xotira haqida

PPTX 14 pages 52.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.3 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

47.xotira haqida xotira — idrok etilgan narsa va hodisalarni yoki oʻtmish tajribalarni esda qoldirish va zarur boʻlganda tiklashdan iborat psixik jarayon. xotira eng yaxshi damlarni esda qoldiradi. u nerv sistemasi xususiyatlaridan biri boʻlib, tashqi olam voqealari va organizm reaksiyalari haqidagi axborotni uzoq saqlash hamda uni ong faoliyatida va xulq, xatti harakat doirasida takroriy qobiliyatida namoyon boʻladi. xotira individning oʻz tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi. 48.xotiraning fiziologik asoslari xotiraning fiziologik asosi bosh miya yarim sharlari poʻstlogʻining muvaqqat bogʻlanishi (qarang assotsiatsiya) va ularning keyingi faoliyatidan iborat. xotira koʻlami, axborotlarning uzoq vaqt va mustahkam saqlanishi, shuningdek, muhitdagi murakkab signallarni idrok etish va adekvat reaksiyalarda ishlab chiqish bosh miya nerv hujayralari (neyronlar) sonining koʻpayib borishi hamda uning strukturasi murakkablashuvi jarayonida oʻsib boradi. fiziologik tadqiqotlarda qisqa va uzoq muddatli xotiralar qayd etilgan. qisqa muddatli xotirada axborotlar bir necha daqiqadan bir necha oʻn minutgacha saqlanadi, neyronlar …

2 / 14

ayvonga ham xos xususiyat ekanini alohida taʼkidlagan.xotiraning psixologik nazariyalari inson faolligi bilan bog’liq bo’lgan xotira jarayonlarini shakllantirishni tadqiq etadi. ulardan birinchisi assosiativ nazariyadir. ma'lum bir bilimlar inson ongida birin ketin o’rin olishi tufayli ularda assosiativ bog’liqlikni yuzaga keltiradi va ushbu bog’liqlikda biror bir narsa esga tushiriladi. ushbu assosiasiyalarni 3 turga bo’lish mumkin, ya'ni ob'ektlarning fazoviy bog’liqligi, bir-biriga mosligi va qarama-qarshiligidir. bundan 3 ta assosiasiya kelib chiqadi: bir-biriga bog’liqlik, o’xshashlik va qarama-qarshilik. assosiasiya nazariyasi bo’yicha xotira assosiativ bog’lanishlar asosida mavjud ma'lumotni saqlash va qayta tiklash imkoniyatiga ega. ikkinchi psixologik nazariya xotiraning geshtalt nazariyasidir. ushbu nazariyaning asosiy ta'limoti narsaning negizi, yaxlitligi, yig’indisidir. ushbu nazariyaga asosan xotira yaxlit hodisa sifatida tahlil etiladi.xotiraning mantiqiy nazariyasi a.bine va byullerlar tomonidan ilgari surilib, ular xotiradagi materialni xotiraning mantiqiy esda olib qolinishi bilan bog’laydi.n.leontev, n.i.zinchenko, a.a.smirnovlar tomonidan faoliyat nazariyasi ilgari surilib, turli tasavvurlar orasidagi bog’liqlik esda olib qolingan materialning qandayligiga emas, balki odamning u bilan nima qilishiga …

3 / 14

i. bulardan insonda soʻz-mantiq xotirasi yetakchi oʻrin tutadi. xotiraning barcha turi bir-birlari bilan chambarchas bogʻliq holda kechadi. psixologiyada, shuningdek, ixtiyoriy va ixtiyorsiz xotiralar farq qilinadi. ixtiyoriy xotirada muayyan materialni esda olib qolish oldindan maqsad qilib qoʻyiladi; ixtiyorsiz xotirada bunday maqsad boʻlmaydi — biror faoliyatda (mas, mehnat jarayonida yoki kim bilandir suhbatlashib turilganda) oʻz-oʻzidan esda saqlab qolinadi. barqarorligi jihatdan ixtiyoriy xotira ixtiyorsiz xotiradan samaraliroqqisqa muddatli xotira - inson xotirasining bir turi, bunda siz ozgina ma’lumotlarga ega bo‘lishingiz mumkin. axborotni bir martalik idrok bilan saqlash davomiyligi bir necha soniyada baholanadi. qisqa muddatli xotira asosiy yoki faol deb ham ataladi. qisqa muddatli va uzoq muddatli xotira bir-biriga qarama-qarshidir, ular axborotni saqlash vaqtida farqlanadi. qisqa muddatli xotira miqdori juda cheklangan va u o‘rtacha 7 +/- 2 ta xotirani saqlaydi. qisqa muddatli xotiraning kengligi o‘ziga xos bo‘lib, butun hayot davomida davom etib keladi. qisqa muddatli xotira juda ko‘p ma’lumotni qayta ishlashga qodir bo‘lib, unda ortiqcha …

