadg‘u bilig» asarida o‘z qadimiyligini to‘la saqlagan (o‘gdilmish, o‘zg‘urmish). bizning milodimizda ham turk xoqonlari orasida bilga va mish nomi bilan atalganlari bor. shumerlarning «gilgamish» ruhidagi yana bir qahramonlik eposi etana nomi bilan bog‘lanadi. etana ham gilgamish singari inson umrini yashartiradigan mo‘jizaviy o‘tni qidiradi. u o‘tni axtarib, burgutning bo‘yniga minadi, osmonning o‘n to‘rtinchi qavatiga ko‘tariladi. etana pastga qaraydiyu, yuragi uvishib ketadi. yer sira ko‘rinmas edi. shunda vahimaga tushib, qo‘lini burgutning bo‘ynidan olib yuboradi va yerga qulaganicha, halok bo‘ladi. o‘zbek tilida «etana polvon», «etanasi chiqib» kabi birikmalar, kinoyali gaplar yo‘q emas. bu so‘zlarning ma’nosi shumeriylar qahramoni etana polvon harakatiga yaqinligi bilan e’tiborni tortadi. etana haqidagi dostonning asosiy voqeasi insonning burgutga minib uchishidir. qushlar yordamida osmonga parvoz etish voqyealari qadimgi turkiy eposlarda, jumladan, «go‘ro‘g‘li» turkumidagi dostonlarda, «semurg‘» afsonasida yoki nosiriddin rabg‘uziyning «qissasi …

4 / 20

i vaqtlardagi ilmiy izlanishlar avestoning avval xorazm (markaziy osiyo) da paydo bo‘lib, so‘ng eron va hindistonga tarqalgan, deya taxmin qilishga asos beradi. uning asoschisi zardusht, ergashuvchilar esa zardushtiylar sanaladi. zardushtiylar axuramazdaga sig‘inish bilan birga quyosh, olovga, suv, zamin va taqdirga topinishgan. hozirgi kunda zardushtiylikning dunyo bo‘ylab 129 000 dan ziyod vakillari bor. “avesto” matni 21 ta kitobdan iborat bo‘lgan. unda dunyoni boshqaruvchi ikki kuch – axuramazda va axriman haqida batafsil so‘z yuritiladi. axuramazda ezgulik, axriman esa yovuzlik homiysi. ular o‘rtasida mangu jang borad avesto” matnida dastlab ohang uyg‘unligi saqlangan. keyinchalik matnning 5 dan 3 qismi yo‘qolgan (aleksandr makedonskiy o‘rta osiyoga bostirib kelganda “avesto”ni yo‘q qilishga harakat qilgan va bunga qisman erishgan. vii asrdan boshlangan arablar bosqini davrida yana shu hol yuz bergan. umuman, bir xalq boshqa xalqlar ustiga bostirib borib, ularni yengib, ustidan hukmronlik qilar ekan, odatda, mahalliy xalq tarixini, tarixni bilguvchilarni, ziyolilarni, o‘qimishlilarni yo‘qotishga urinadi qadimgi hind adabiyoti. “mahabhorat” …

5 / 20

rga ilohlar olamiga kirish uchun muqaddas tog‘ cho‘qqisiga ko‘tariladi. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termiz iqtisodiyot va servis universiteti"

2-ma’ruza. fonetika va fonologiya, ona tilining vokalizmi va konsonantizmi, nutqning fonetik bo'linishi, nutq tovushlarining fonetik o'zgarishlari. termiz iqtisodiyot va servis universiteti tangirov roziboy xudayshukurovichning 3-ma`ruza: qadimgi sharq va g`arb adabiyoti :epos va lirika. 3-mavzu: qadimgi sharq adabiyoti reja: hududiy va milliy tarkib: shumer-bobil adabiyoti, misr, eron, hind, xitoy va markaziy osiyo adabiyoti. shumer adabiyoti jahon adabiyotining ibtidosi sifatida. “avesto” markaziy osiyo xalqlarining mushtarak yodgorligi. adabiyotlar: rahmonov n. o‘zbek adabiyotini davrlashtirish masalalari. toshkent, “mumtoz so‘z”, 2010. sirojiddinov sh. o‘zbek adabiyotining falsafiy sarchashmalari. toshkent, 2013. abdurahmonov a. turkiy adabiyotning qadimiy qatlamlari. // www.kh-davron....

This file contains 20 pages in PPTX format (92.0 KB). To download "termiz iqtisodiyot va servis universiteti", click the Telegram button on the left.

Tags: termiz iqtisodiyot va servis un… PPTX 20 pages Free download Telegram