dinamikani statistik o’rganish usulubiyati

PPTX 34 pages 390.5 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 390.5 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

тошкент молия институти «статистика» кафедраси toshkent moliya instituti «statistika va ekonometrika» kafedrasi 13-mavzu:dinamikani statistik o’rganish usulubiyati reja: 1. dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzish qoidalari 2. dinamika qatorlarini statistik tahlil qilish ko’rsatkichlari 3. dinamika qatorlarining o’rtacha darajasini aniqlash usullari 4. dinamika qatorlarini qayta ishlashning statistik usullari. 5.dinamika qatorlari va bashoratlash masalalari. 2 1. dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzish qoidalari ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarning vaqt mobaynida o’zgarishi statistikada dinamika deb ataladi. ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarning vaqt mobaynida o’zgarishini tavsiflovchi ko’rsatkichlar qatori statistikada dinamika qatorlari deb ataladi. 3 dinamika qatorlari hodisalarni tavsiflash vaqtiga ko’ra momentli va davriy vaqtli qatorlariga bo’linadi. davriy dinamika qatorlari o’rganilayotgan hodisa va jarayonlarni ma’lum davr oralig’i (interval)dagi holatini ifodalaydi. masalan, bir oy (yoki yil) da ishlab chiqarilgan mahsulot, sotilgan tovarlar hajmi, ekilgan er maydoni va h.k. momentli dinamika qatorlari o’rganilayotgan hodisa va jarayonlarni ma’lum bir aniq momentga holatini ifodalaydi. masalan, aholi soni, kassadagi pul qoldig’i va hokazo. 4 o’rganilayotgan hodisa va jarayonlarning dinamikasini …

2 / 34

rajasini oldingi yoki bazis davr darajasiga nisbatini ifodalaydi. bazisli usulda zanjirsimon usulda 7 3)qo’shimcha o’zgarish sur’ati. mutlaq o’zgarishning oldingi yoki bazis davr darajasiga nisbatini ifodalaydi. bazisli usulda zanjirsimon usulda 8 bir foizga qo’shimcha o’zgarishni mutlaq mohiyati. qo’shimcha o’zgarish 1%ining mutlaq miq-dorda qanchaga tengligini ifodalaydi: 9 yillar sholi yalpi hosili, ming tonna mutlaq qoʼshimcha oʼzgarish, ming tonna oʼzgarish surʼati,% qoʼshimcha oʼzgarish surʼati,% 1% qoʼshimcha oʼzgarishning mutloq qiymati basiz usulda zanjirsimon usulda basiz usulda zanjirsimon usulda basiz usulda zanjirsimon usulda 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 150,3 175,1 179,8 181,2 195,7 220,3 221,3 220,5 0 24,8 29,5 30,9 45,4 70,0 71,0 70,2 - 24,8 4,7 1,4 14,5 24,6 1,0 -0,8 100,0 116,5 119,6 120,5 130,2 146,6 147,2 146,7 - 116,5 102,7 100,8 108,2 112,5 100,4 99,6 0 16,5 19,6 20,5 30,2 46,6 47,2 46,7 - 16,5 2,7 0,8 8,2 12,5 0,4 -0,4 - 1,503 1,751 1,798 1,812 1,957 2,203 2,213 …

3 / 34

….........….....4 12.0i.da ishga qabul qilinganlar soni ……………..5 26.0i da ishga qabul qilinganlar soni. ……………..6 yanvar oyi uchun oʼrtacha roʼyxatadagi ishlovchilar sonini quyidagicha aniqlaymiz: 16 oʼrtacha mutlaq oʼzgarish dinamika qatorlarining individual oʼzgarish darajalariga umumlashtirib tavsiflab beradi va quyidagi formula bilan aniqlanadi: (1-jadval ma`lumotlari bo`yicha) dinamika qatorlarida oʼrtacha mutlaq oʼzgarish, qatorning boshidagi va oxiridagi mutlaq daraja yordamida ham hisoblanadi: 17 statistikaning vazifasi oʼzgarish surʼatlarini yillar boʼyicha hisoblash emas, balki uzoq yillar uchun ham hodisaning rivojlanish intensivligini baholashdir. bu vazifani oʼrtacha yillik oʼzgarish surʼatlari bajaradi. аgarda zanjirsimon usulda oʼzgarish surʼatlari maʼlum boʼlsa, oʼrtacha yillik oʼzgarish surʼatini quyidagi oʼrtacha geometrik formulasi yordamida aniqlaymiz. oʼrtacha yillik oʼzgarish surʼatini mutloq darajalar asosida ham hisoblash mumkin: 18 4. dinamika qatorlarini qayta ishlashning statistik usullari interval (davr) oralig’ini kengaytirish – bu usulning mohiyati shuki, agar oldingi intervallarda hisoblangan darajalar hodisaning rivojlanish tendentsiyasini ko’rsatmasa, ular asosida yangi intervallar (kengaytirilgan) tuzilib va har bir yangi interval bo’yicha qator darajasi hisoblaniladi. …

