transmilliy korporatsiya (tmk)

PPTX 20 pages 290.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 290.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

презентация powerpoint reja: 14-mаvzu. globallashuv sharoitida transmilliy korporatsiyalar. 1 2 transmilliy korporatsiyalarning mohiyati, belgilari va jahon iqtisodiyoti globallashuvidagi o‘rni. transmilliylashuv indeksi, uni hisoblash usullari 3 transmilliy korporatsiyalarning jahon iqtisodiyoti globallashuvidagi o‘rni 4 transmilliy korporatsiyalarning turlari va ularning xalqaro kapitalni taqsimlash va qayta taqsimlashdagi o‘rni 1. transmilliy korporatsiyalarning mohiyati, belgilari va jahon iqtisodiyoti globallashuvidagi o‘rni. transmilliy korporatsiya (tmk) — xorijiy aktivlarga ega boʻlgan, operatsiyalarining kamida 1/4 qismini mamlakat tashqarisida, oʻzi roʻyxatga olingan chet mamlakatda amalga oshiradigan yirik korporatsiya. tashkiliy jihatdan bosh kompaniya asosiy kapitalining shoʻʼba korxonalar kapitalida qatnashuvi tamoyiliga asoslanadi. tmk ishlab chiqarish.ni uzluksiz oʻstirish hamda integratsiyalashuv siyosati, firma, kompaniyalarning bir maqsadni koʻzlab qoʻshilishi (qoʻshilish, sotib olish, moliyaishlab chiqarish. guruhlarni tashkil qilish) hisobiga paydo boʻladi. ixtisoslashuviga koʻra, sanoat, xizmat koʻrsatish, savdo-sotiq, bank, sugʻurta va boshqa tarmoqdarda faoliyat olib boradi. 2 1118-yilda orden tamplier tomonidan asos solingan va birinchilardan boʻlib 1135-yilda transmilliy moliya muassasasi sifatida bank sohasidagi ishlar bilan shugʻullana boshlagan. birinchi …

2 / 20

simens“ va boshqalar), gollandiyaning „filips“ konsernlari tmklardir. tmk faoliyati ham milliy (ichki), ham tashqi bozorga yoʻnaltiriladi. 3 odatda, tmk kuchli ilmiy-texnikaviy salohiyatga ega boʻladi. masalan, „ford motor“ning aqsh detroyt shahrida 100 mingdan koʻproq muhandistexnik xodimlar, olimlar, texnologlar, dizaynerlar ishlaydigan ilmiy-texnika markazi bor. tmk oʻz tarkibini va faoliyat yoʻnalishlarini muntazam yangilab turadi. ularning asosiy maqsadi bozorlarning bir segmentini emas, balki jahon bozorlarida mustahkam ustuvorlikni egallashdan iborat. 20-asrning 90-yillaridan boshlab oʻzbekiston sanoatining koʻp tarmoklarida jahondagi koʻpgina tmklar ishtirokida sanoat korxonalari tashkil topdi. „oʻzdeu avto“ (qarang asaka avtomobil zavodi), zarafshonnyumont, „kabul tekstaplz“, „coca-cola“, „nestle“, „keys corporation“ va boshqa shular jumlasidandir. 4 bmtda tmklar uchun ishlab chiqilgan kodeks loyihasida tmklar “... davlat, xususiy yoki aralash, ikki yoki undan ortiq mamlakatlardagi ofislar bilan, ushbu idoralarning huquqiy shakli va doirasidan qat’iy nazar, bir yoki bir nechta qaror qabul qilish markazlari orqali izchil siyosat va umumiy strategiyaga imkon beruvchi muayyan qaror qabul qilish tizimi asosida ishlaydigan, mulk …

3 / 20

rda joylashgan yuridik shaxslar va tarkibiy bo‘linmalar (filiallar, vakolatxonalar, sho‘‘balar)- ning ma’lum darajada mustaqilligi bilan markazlashgan boshqaruvning birlashuvidir”. iqtisodiy ensiklopediyada tmkga quyidagicha ta’rifi berilgan: “ko‘p millatli korporatsiya – to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar bilan shug‘ullanuvchi firma”. ye.a.gryaznov ta’rifi: “tmk ikki yoki undan ortiq mamlakatlarda ishlab chiqarish aktivlariga egalik qiluvchi yoki nazorat qiluvchi korxona sifatida belgilanadi”. 6 zamonaviy iqtisodiy lug‘atdagi ta’rif: “ko‘p millatli korporatsiya – bu ro‘yxatga olingan mamlakatdan tashqaridagi operatsiyalarning asosiy qismini bajaradigan korporatsiya, ko‘pincha, filiallar, korxonalar tarmog‘iga ega bo‘lgan bir necha mamlakatlarda faoliyat olib boruvchi firmadir”. ye.v.lenskiy va v.a.svetkovlar tomonidan berilgan ta’rif: “tmk o‘zi yoki bu korporatsiyalar negizida bo‘lgan mamlakat tashqarisida joylashgan ishlab chiqarish yoki xizmat majmualarini nazorat qiluvchi korxona (moliyaviy va sanoat birlashmalari)larga ega bo‘lgan, filiallari va ofislari keng tarmoqni egallab, muayyan mahsulot ishlab chiqarish va sotish bo‘yicha yetakchi o‘rinni egallovchi kompaniyadir”. bmt uzoq vaqt davomida (1960- yillardan boshlab) tmklarni yillik aylanmasi 100 mln. dollardan oshadigan va kamida olti mamlakatda …

