bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari

PPTX 13 pages 950.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 950.1 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari bevosita oʻlchashda oʻlchanayotgan fizik kattalik to’g’ridan-to’g’ri etalon kattalik bilan yoki tegishli birliklarda darajalangan oʻlchash asboblari bilan solishtiriladi. biror masofa oralig’ini chizg’ich, oʻlchash tasmasi yoki shtan- gensirkul bilan o’lchash, termometr yordamida temperaturani, ampermetr yordamida tok kuchini va voltmetr yordamida kuchlanishni oʻlchash kabilar bevosita oʻlchashga misol bo’la oladi. oʻlchanayotgan kattalikning qiymati bevosita asbobning shkalasi boʻyicha hisoblanadi yoki asbob shkalasidagi boʻlimlar soni aniqlanilib, uning bir birlikka teng qilib olingan qiymatiga ko’paytiriladi. bilvosita oʻlchashda aniqlanadigan kattalik, bevosita oʻlchanishi mumkin boʻlgan kattaliklar orasidagi o’zaro funksional bog’lanish yordamida aniqlanadi. masalan, jism zichligi ( )ni aniqlash uchun bevosita jismning m massasini va v hajmini oʻlchab, so’ngra ular orasidagi bogʻlanishdan zichlik hisoblanadi. fizik kattalikni aniqlash uchun quyidagi amallar ketma-ket bajarilishi kerak: • o’lchov asboblarini kerakli holatlarda o’rnatish va ularning toʻgʻri ishlayotganligini tekshirish; • asboblarning koʻrsatishlarini kuzatib borish va kerakli vaziyatlarda ularni yozib olish; • oʻlchash natijalaridan …

2 / 13

zik kattalikni bir xil tajriba sharoitida bir marta emas, balki bir necha marta oʻlchash kerak bo’ladi. ma’lumki, o‘lchashni biror bir vositasiz bajarib bo‘lmaydi. o‘lchash vositalarining turlari xilma – xil. ular sodda yoki murakkab, aniqligi katta yoki kichik bo‘lishi mumkin. o‘lchash vositalari me’yorlangan metrologik xossalarga ega bo‘lishlari lozim va bu metrologik xossalar davriy ravishda tekshirilib turiladi. o‘lchash amalida o‘lchanayotgan kattalikning qiymati to‘g‘ri aniqlanishi aynan mana shu o‘lchash vositasining to‘g‘ri tanlanishiga va ishlashiga bog‘liq. bilvosita oʻlchashda aniqlanadigan kattalik, bevosita oʻlchanishi mumkin boʻlgan kattaliklar orasidagi o’zaro funksional bog’lanish yordamida aniqlanadi. masalan, jism zichligi ( )ni aniqlash uchun bevosita jismning m massasini va v hajmini oʻlchab, so’ngra ular orasidagi bogʻlanishdan zichlik hisoblanadi. fizik kattalikni aniqlash uchun quyidagi amallar ketma-ket bajarilishi kerak: • o’lchov asboblarini kerakli holatlarda o’rnatish va ularning toʻgʻri ishlayotganligini tekshirish; • asboblarning koʻrsatishlarini kuzatib borish va kerakli vaziyatlarda ularni yozib olish; • oʻlchash natijalaridan foydalanib, aniqlanishi kerak bo’lgan fizik kattalikni hisoblash; • …

3 / 13

n boʻladi. ayrim oʻlchashda asbob xatoligi uning shkalasining darajalanish kattaligiga bogʻliq. bunda xatolik asbob shkalasidan hisoblash mumkin boʻlgan eng kichik ulushning ±0,5 (yarmi)ga teng. masalan, agar termometr shkalasining eng kichik ulushi 0,2° ga teng boʻlsa, oʻlchash xatoligi ±0,1° ga teng boʻladi, analitik tarozida oʻlchashda eng kichik tosh massasi 10 mg boʻlsa, tarozining xatoligi ±5 mg deb olinadi. asbob qanchalik aniqroq oʻlchasa, xato shunchalik kamroq boʻladi. quyidagi jadvalda oʻlchashda qoʻllanadigan ba’zi bir asboblarining absolut xatolari keltirilga o‘lchash vositalari o‘lchash chegarasi bo`lim qiymati asbobning absolut xatosi 1 o`quvchilar chizg`ichi 50 sm gacha 1 mm 2 po`lat chizg`ich 40 sm gacha 1 mm 3 shtngensirkul 150 mm 0.1 mm 4 mikrometr 25 mm eʼtiboringiz uchun tashakkur image3.png image4.jpeg image2.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 13

bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari - Page 4

5 / 13

bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari"

bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari bevosita oʻlchashda oʻlchanayotgan fizik kattalik to’g’ridan-to’g’ri etalon kattalik bilan yoki tegishli birliklarda darajalangan oʻlchash asboblari bilan solishtiriladi. biror masofa oralig’ini chizg’ich, oʻlchash tasmasi yoki shtan- gensirkul bilan o’lchash, termometr yordamida temperaturani, ampermetr yordamida tok kuchini va voltmetr yordamida kuchlanishni oʻlchash kabilar bevosita oʻlchashga misol bo’la oladi. oʻlchanayotgan kattalikning qiymati bevosita asbobning shkalasi boʻyicha hisoblanadi yoki asbob shkalasidagi boʻlimlar soni aniqlanilib, uning bir birlikka teng qilib olingan qiymatiga ko’paytiriladi. bilvosita oʻlchashda aniqlanadigan kattalik, bevosita oʻ...

This file contains 13 pages in PPTX format (950.1 KB). To download "bevaseta oʻlchash xatoliklarni bilvosita oʻlchash xatoliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: bevaseta oʻlchash xatoliklarni … PPTX 13 pages Free download Telegram