4 / 14

ladi va insonda ob’ekt haqida hosil bo‘ladigan tasavvurlar, uning shaxsiy taassurotlari (xotira tasavvurlari) yoki so‘z bilan ta’riflash (xayol tasavvurlari) asosida shakllangan ob’ektni idrok qilish sodir bo‘layotganin bildiradi. 52.xotirani oʻrganish metodlari xotira xossalarining turini ajratish uchun umumiy asos sifatida esda olib qolish va eslash jarayonlari amalga oshiriladigan faoliyat xususiyatlariga bog‘liqligi namoyon bo‘ladi. bunda xotiraning ayrim turlari uch asosiy mezonlarga muvofiq ravishda ajratiladi: - faoliyatda ustunlik qiluvchi psixik faoliyatning xususiyatiga ko‘ra, harakat, emotsional, obrazli va so‘z-mantiqiy xotiralarga bo‘linadi; - faoliyat maqsadiga ko‘ra – ixtiyorsiz va ixtiyoriy xotiraga bo‘linadi; - materialning mustahkamlanishi va saqlanib qolishi davomiyligiga ko‘ra – qisqa muddatli, operativ va uzoq muddatli xotiraga bo‘linadi. xotira turlarining psixik faoliyat xususiyatiga ko‘ra tasniflanishini birinchi marta p.p. blonskiy tomonidan taklif etilgan. faoliyat turlarida psixik faoliyatning motorli, hissiyotli, sensor, aqliy turlari ustunlik qilishi mumkin. bu faoliyatlarning har biri harakatlar va ularning mahsuloti bo‘lgan faoliyat, sezgi, obraz, fikrlarda ifodalanadi. blonskiy xotiraning ayrim turlari o‘rtasidagi farqlarni aniqlashga …

5 / 14

, jarayonning keyingi rivojlanishi uchun tayanch vazifasini o‘tashi mumkinligini bildiradi. xotiraning keyingi xususiyati uning bir yo‘nalishga: o‘tmishdan kelajakka qaratilganligidir. inson xotirasining asosiy ishlash mexanizmi uning kelajakka yo‘naltirilganligidir. xotiraning asosiy vazifasi uning kelajakka xizmat qilishidir. o‘tmishni aks ettirish kelajakda natijaga erishishning vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. 54.tafakkur haqida tushuncha tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shakli; obyektiv voqelikning ongda aks etish jarayoni. tafakkur atrof muhitni, ijtimoiy hodisalarni, voqelikni bilish quroli, shuningdek, inson faoliyatini amalga oshirishning asosiy sharti sanaladi. u sezgi, idrok, tasavvurlarga qaraganda voqelikni toʻla va aniq aks ettiruvchi yuksak bilish jarayonidir. tafakkur deb, voqelikdagi narsa va hodisalarni ular oʻrtasidagi bogʻlanishlarni fikran, umumlashtirib, vositali yoʻl bilan aks ettirishga aytiladi. voqelik tafakkurda, idrok va tasavvurgina nisbatan chuqurroq va toʻlaroq aks etadi. biz sezgi, idrok vositasi bilan bilib olishimiz mumkin boʻlmagan narsa yoki hodisalarni, narsa yoki hodisalarning xususiyatlarini, ularning bogʻlanish va munosabatlarini tafakkur vositasi bilan bilib olamiz. tafakkur — inson miyasining alohida funksiyasi. 55.tafakkur …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira haqida"

47.xotira haqida xotira — idrok etilgan narsa va hodisalarni yoki oʻtmish tajribalarni esda qoldirish va zarur boʻlganda tiklashdan iborat psixik jarayon. xotira eng yaxshi damlarni esda qoldiradi. u nerv sistemasi xususiyatlaridan biri boʻlib, tashqi olam voqealari va organizm reaksiyalari haqidagi axborotni uzoq saqlash hamda uni ong faoliyatida va xulq, xatti harakat doirasida takroriy qobiliyatida namoyon boʻladi. xotira individning oʻz tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi. 48.xotiraning fiziologik asoslari xotiraning fiziologik asosi bosh miya yarim sharlari poʻstlogʻining muvaqqat bogʻlanishi (qarang assotsiatsiya) va ularning keyingi faoliyatidan iborat. xotira koʻlami, axborotlarning uzoq vaqt va mustahkam saqlanish...

This file contains 14 pages in PPTX format (52.3 KB). To download "xotira haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira haqida PPTX 14 pages Free download Telegram