o`zbekiston respublikasi hududida kuzatiladigan tabiiy ofatlar va ularning oqibatlari

PPT 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1487930048_65648.ppt сильнейшие землетрясения в истории человечества o`zbekiston respublikasi hududida kuzatiladigan tabiiy ofatlar va ularning oqibatlari. suv toshqini suv toshqini deb, mavjud suv havzaiaridagi suv sathining ko'tarilishi oqibatida ma'lum maydonlardagi yerlarni suv ostida qolishiga aytiladi. suv toshqiniga qorlarni erishi, kuchli shamol yuz berishi, kuchli yomg'ir, jala va do'lning yog'ishi, suv to'planib qolgan dambalarning buzilishi va hokazolar bunga sabab bo'ladi. suv toshqini oqibatlari suv toshqini yuz berishi haqida xabar eshitgan fuqaro zudlik bilan o'ziga kerakli oziq-ovqat, pul, dori-darmon, yegulik hamda issiq kiyimlarni olib, xavfsiz joyga borishi lozim. suv toshqinidan kishi o'z hayotini saqlash uchun atrofdagi balandlik va qirliklarga chiqish kerak. suv toshqini yuz berib, toshqin ichida qolgan odam sayoz suvlikdan suzib borib, o'zini tepalik va qirg'oqqa olishi lozim. bu paytda eng asosiy narsa kishi hovliqmasdan, qo'rqmasdan sovuqqonlik bilan harakat qilishi, atrofni sinchkovlik bilan kuzatib, o'zini saqlash uchun to'g'ri qaror qabul.qila olishi kerak. suv toshqinining talafotlari toshqin yuz berganda toshqin suvidan iste'mol qilish …
2
ok bo’lishi, etkazilgan zarar, egallagan hududi va himoyalash tadbirlarining qiyinligi bilan ajralib turadi. vayron qiluvchi kuchga ega birgina zilzila natijasida bir necha minglab odamlar halok bo’lishi, yuz mln. dollorlab moddiy zarar etkazishi mumkin. masalan, 1556 yil 23 yanvarda xitoy hududida sodir bo’lgan zilzila natijasida 830000 inson nobud bo’lgan bo’lsa, 1755 yil 1noyabr lissabonda (9 ball)sodir bo’lgan zilzila 60 ming kishining hayotiga zomin bo’lgan. oxirgi 50 yil ichida bo’lib o’tgan kuchli zilzilalar ichida vayronagarchilik va qurbonlar miqyosiga ko’ra chili, san-franstisko, tokio, ashxabod va spitak, toshkentdagi va boshqalar ajralib turadi. 1948 yilgi ashxabod (100 ming odam halok bo’lgan, 8—9 ball) zilzilasidan keyingi eng dahshatli fojia spitak zilzilasi nomini (unda 50 ming odam halok bo’lgan) oldi. u 1988 yili 7 dekabr kuni sodir bo’ldi. dastlabki kuchli silkinishning o’zida 16 ming aholisi bo’lgan spitak shahri va uning atrofidagi bir necha qishloqlar bugunlay yakson bo’ldi. 200 mingli leninakan shahridagi zamonaviy binolarning to’rtdan uch qismi er …
3
lzila 40 soniya davom etgan bo’lsa, 1964 yil alyaskada sodir bo’lgan zilzila 3 daqiqa davom etgan. quyida zilzilaning ko’rinishi tasvirlangan zilzilalarning aholi yashaydigan hududlar va inshootlarga ko’rsatadigan kuchlarining ta’siri erning geologik, geomorfologik, gidrogeologik va muhandislik-geologik sharoitlariga borliq, bo’lib, ularni o’rganish, baholash, bashorat qilish bilan muhandislik geologiyasi shug`ullanadi. quyida o’zbekiston shaharlarining seysmologik faolligiga oid ma’lumotni keltiramiz: o’zbekiston shaharlarining seysmik faolligi (ballarda) 1-jadval. andijon 9 jizzax 7 olmaliq 8 urganch 7 angren 8 kattaqo’rg`on 7 samarqand 8 farg`ona 8 bekobod 7 kitob 7 sirdaryo 7 chirchiq 8 buxoro 7 marg`ilon 8 toshkent 8 yangiyo’l 7 gazli 8 namangan 8 termiz 7 qarshi 7 guliston 7 nukus 6 uchqo’rg`on 9 qo’ng`irot 5 1 ball – sezilarsiz. faqatgina seysmik asboblargina qayd qiladi. 2 ball - juda kuchsiz. uy ichida o’tirgan ba’zi odamlar sezishi mumkin (deraza oynalari titraydi). 3 ball – kuchsiz. ko’pchilik odamlar sezmaydi, ochiq havodatinch turgan odam sezishi mumkin. osilgan jismlar asta-sekin tebranadi. …
4
