avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi

PPTX 13 pages 92.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 92.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi reja: «avesto» zardushtiylarning muqaddas kitobi «avesto» va unda jamiyat ijtimoiy tarkibining aks etishi. «avesto» –odob va ahloq qoidalari majmui. .“eng mo‘tabar, qadimgi qo‘lyozmamiz “avesto”ning yaratilganligiga 3000 yil bo‘lyapti. bu nodir kitob bundan xxx asr muqaddam ikki daryo oralig‘ida, mana shu zaminda umrguzaronlik qilgan ajdodlari-mizning biz avlodlariga qoldirgan ma’naviy, tarixiy merosidir. “avesto” ayni zamonda bu qadim o‘lkada buyuk davlat, buyuk ma’na-viyat, buyuk madaniyat bo‘lganidan guvohlik beruvchi tarixiy hujjat-dirki, buni hech kim inkor etol-maydi”... (islom karimov) "avesto" o‘rta osiyoning tarixan ajralmas qismi bo‘lgan turon-zamin hududlarida shakllangan eng qadimiy din - zardushtiylikning muqaddas kitobidir. unda o‘zbek, tojik, turkman, ozarbayjon, fors, afg‘on va boshqa xalqlarning ibtidoiy va qadimiy ilohiy tasavvurlari, koinot va еrda dunyoning yaratilishi bilan bog‘liq tushunchalar, afsona va rivoyatlar, falsafiy-ahloqiy qarashlar o‘z aksini topgan. mazdaviylik dini, яъни zardushtiylik дини haqida toki sosoniylar uni davlat dini deb e’lon qilmaguncha hech qanday ma’lumot yo’q …

2 / 13

ilayotgan zardushtning ko‘ziga qirg‘oqda turgan porloq hilqat - voxumana ko‘rinadi. zardusht uning sehrli nuriga ergashadi. nihoyat, zardusht ezgu va ulug‘ xudo axuramazda huzuriga boradi. u voxumana kabi porloq ettita hamisha barhayot ilohiy hilqat qurshovida o‘tirar edi. axuramazda shu еrda o‘zining borliqni yaratgan xudo ekani haqidagi xabarni bildirish uchun odamlar orasidan zardushtni tanlaganini aytadi. shu vaqtda zardusht 40 yoshga to‘lgan edi. shu kundan boshlab zardusht axuramazda dinining payg‘ambariga aylandi (payg‘ambar "ezgulik xaqida darak beruvchi" demakdir). u o‘z qavmlari orasida axuramazda dinini targ‘ib qila boshlaydi. buning uchun u gatlar deb atalgan, qo‘shiq qilib aytishga mo‘ljallangan she’rlar yaratadi. zardusht gatlaridan 17 tasi "avesto"ning "yasna" deb atalgan qismiga kirgan va bizgacha saqlangan. zardushtiylik dinida iymon uch tayanchga asoslanadi: 1) fikrlar sofligi, 2) so‘zning sobitligi, 3) amallarning insoniyligi. "avesto" da "bergan so‘zning uddasidan chiqish, unga sodiq qolish, savdo-sotiq va shartnomalarda qat’iy amal qilish, qarzni o‘z vaqtida to‘lash, aldamchilik va xiyonatdan xoli bo‘lish imonlilik alomatidir", -deyilgan. …

3 / 13

ayovsiz davom etdi. shu vaziyat taqozosi bilan zardushtiylarning bir qismi xavfsiz o‘lkalarga ko‘chib ketishga majbur bo‘ldi. oqibatda viii–xiii asrlar davomida bu jamoalar hindistonning bombay va gujarot viloyatlariga kelib o‘rnashdi. bu qavmlar, asl kelib chiqishidan qat’i nazar, mahalliy xalq orasida forslar (parslar), deb atala boshlandi. muhimi shundaki, ayni shu zardusht jamoalari qadimiy dinlariga e’tiqodni saqlab qolganliklari tufayli umuman unutilishga mahkum etilgan din tizimi, uning urf-odatlari, aqidalari va nihoyat, muqaddas kitobi “avesto”ning asosiy, kundalik amaliyot uchun eng zarur va muqaddas hisoblangan qismlari saqlanib qoldi. hozirgi kunda ham o‘sha qavmlarning avlodlari – qariyb 150 ming zardushtiy hindistonning mazkur o‘lkalarida o‘z dinlarini saqlab yashab kelmoqda. sharqda tarixiy manbalar “avesto” kitobi mavjud bo‘lgani haqida ikki ming yildan ziyod vaqt davomida ko‘plab ma’lumotlarni saqlagan. ovro‘pada esa “avesto” kitobi haqida ilk ma’lumotlar o‘rta asrlardagina paydo bo‘lgan, ya’ni inglizlar hindistonni istilo qilgach, bu ma’lumot yanada boyigan. 1750-yillarning boshlarida yosh fransuz tadqiqotchisi anketil dyuperron “avesto”ni o‘rganish ishtiyoqi bilan yonib, …

