turmush darajasi va uning daromadlari

PPTX 19 pages 213.1 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 213.1 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

farg`ona politexnika instituti ishlab chiqarishda boshqaruv fakulteti iqtisodiyot kafedrasi farg`ona politexnika instituti ishlab chiqarishda boshqaruv fakulteti iqtisodiyot kafedrasi 72j-20i guruhi jurayev x ergashov m anvarjonov m maxsumxonov m aholining turmush darajasi va uning daromadlari. reja: 1.turmush darajasi tushunchasi va uning ko’rsatgichlari tuzishi. 2.aholi daromadlari va ularning turlari. 3.yashash minimum iva istemol savati. turmush darajasi-bu jismoniy, manaviy va ijtimoiy ehtiyojlarning rivojlanish darajasi, qondirilganlik miqiyosi va ularing qondirish uchun yaratilgan imkoniyatlarni aks ettiruvchi kompleks ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. turmush darajasi to’g’risida to’liqroq malumot olish uchun aholi daromadlari va ehtiyojlari, istemol darajasi va tarkibi, uy-joy, mol-mulk, madaniy-maishiy buyumlar va boshqalar bilan tabminlanganlik darajasini chuqurroq o’rganish lozim bo’ladi. turmush darajasini ifodalovchi ko’rsatkichlar turli tuman bo’lib, ular quyidagi turkumlarga ajratiladi: -umumiy va xususiy; -iqtisodiy va ijtimoiy-demografik; -obyektiv va subyektiv; -qiymat va natural; -miqdo rva sifat; -istemol proportsiyasi va tarkibi ko’rsatgichlari; -statistik va boshqa ko’rsatkichlar. umumiy ko’rsatgichlarga: 1.milliy dvromad 2.istemol fondi 3.milliy boyliklar iste’mol fondi kabilarning aholi jon …

2 / 19

iy ko’rsotkichlar sirasiga kiritiladi. ijtimoiy-demografik ko’rsatkichlar aholining yoshi, jinsi, kasbiy-malakaviy tarkibini, ishchi kuchini jismoniy takror ishlab chiqarishni ifodalaydi. obyektiv ko’rsatkichlar obnktiv (iqtisodiy, texnik va hokazo) bazaga,ega bo’lsa, subyektiv ko’rsatkichlar aholi guruhlari yoki alohida shaxslarning mehnat,oilaviy munosabatlar, daromadlar,ish, turmush tarzi vash u kabilardan qoniqish bo’yicha hisobga olinadi. qiymat ko’rsatkichlari barcha daromad ko’rsatkichlari va pul ko’rinishidagi boshqa ko’rsatkichlarni (tovar aylanishi, xizmatlar, tashishlar, pul jamg’armalari va qo’yilmalari va hokazolarni hajmi) o’z ichiga oladi. natural ko’rsatkichlar natural birliklarda (dona,kvm, kubm va hokazolar) o’lchanadigan muayyan moddiy nematlar va xizmatlar-oziq-ovqat mahsulotlari, energiya istemoli, mol-mulk, turar-joylar, madaniy–maishiy tovarlar taminotining hajmini ifodalaydi. miqdor ko’rsatkichlari muayyan moddiy nematlar va xizmatlar istemol hajmini aniqlaydi. sifat ko’rsatkichlari esa aholi farovonligini sifat ko’rsatkichlari esa aholi farovonligini sifat jihatdan baholash imkonini beradi. hozirgi paytda yuzaga kelgan sharoitlarni hisobga olib, bozor iqtisodiyoti sharoitlariga muvofiqlashtirilgan quyidagi yangi ko’rsatkichlar tizimi taklif etiladi: 1)umumlashtiruvchi ko’rsatkichlar; 2)aholi daromadlari; 3)aholi iste’moli va harajatlari; 4)aholining pul jamg’armalari; 5)jamg’arilgan mol-mulklar va …

3 / 19

kich mamlakat bo’yicha o’rtacha daromadning 40-60 foizidan kam bo’lgan daromadlarga nisbatan qo’llaniladi. aholi daromadlari-bu aholi yoki uning oila a’zolari tomonidan ma’lum davr ichida olingan yoki ishlab chiqarilgan pul va natural mablag’lar yig’indisidir.daromadlar pul va natural shaklda bo’lishi mumkin. aholining pul daromadlari mehnatkashlar uchu nish haqi hisobidagi barcha pul mablag’lari tushumi; pensiyalar, stipendiyalar, turli nafaqalar; mulkdan foiz, dividentlar, foyda, renta ko’rinishidagi daromadlar; aktsiyalar, qimmatli qog’ozlar, ko’chmas mulk; chorva hayvonlari, tomarqa xo’jaligi mahsulotlari, turli buyumlar va boshqa tovarlari sotishdan tushadigan pul tushumlari, turli xizmatlar ko’rsatish uchun haqlar va hokazolardan tashkil topadi. aholi daromadlari va ularning turlari. ish haqi ko’pchilik aholining asosiy daromadi. rivojlangan mamlakatda jami daromadlarning 70-80 foizini ish haqi tashkil etadi. ish haqi –yollanib ishlovchilarning ishlab topgan daromadi, ishlovchilar va ularning oilasini boqish uchun ketadigan tirikchilik voistalarini xarid eti shva pul jamg’armasini hosil qilish uchun ishlatiladi. ish haqi uch qichmdan tashkil topadi:1.asosiy ish haqi. 2.mukofot tarzidagi (bonus) ish haqi. 3.belgilangan ish …