4 / 34

rd so’m. 2012 1825,3 2013 1200,6 2014 1535,2 2015 2023,3 2016 1821,4 2017 1733,7 2018 2156,1 2019 2001,4 2020 2687,3 21 yillar iste’mol tovarlari qiymati, mlrd so’m 3 yillik qiymat o’rtacha yillik, mlrd so’m sirg’anchiq o’rtacha darajalarini hisoblash sirg’anchiqli o’rtacha qiymat, mlrd so’m 2012 1825,3 - - 2013 1200,6 (1825,3+1200,6+1535,2):3 1520,4 2014 1535,2 4561,1 1520,4 (1200,6+1535,2+2023,3):3 1586,4 2015 2023,3 (1535,2+2023,3+1821,4): 3 1793,3 2016 1821,4 (2023,3+1821,4+1733,7):3 1859,5 2017 1733,7 5578,4 1859,5 (1821,4+1733,7+2156,1):3 1903,7 2018 2156,1 (1733,7+2156,1+2001,4):3 1963,7 2019 2001,4 (2156,1+2001,4+2687,3):3 2281,6 2020 2687,3 6844,8 2281,6 - - jadval ma’lumotlaridan ko’rinib turibdiki sirg’anchiq o’rtachalar hisoblangan qator miqyosida ishlab chiqarilgan iste’mol tovarlari qiymati mutassil o’sib borish yo’nalishiga ega. 3.dinamik qatorlarida mavjud tendensiyani aniqlashning eng muhim usullaridan biri-analitik tekislashdir. bunday sharoitda dinamika qatori quyidagi tenglama bilan tekislanadi: , bu yerda: t-vaqt birligi; -nazariy daraja; , tenglama parametrlari. : 22 va parametrlarni aniqlash uchun quyidagi tenglamalar sistemasini yechish kerak 23 agar bo’lsa, u holda tenglama …

5 / 34

sak u holda tenglama quyidagi ko’rinishga keladi: 26 5.dinamika qatorlari va bashoratlash masalalari. dinamika qatorlarining hadlari qator orasida yetmasa uni aniqlash interpolyatsiya deyiladi, kelgusi hadlarni aniqlash ekstrapolyatsiya deyiladi. quyidagi misolni koʼrib chiqaylik. tumanda qorakoʼl qoʼylarining dinamikasini oʼrganish uchun quyidagi maʼlumotlar toʼplandi: 27 yillar 2015 2016 2017 2018 2019 2020 qo`ylar soni, bosh 6870 9164 11151 . . . 15931 18471 koʼrinib turibdiki, 2018 yil uchun maʼlumot yoʼq. shu yildagi qoʼylar sonini interpolyatsiya metodi bilan aniqlash mumkin. buning uchun mutlaq oʼzgarishlar, oʼzgarish surʼatlari, oʼrtacha mutlaq oʼzgarish va boshqa koʼrsatkichlar hisoblaniladi 28 аgar mutloq oʼzgarishda hisoblasak, natija quyidagicha: 2017 va 2019 yillar uchun mutloq oʼzgarish (15931-11151)=4780 ta qoʼyga teng. faraz qilmamiz, 2018 yilda ham oʼzgarish shu darajada boʼlgan.endi 4780:2=2390 boʼlamiz. bu olingan natijani 2017 yildagi qoʼylar soniga qoʼshamiz 11151+2390=13541. demak, 2018 yilda qoʼylar soni 13541 boshni tashkil qilgan ekan. bu koʼrsatkichni boshqa usullar yordamida ham olish mumkin. masalan 2017 va 2019 yillarning …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamikani statistik o’rganish usulubiyati"

тошкент молия институти «статистика» кафедраси toshkent moliya instituti «statistika va ekonometrika» kafedrasi 13-mavzu:dinamikani statistik o’rganish usulubiyati reja: 1. dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzish qoidalari 2. dinamika qatorlarini statistik tahlil qilish ko’rsatkichlari 3. dinamika qatorlarining o’rtacha darajasini aniqlash usullari 4. dinamika qatorlarini qayta ishlashning statistik usullari. 5.dinamika qatorlari va bashoratlash masalalari. 2 1. dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzish qoidalari ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarning vaqt mobaynida o’zgarishi statistikada dinamika deb ataladi. ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarning vaqt mobaynida o’zgarishini tavsiflovchi ko’rsatkichlar qatori statistikada dinamika qatorlari deb ataladi. 3 dinamika qatorlari hodisalarni tav...

This file contains 34 pages in PPTX format (390.5 KB). To download "dinamikani statistik o’rganish usulubiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamikani statistik o’rganish … PPTX 34 pages Free download Telegram