dinamikani statistik o'rganish usullari

PPTX 49 pages 429.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 49
10-mavzu. dinamikani statistik o'rganish 10-mavzu. dinamikani statistik o'rganish usullari dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzi 1.dinamik qatorlari: ularning turlari,tuzish va tadqiqot qoidalari 2.dinamika qatorlarini tahlil qilish ko'rsatkichlari. 3.dinamika qatorlarida o'rtachalarni hisoblashning o'ziga xos xususiyatlari. 4. dinamika qatorlarini qayta ishlash usullari 5.dinamika qatorlarida mavsumiy tebranishlarni statistik o'rganish usullari. 6.dinamika qatorlari o'rtasidagi bog'lanishni o'rganishda korrelyatsion-regresion tahlilni qo'llanishi. 01.06.2022 1 reja: statistika o'rganilayotgan xodisa va jarayonlarni vaqt davomida o'zgarishini ham o'rganadi. hodisalarning vaqt davomida o'zgarishini ta'riflovchi statistik ko'rsatkichlar qatori dinamika qatori deb yuritiladi. masalan, qishloq xo'jaligi yalpi mahsuloti, sof mahsuloti, sof daromadi, sof foydasi kabi ko'rsatkichlarning hisobot yilidagi hajmini bazis yiliga taqqoslab o'zgarishi aniqlansa, bu ko'rsatkich dinamika ko'rsatkichi deb ataladi. statistika ijtimoiy hodisalarning holatini va ularning o'zgarishini davrlar bo'yicha (yillar bo'yicha) o'rganadi. 01.06.2022 2 har qanday dinamika qatori ikki unsurdan tashkil topadi: 1.vaqt momentlari yoki davrlar sanasi. 2.davr (sana)larga tegishli ko'rsatkichlar. o'rganilayotgan ijtimoiy hodisalarning miqdorini ta'riflovchi darajalar deganda hodisaning soni, miqdori va hajm ko'rsatkichlari …
2 / 49
kerak. uchinchidan, ijtimoiy hodisani qamrab olgan davrning uzun qisqaligi va hisoblashdagi aniqlik (0,1; 0,01; 0,001) bir xil bo'lishi kerak. agar dinamika qatorlari darajasi qaysi bir jihatdan taqqoslab bo'lmaydigan bo'lsa, ularni tegishli usullarni qo'llab taqqoslama holatga keltirish lozim. 01.06.2022 4 ushbu qoidalarga amal qilib, tuzilgan dinamika qatori ijtimoiy hodisalar orasidagi qonuniyatlarni aniq ko'rsatish va xulosa chiqarishda muhim vosita, omil bo'lib xizmat qiladi. dinamika qatorlarini tahlil qilish quyidagilarga imkon beradi : o'tgan davrlarda ko'rsatkichlarning o'zgarishlari to'g'risida xulosalar beradi; alohida o'zgarishlar intensivligini tavsiflab beradi; vaqt qatorlarining o'rtacha ko'rsatkichlarini aniqlashga; o'rganilayotgan hodisalar o'zgarishlarining asosiy tendentsiyalarini va qonuniyatlarini aniqlash; vaqt davomida hodisalarning o'zgarishlariga olib keladigan omillarni aniqlash; kelgusida hodisalarning imkoniy darajalari to'g'risida farazlarni amalga oshiradi dinamika qatorlari ijtimoiy hodisa va jarayonlarni ifodalanishiga ko'ra quyidagi turlarga bo'linadi: momentli dinamika qatorlari; davriy dinamika qatorlari; hosilaviy dinamika qatorlari 01.06.2022 6 momentli dinamika qatorlari ijtimoiy hodisalarning aniq sana, moment bo'yicha holatini tavsiflaydi. masalan, asosiy ishlab chiqarish fondlari, aylanma mablag'lar, …
3 / 49
ri davriy dinamika qatorlari deb ataladi. 01.06.2022 7 hosilaviy dinamika qatorlari davriy va momentli dinamika qatorlari asosida yuzaga keladi. boshqacha aytganda, ular dinamika qatorlari ko'rsatkichlari asosida aniqlanadi va ular asosida tuziladi. hosilaviy dinamika qatorlari mutlaq ko'rsatkichlar negizida aniqlangan nisbiy va o'rtacha miqdorlar negizida tuzilgan dinamika qatorlaridir. masalan, chorva mollari zichligi, 1 xodim hisobiga ishlab chiqarilgan mahsulot, 1 gektar hisobiga etishtirilgan mahsulot, mahsulot bir birligiga sarf bo'lgan xarajat va hokazo miqdorlar asosida tuzilgan qatorlar hosilaviy dinamika qatorlari hisoblanadi. 01.06.2022 8 dinamika qatorlari turlariga misollar keltiramiz 10-jadval momentli, davriy va hosilaviy dinamika qatorlari ko'rsatkichlar 2014 2015 2016 2017 2018 1. paxtachilik tarmog'idagi kishilar soni (yil boshiga, kishi) 790 800 806 812 818 2. o'rtacha ishchilar so­ni, kishi 800 802 804 810 820 3. paxta yalpi hosili, t 2800 2900 2750 3020 3350 4. 1 ishchi hisobiga etishtirilgan paxta, ts 35 36 34 37 41 01.06.2022 9 jadval ma'lumotlari asosida dinamika qatorlarining turlarini …
