odam lokomotsiyalari (harakatlari) biomexanikasi

PPTX 23 pages 2.9 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. mavzu: odam lokomotsiyalari (harakatlari) biomexanikasi reja: harakatlar (lokomotor) sifatlarining tavsiflari lokomotsiyalar texnikasining tejamkorligi lokomotsiyalar energetikasi mashqlar, trenirovkalar, harakatamallarining biomexanikasi energetik almashinuv oziq moddalarni energiyaga qayta ishlanishi natijasida amalga oshiriladi. energiya mushaklar funksiyasini ta’minlash uchun ishlatiladi. umuman organizmdagi energiya mahsulotlarining jadalligi ajratilgan energiyaning (tashqi ish, issiqlik) miqdoriga va vaqt birligida to‘plangan energiyaga (oziqa moddalarining depolashtirilishi, tarkibiy qayta hosil qilish) bog‘liq: ishlab chiqarilgan energiyaning umumiy miqdori - bu, tashqi ishlarning, issiqlik yo‘qotishning va to‘plangan energiyaning summasidir. energetik almashinuv vaqt birligidagi kilokaloriyalarda ifodalanadi. lekin, xalqaro birliklar tizimida (si) energiyaning asosiy birligi sifatida djoul (dj) qabul qilingan: ldj = lvt. 1 sekund = 2,39 1 o'4 kkal; 1 kkal = 4187 dj = 4,187 kdj ~ 0,0042 mdj. bundan kelib chiqadi, 1 kdj/soat ~ 0,28 vt (=0,239 kkal/ soat) va 1 kdj/sut ~ 0,012 vt (=0,239 kkal/sut). odam harakatlarining mexanik energiyasi uning mushaklari kuchliligi …

2 / 23

yasini tejamli sarflanishi uchun sharoit yaratiladi. lokomotor sikl vaqtida mushaklarning mexanik ishini hisoblash bevosita va bilvosita kolorimetriya usuli yoki iste’mol qilinayotgan kislorodning miqdori bilan amalga oshiriladi odamning harakat amallarini boshqarish mexanizmi (yangi harakatlar ko‘nikmalarini shakllanish bosqichida) n.a.bernshteyn tomonidan xx asrning 30-40 yillarida asoslangan. key in, ushbu mexanizmning amal qilishini funksional tizimi to‘g‘risidagi nazariy qoidani p.k.anoxin ishlab chiqqan. buni shunday bayon qilish mumkin. odam yangi harakatlarni bajarishi paytida, o‘zi uchun (uning maqsadi va mazmuni asosida) bo‘lajak harakatining ma’lum bir obrazini yaratadi. harakatni bajarish borasida, uni boshqarish dasturi bilan solishtirish sodir bo‘ladi, shu bilan birga, uni ketma-ket korreksiya qilish amalga oshiriladi (sensorli korreksiya). boshqarish mexanizmi, harakatni shakllantirishning uch bosqichini ajratish imkonini beradi. birinchi bosqich - harakatlarni amalga oshiruvchi mushaklar, antogonistmushaklar va boshqa (o‘zlashtirilgan harakatlarda ishtiroki talab qilinmaydigan) mushaklar ishtirokida harakatlar to‘g‘risida umumiy tasavvur shakllanadi; shuning uchun odam harakatni (yoki harakatlarni) ortiqcha kuchangan holda bajaradi va, shu tufayli uni bajarish tezligini ancha kamaytiradi. …

3 / 23

i ajratiladi. birinchi bosqich - harakatni dastlabki o‘rganish (texnikani umumiy, “qo‘pol” shaklda qayta bajarish ishlab chiqiladi). ikkinchi bosqich — harakatni (harakatlarni) chuqur, detallashtirilgan holda o‘rganish. uchinchi bosqich - harakatlar ko‘nikmasini keyinchalik mukammallashtirish. sport amaliyotida harakat ko‘nikmasini o‘rgatish va trenirovkasi, sportchining yoshi, jinsi va texnik tayyorgarligi, muvofiqlashganligi, egiluvchanligini hisobga olgan holda bir xil tipdagi harakatlarni (mashqlarni) ko‘p marta qaytarishni nazarda tutadi. mavzu: siljituvchi harakatlar reja: asosiy tushunchalar va talablar sport snaryadlarini uchishi snaryadni aylanishi va havoni qarshiligi siljituvchi harakatlarda tezlik biomexanikada siljituvchi harakatlar deb vazifasi biron-bir jismni (snaryadni, koptokni, raqibni, sherikni) siljitish bo‘lgan harakatlarga aytiladi. siljituvchi harakatlar juda ham turli - tumandir. sportda bunga misollar sifatida uloqtirishlar, koptokka zarba berishlar, akrobatikada sherikni uloqtirishlar va shu singarilarni keltirish mumkin. sportdagi siljituvchi harakatlarga, odatda, quyidagi maksimal kattaliklarga erishish talabi qo‘yiladi: a) ta’sir kuchi (shtangani ko‘tarishda), b) siljiyotgan jismning tezligi (uloqtirishlarda), v) aniqlik (basketbolda jarima to‘pi tashlashlari). bu talablar (masalan, tezlik va aniqlik) birgalikda …