4 / 20

adi. mac,"ford motor"ning aqsh detroyt shahrida 100 mingdan koʻproq muhandistexnik xodimlar, olimlar, texnologlar, dizaynerlar ishlaydigan ilmiy-texnika markazi bor. 8 transmilliy korporatsiya oʻz tarkibini va faoliyatyoʻnalishlarini muntazam yangilab turadi. ularning asosiy maqsadi bozorlarning bir segmentini emas, balki jahon bozorlarida mustahkam ustuvorlikni egallashdan iborat.20-asrning 90-yillaridan boshlab oʻzbekiston sanoatining koʻp tarmoqlarida jahondagi koʻpgina transmilliy korporatsiyalar ishtirokida sanoat korxonalari tashkil topdi. "oʻzdeu avto" , zarafshon nyumont, "kabul tekstaplz", "kokakola", "nestle", "keys korporeyshn" va boshqa shular jumlasidandir. 9 tmklarning “kuch” xususiyatlarini yoki ushbu kuch va ahamiyatga ega bo‘lgan mezonlarni “tortish” mumkinligini tahlil qilish muhimdir. tmklar “kuchi”ning asosiy xususiyatlaridan biri korporatsiyaning umumiy kapitallashuv darajasi va uning mamlakatlardagi mavjud aktivlaridir. kapitallashuvning umumiy darajasi davlat va xalqaro tashkilotlarga, muayyan mamlakatlarda esa ularning davlat tuzilmalariga bosim o‘tkazish kuchidan iboratdir. shu munosabat bilan tmk faoliyatini tahlil qilishda “transmilliylashuv indeksi” tushunchasidan foydalaniladi. transmilliylashuv indeksining ikki turi mavjud: 1. kompaniyalarning transmilliylashuv indeksi; 2. mamlakatning transmilliylashuv indeksi. 10 kompaniyalarning transmilliylashuv indeksi quyidagicha aniqlanadi: …

5 / 20

shaxslar sonidagi ulushi. 12 mutaxassislarning fikricha, bugungi kunda eng transmilliylashgan mamlakatlar gonkong (86%), irlandiya (64%), belgiya va lyuksemburg (59%), singapur (59%), estoniya (47%) hisoblanadi. boshqa mamlakatlarda transmilliylashuv indeksi ancha past: braziliyada 15%, rossiyada 14%, germaniyada 11%, xitoyda 10%, yaponiyada esa 2%. agar amerika tmklarini yevropa tmklari bilan solishtirsak, unda o‘ziga xos bir qonuniyatni ko‘rishimiz mumkin: aqsh savdo bozorining kattaligi tufayli aqsh tmklarining transmilliylashuv darajasi yevropa tmklariga qaraganda ancha past. bundan tashqari, tmklarning faoliyati uchun zaruriy sharoitlarni ta’minlab beruvchi aqsh va yevropaning soliq tizimlari ham bir-biridan farq qiladi. ayni vaqtda yevropa tmklari uchun ishlab chiqarish joyini sharqqa ko‘chirish ancha foydali. tmklarni mamlakatda faoliyat boshlashini rag‘batlantirish maqsadida hukumatlar ularga soliq, davlat subsidiyalari, mehnat yoki ekologik qonunlar tizimida alohida imtiyozlarni taklif etadilar. 13 tmklarning xorijdagi faoliyatini namoyon etuvchi asosiy ko‘rsatkichlar i – kompaniyaning umumiy aktivlarida xorijiy aktivlarning ulushi. ii – umumiy savdo hajmida xorijdagi yillik savdo hajmining ulushi. iii – umumiy ishlovchilar sonida …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transmilliy korporatsiya (tmk)"

презентация powerpoint reja: 14-mаvzu. globallashuv sharoitida transmilliy korporatsiyalar. 1 2 transmilliy korporatsiyalarning mohiyati, belgilari va jahon iqtisodiyoti globallashuvidagi o‘rni. transmilliylashuv indeksi, uni hisoblash usullari 3 transmilliy korporatsiyalarning jahon iqtisodiyoti globallashuvidagi o‘rni 4 transmilliy korporatsiyalarning turlari va ularning xalqaro kapitalni taqsimlash va qayta taqsimlashdagi o‘rni 1. transmilliy korporatsiyalarning mohiyati, belgilari va jahon iqtisodiyoti globallashuvidagi o‘rni. transmilliy korporatsiya (tmk) — xorijiy aktivlarga ega boʻlgan, operatsiyalarining kamida 1/4 qismini mamlakat tashqarisida, oʻzi roʻyxatga olingan chet mamlakatda amalga oshiradigan yirik korporatsiya. tashkiliy jihatdan bosh kompaniya asosiy kapitalining shoʻʼ...

This file contains 20 pages in PPTX format (290.7 KB). To download "transmilliy korporatsiya (tmk)", click the Telegram button on the left.

Tags: transmilliy korporatsiya (tmk) PPTX 20 pages Free download Telegram