4 / 49
mini ifodalaydi. momentli dinamika qatorlaridagi darajalarini qo'shish orqali olinadigan natija iqtisodiy mazmunga ega bo'lmaydi, davriy qatorlardagi darajalarni qo'shish orqali olinadigan natija esa real iqtisodiy mazmunga ega bo'ladi. momentli va davriy qatorlarida o'rtacha darajalar turli xil usulda aniqlanadi 01.06.2022 11 ijtimoiy hodisalarning vaqt davomida o'zgarishini dinamika qatorlari asosida statistik tahlil qilish uchun quyidagi ko'rsatkichlardan foydalaniladi: mutlaq qo'shimcha o'sish yoki kamayish sur'ati; o'sish yoki kamayish sur'ati; qo'shimcha o'sish yoki kamayish sur'ati; 1% qo'shimcha o'sishning mutlaq ahamiyati. 01.06.2022 12 ushbu ko'rsatkichlar ikki davr darajasini taqqoslash natijasida olinadi. bular, o'z navbatida, zanjirsimon va bazisli ko'rsatkichlarga bo'linadi. agar dinamika qatorlardagi har bir davr darajasini boshlang'ich davr darajasi bilan taqqoslansa, olingan miqdor bazisli ko'rsatkich hisoblanadi. agar har bir davr darajasini o'zidan oldingi davr darajasi bilan taqqoslansa, olingan miqdor zanjirsimon ko'rsatkich deb ataladi. dinamika qatorlari ko'rsatkichlari quyidagi uslublarda hisoblanadi: zanjirsimon darajalar y1 y2 …. …. yn bazisimon 13 bazisli mutlaq qo'shimcha o'sish (yoki kamayish) ko'rsatkichini aniqlash uchun …
5 / 49
ati ham ikki usul bilan aniqlanadi: birinchi usulda, har qaysi davr darajasini boshlang'ich davr darajasiga bo'lib, 100% ga ko'paytiriladi. ikkinchi usulda, har qaysi davr darajasini o'zidan oldingi davr darajasiga bo'lib, 100% ga ko'paytiriladi. ya'ni: 01.06.2022 15 bazisli o'sish sur'ati (kbo') zanjirsimon o'sish sur'ati (kzo'): qo'shimcha o'sish (kamayish) sur'atini aniqlash uchun ham ikki usul – bazisli va zanjirsimon usullardan foydalaniladi. 01.06.2022 16 birinchi usulda har bir keyingi davr darajasi bilan boshlang'ich davr darajasi orasidagi farqni 100% ga ko'paytirib, natijasi boshlang'ich davr darajasiga bo'linadi: ikkinchi usulda har bir keyingi davr darajasidan o'zidan oldingi davr darajasini ayirib, farqni 100% ga ko'paytirib, natijasi o'zidan oldingi davr darajasiga bo'linadi: 1 01.06.2022 17 1 % qo'shimcha o'sishning mutlaq miqdorini hisoblash uchun mutlaq qo'shimcha o'sish darajasini qo'shimcha o'sish sur'atiga bo'linadi. yoki har bir keyingi davr darajasini 100% ga bo'lib, bitta davr pastga tushirib yoziladi. demak, 1% qo'shimcha o'sishning mutlaq miqdorini hisoblash uchun zanjirsimon mutlaq o'sish (kamayish) darajasini …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamikani statistik o'rganish usullari"

10-mavzu. dinamikani statistik o'rganish 10-mavzu. dinamikani statistik o'rganish usullari dinamika qatorlari: mohiyati, tasnifi, tuzi 1.dinamik qatorlari: ularning turlari,tuzish va tadqiqot qoidalari 2.dinamika qatorlarini tahlil qilish ko'rsatkichlari. 3.dinamika qatorlarida o'rtachalarni hisoblashning o'ziga xos xususiyatlari. 4. dinamika qatorlarini qayta ishlash usullari 5.dinamika qatorlarida mavsumiy tebranishlarni statistik o'rganish usullari. 6.dinamika qatorlari o'rtasidagi bog'lanishni o'rganishda korrelyatsion-regresion tahlilni qo'llanishi. 01.06.2022 1 reja: statistika o'rganilayotgan xodisa va jarayonlarni vaqt davomida o'zgarishini ham o'rganadi. hodisalarning vaqt davomida o'zgarishini ta'riflovchi statistik ko'rsatkichlar qatori dinamika qatori deb yuritiladi. masalan, q...

This file contains 49 pages in PPTX format (429.8 KB). To download "dinamikani statistik o'rganish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamikani statistik o'rganish … PPTX 49 pages Free download Telegram