4 / 19

un oladigan haqidir. uning miqdori mehnat unumdorligiga nisbatan to’g’ri mtanosiblikda o’zgaradi. masalan, ishchiga bir dona mahsulot uchun 40 so’m ish haqi belgilangan. u bir ish kunida 5 dona mahsulot yaratsa, 200 so’m, agar ish unumini oshirib, 6 ta mahsulot yaratsa, 240 so’m oladi. ish haqining miqdori o’zgaruvchan bo’lib, bu o’zgarish asosan uch omil ta’sirida yuz beradi: 1.ish haqiga talab va uning taklifi. ish kuchi tovar bo’lar ekan, uning narxi bo’lgan ish haqi mehnat bozoridagi talab va taklif nisbatiga bog’liq bo’ladi. mehnatga talab oshganda ish haqi ko’payadi, mehnat taklifi oshganda esa ish haqi kamayadi. mehnat bozoridagi talab va taklif tenglashgan taqdirda muvozanat ish haqi yuzaga keladi, ish haqi bir me’yorda saqlanadi. ish kuchiga talab 400 kishini tashkil etadi, uni mehnat bozori qondirdi. ish kuchi bozorida talab va taklif tenglashganda ish haqi 4000 so’m darajasida muvozanatlashadi. agar talab oshsa, ish haqi 6000 so’m yoki 7000 so’mga yetishi taklif ko’paysa, 3000 yoki 2500 …

5 / 19

kil etadi (1-jadval). rivojlangan bozor iqtisodiyoti sharoitida daromad ko’p bo’lganidan davlat boylar daromadi hisobidan kambag’allar daromadini oshirib boradi. natijada, aholi o’ta boy va o’ta kambag’allarga ajralib qolmaydi. iqtisodiyotda shunday qoida borki, unga ko’ra, daromadlar past bo’lganda iste’molga moyillik kuchayadi va topilgan daromad sarflanib ketadi, daromadlar yuqori bo’lganda jamg’arishga moyillik kuchayadi va daromad ko’proq yig’ilib, jamg’arma hosil etadi. daromadni jamg’arish yoki uni sarflab yuborishga moyillik kishilar ning yoshiga ham bog’liq. daromadlar bir xil bo’lgan sharoitda yoshlarda kelajakni ko’zlab jamg’arishga ishtiyoq, keksalarda esa umri oxirlab qolganidan daromadni sarflashga intilish kuchliroq bo’ladi. iste’mol savati-bu insonning salomatligini saqlash va uning hayoti faoliyatini ta’minlash uchun zarur bo’lgan oziq-ovqat mahsulotlari, nooziq-ovqat tovarlari va xizmatlarning minimal to’plamidir. aslida, iste’mol savati uchta savatdan iborat: oziq-ovqat, nooziq-ovqat, xizmat savatchalari. iste’mol savatida oziq-ovqat savati muhim o’rin tutadi. oziq-ovqat savati-bu bir odamning bir oyda ovqatlanishi uchun ketadigan maxsalotlar to’plami (u mahsulotlar istemolining minumal me’yori asosida hisoblab chiqilgan). bu to’plam jismoniy ehtiyojlarga …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turmush darajasi va uning daromadlari"

farg`ona politexnika instituti ishlab chiqarishda boshqaruv fakulteti iqtisodiyot kafedrasi farg`ona politexnika instituti ishlab chiqarishda boshqaruv fakulteti iqtisodiyot kafedrasi 72j-20i guruhi jurayev x ergashov m anvarjonov m maxsumxonov m aholining turmush darajasi va uning daromadlari. reja: 1.turmush darajasi tushunchasi va uning ko’rsatgichlari tuzishi. 2.aholi daromadlari va ularning turlari. 3.yashash minimum iva istemol savati. turmush darajasi-bu jismoniy, manaviy va ijtimoiy ehtiyojlarning rivojlanish darajasi, qondirilganlik miqiyosi va ularing qondirish uchun yaratilgan imkoniyatlarni aks ettiruvchi kompleks ijtimoiy-iqtisodiy kategoriyadir. turmush darajasi to’g’risida to’liqroq malumot olish uchun aholi daromadlari va ehtiyojlari, istemol darajasi va tarkibi, uy-joy, mo...

This file contains 19 pages in PPTX format (213.1 KB). To download "turmush darajasi va uning daromadlari", click the Telegram button on the left.

Tags: turmush darajasi va uning darom… PPTX 19 pages Free download Telegram