, ancha pishiq qilib qurilgan imoratlarda ham yoriqlar paydo bo’ladi, uy tepasidagi mo’rilar yiqiladi, ba’zi daraxtlar butun tanasi bilan yiqilib tushadi, sinadi, tog`lik joylarda qulash, surilish hodisalari yuz beradi. 9 ball - vayron qiluvchi. er qimirlashga bardosh beradigan qilib qurilgan imorat va inshootlar ham qattiq shikastlanadi, poydevorlaridan siljib, qiyshayib qolishi mumkin. oddiy imoratlar butunlay vayron bo’ladi, er yuzasida yoriqlar paydo bo’ladi, er osti suvlari sizib chiqishi mumkin. 10 ball - yakson qiluvchi. hamma imoratlar katta shikast ko’radi. temir yo’l relslari to’lqinsimon shaklga kirib, bir tomonga qarab egilib qoladi, er osti kommunal quvurlari uzilib ketadi, cho’kish hodisalari yuz beradi, suv havzalari to’lqinlanib qirg`oqqa uriladi, qoyali yon bag`irlarda katta-katga surilish hodisalari sodir bo’ladi. 11 ball - fojiali. hamma imoratlar deyarlik vayron bo’ladi, to’g`on va dambalar yorilib ketadi, temir yo’llar butunlay ishdan chiqadi, erning ustki qismida katta-katta yoriqlar paydo bo’ladi, er ostidan loyqa balchiqlar ko’tarilib chiqadi, surilish, qulash hodisalari nihoyasiga etadi. 12 ball …
5
tida: agar binoning birinchi qavatida bo’lsangiz darhol tashqariga chiqing, binodan tashqarida bo’lsangiz, o’sha erda qoling; xona ichida bo’lsangiz, tayanch devorlar va eshik ostonasi xavfsiz joylar hisoblanadi; ko’chada bo’lsangiz qulab tushishi mumkin bo’lgan bino, baland devor, elektr tarmoqlaridan yiroqroq bo’lishga harakat qiling; zilzila vaqtida lift yoki zinalardan foydalanmang. zilziladan so’ng: sarosimaga tushmay xotirjamlik bilan vaziyatni baholang, jabrlanganlarga va bolalarga yordam berishga kirishing; suv, gaz, elektr tarmoqlari holatini tekshiring, ishdan chiqqan bo’lsa foydalanmang; shikastlangan binolarga kirishda ehtiyot bo’lib harakat qiling; telefon tarmoqlarini ortiqcha band qilmang; zilzila qaytishiga tayyor turing, berilayotgan axborotlarni kuzatib boring. demak, zilzila vayronkor kuchga ega ekanligi bilan tabiiy ofatlar ichida ajralib turadi. shuning uchun zilzilagacha, zilzila vaqtida va zilziladan so’nggi harakatlarni etarli darajada o’zlashtirib oling. ammo zilzilani bilish juda ham murakkab masala ekani yaxshi ma'lum. shunga qaramasdan, ma'lum natijalarni qo‘lga kiritishga umid bor. endilikda hayvonlarning o‘zini tutishi, radioaktiv gazlarning ajralib chiqishi, yer osti suv oqimlari kabi bir qator tabiat …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`zbekiston respublikasi hududida kuzatiladigan tabiiy ofatlar va ularning oqibatlari"

1487930048_65648.ppt сильнейшие землетрясения в истории человечества o`zbekiston respublikasi hududida kuzatiladigan tabiiy ofatlar va ularning oqibatlari. suv toshqini suv toshqini deb, mavjud suv havzaiaridagi suv sathining ko'tarilishi oqibatida ma'lum maydonlardagi yerlarni suv ostida qolishiga aytiladi. suv toshqiniga qorlarni erishi, kuchli shamol yuz berishi, kuchli yomg'ir, jala va do'lning yog'ishi, suv to'planib qolgan dambalarning buzilishi va hokazolar bunga sabab bo'ladi. suv toshqini oqibatlari suv toshqini yuz berishi haqida xabar eshitgan fuqaro zudlik bilan o'ziga kerakli oziq-ovqat, pul, dori-darmon, yegulik hamda issiq kiyimlarni olib, xavfsiz joyga borishi lozim. suv toshqinidan kishi o'z hayotini saqlash uchun atrofdagi balandlik va qirliklarga chiqish kerak. suv toshq...

PPT format, 1.4 MB. To download "o`zbekiston respublikasi hududida kuzatiladigan tabiiy ofatlar va ularning oqibatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zbekiston respublikasi hududi… PPT Free download Telegram