4 / 23

tezliki, b) uchish burchagi, v) snaryadni uchirish joyi (balandligi) , g) snaryadni aylanishi d) havoni qarshiligi; bu, o‘z navbatida, snaiyadning aerodinamik xususiyatlariga, shamolning kuchi va yo‘nalishiga, havoning zichligiga bog‘liq (atmosfera bosimi past bo‘lgan tog‘larda havo zichligi kam bo‘ladi va sport snaryadi uchishning xuddi shunday boshlang‘ich sharoitlarida uzoqroq masofaga uchib borishi mumkin). gorizontga (ox o‘qiga) nisbatan © 0 burchak ostida otilgan jismning boshlang‘ich tezligi vq bo‘lsin (13.2.1-rasm). jismning bunday harakati boshlang‘ich tezlik vektori orqali o‘tadigan vertikal tekislikda sodir bo‘ladi. koordinata boshini boshlang‘ich nuqtaga joylashtiramiz, koordinata o‘qlarini esa gorizontal (ox) va vertikal yuqoriga (ou) yo‘naltiramiz. ixtiyoriy uchish nuqtasida tezlanish erkin tushish tezlanishi g ga teng bo‘ladi. ox o‘qiga g vektorning proeksiyasi nulga teng. shuning uchun ox o‘qi bo‘ylab harakat tekis harakat hisoblanadi va uning tezligi kattaligi y x = v • cos (0o) ga teng bo‘ladi. g vektorning of o‘qiga proeksiyasi -g ga teng. shuning uchun bu o‘q bo‘ylab harakat tezlanishi g …

5 / 23

toriyasini qiyshaytiradi (magnus effekti deb ataladigan effekt) agar koptok aylansa (bunday aylanishni ko‘pincha spin deb aytiladi, inglizcha - aylanish so‘zidan olingan), u holda koptokning turli tomonlarida havoning oqim tezligi turlicha botadi. aylanish dawomida koptok havoning koptokka teguvchi qatlamlarini o‘ziga ergashtiradi va ular kopiok atrofida harakatlana boshlaydi(sirkulyasiya botadi). ilgarilanma va aylanma harakatlar tezliklari qo‘shiladigan joylarda havo oqimi tezligi katta botadi; koptokning qarama-qashi tomonida bu tezliklar bir-biridan ayriladi va natijaviy tezlik kichik botadi. shu sababli ham turli tomonlardagi bosim turlicha botadi: havo oqimi tezligi kam botgan tomonda katta botadi. bu quyidagi bernulli qonunidan kelib chiqadi: gazning yoki suyuqlikning bosimi ularning harakat tezligiga teskari proporsional. magnus effekti, masalan, futbolda bosh bilan zarba berish yordamida koptokni darvozaga kiritish imkoniyatini beradi. siljituvchi harakatlarda tananing ishchi zvenosini tezlik bilan harakatga keltirish kerak (snaryad bilan birga - tezlashish bilan harakatlarda yoki snaryadsiz zarbali harakatlarda). ishchi zvenoning harakati (va tezligi) hisoblanadi. kate tananing alohida zvenolarini harakatlari (va tezliklari)ni …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam lokomotsiyalari (harakatlari) biomexanikasi"

1. mavzu: sport biomexanikasi fanining obyekti, predmeti, maqsadi va vazifalari. mavzu: odam lokomotsiyalari (harakatlari) biomexanikasi reja: harakatlar (lokomotor) sifatlarining tavsiflari lokomotsiyalar texnikasining tejamkorligi lokomotsiyalar energetikasi mashqlar, trenirovkalar, harakatamallarining biomexanikasi energetik almashinuv oziq moddalarni energiyaga qayta ishlanishi natijasida amalga oshiriladi. energiya mushaklar funksiyasini ta’minlash uchun ishlatiladi. umuman organizmdagi energiya mahsulotlarining jadalligi ajratilgan energiyaning (tashqi ish, issiqlik) miqdoriga va vaqt birligida to‘plangan energiyaga (oziqa moddalarining depolashtirilishi, tarkibiy qayta hosil qilish) bog‘liq: ishlab chiqarilgan energiyaning umumiy miqdori - bu, tashqi ishlarning, issiqlik yo‘qotishni...

This file contains 23 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "odam lokomotsiyalari (harakatlari) biomexanikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam lokomotsiyalari (harakatla… PPTX 23 pages Free download Telegram