4 / 13

vro‘pa tillari” tushunchasini kiritdi. avestoda diniy va axloqiy falsafiy qarashlar. zaratushtraning diniy falsafasi qarama-qarshi kuchlarning kurashiga asoslangan. bu kurash xudolar o‘rtasida boshlanib, tabiatda va insonlar hayotida ham davom etadi. aholi joylashgan dunyoni zardushtiylar 7 ta tabiiy qismlarga bo‘lganlar. bu dunyoning tarixi 12 ming yil davomida rivojlanadi, deb faraz qilganlar. ular dunyo rivojini to‘rt bosqichga bo‘lib, har bir bosqich 3 ming yilni o‘z ichiga olgan. birinchi bosqich-ko‘rinmas ma’naviy dunyo; ikkinchisi-yerda odamzod hayotini boshlanishi, ya’ni gavamard (islomda odam ato) ning paydo bo‘lish davri; uchunchisi - “oltin davr”, ya’ni oriylarning tarix maydoniga chiqish davri; to‘rtinchisi - payg‘ambar zaratushtra vafotidan keyingi davr. dunyo tarixining ikkinchi bosqichida yovuzliklar ilohi axriman (islomda shayton) faoliyati boshlanadi. axriman gavamardni o‘ldiradi, ammo undan tarqalgan erkak va ayol insoniyat urug‘ini davom ettiradi. avestoga ko‘ra, oriylar gavamard farzandlaridan tashkil topgan. oriylarni avesto turlarining aslzodalari sifatida tasavvur qilish mumkin. uchunchi bosqich yima (jamshid) podsholik qilgan “oltin” davr bo‘lib, bu davrda odamlar baxtli …

5 / 13

kishilik tarixida “harbiy demokratiya davriga” to‘g‘ri keladi. to‘rtinchi davrning so‘nggida “oxirgi zamon” boshlanadi. avesto bu borliq dunyoni odam uchun sinov maydoni, deb tushuntiradi. zero, insoniyat, dastlab, yima podsho bo‘lgan davrlarda azaliy-abadiy baxt-saodat makonida kasallik va o‘lim ko‘rmay, oltin asrni boshidan kechirgan. yima ming yil podsho bo‘lib, jannatmakon yurtni yaratgan. unda mag‘rurlik g‘olib kelib, axuramazda man etgan taom-qoramol go‘shtini еb qo‘yadi va jazoga tortiladi. natijada, uning avlodlari, ya’ni barcha odamzod tirikchilik dardi – tashvishlariga giriftor bo‘ladi, ya’ni еyish-ichish zaruriyatiga, kasalliklar va o‘limga yuzma-yuz bo‘ladi. axriman axuramazda tanasidan ajrab chiqib, yovuzliklar yaratishga tutinadi. endi, dunyoni azaliy ezgulik bag‘riga qaytarishning birdan bir yo‘li pok hayot, halol mehnat, yaratuvchilik, yovuzlikni qalbdan chiqarib tashlash, iymonli e’tiqodli bo‘lish, miskinlarga yordam berish, yaxshi niyat, yaxshi so‘z va yaxshi amallarga qo‘l urishdir. shunday qilib, avesto dunyodagi eng qadimgi din - zardushtiylik ta’limotini axloqiy falsafasi, bu kitob nafaqat diniy, balki keng ma’noda tarixiy va adabiy manba, ajdodlarimizning uzoq o‘tmish …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi"

avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi reja: «avesto» zardushtiylarning muqaddas kitobi «avesto» va unda jamiyat ijtimoiy tarkibining aks etishi. «avesto» –odob va ahloq qoidalari majmui. .“eng mo‘tabar, qadimgi qo‘lyozmamiz “avesto”ning yaratilganligiga 3000 yil bo‘lyapti. bu nodir kitob bundan xxx asr muqaddam ikki daryo oralig‘ida, mana shu zaminda umrguzaronlik qilgan ajdodlari-mizning biz avlodlariga qoldirgan ma’naviy, tarixiy merosidir. “avesto” ayni zamonda bu qadim o‘lkada buyuk davlat, buyuk ma’na-viyat, buyuk madaniyat bo‘lganidan guvohlik beruvchi tarixiy hujjat-dirki, buni hech kim inkor etol-maydi”... (islom karimov) "avesto" o‘rta osiyoning tarixan ajralmas qismi bo‘lgan turon-zamin hududlarida shakllangan eng qadimiy din - zardushtiyli...

This file contains 13 pages in PPTX format (92.3 KB). To download "avesto –antik davr ma’daniy yodgorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto –antik davr ma’daniy yod… PPTX 13 pages Free download Telegram