maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi

DOCX 41 pages 119.7 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.7 KB

File type DOCX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi kirish i- bob. tuzlar haqida umumiy ma’lumot 1.1.tuzlar haqida qisqacha ma’lumot. 1.2.o’rta (normal) tuzlar nomenklaturasi va olinishi. 1.3.nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. ii bob maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish 2.1. maktab kimyoviy tajribalarni o’tkazishning ilmiy va metodologik asoslari 2.2 maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish. bugungi kunda axborot asrida zamon bilan hamnafas ravishda rivojlanish asosiy maqsad boʻlib qolmoqda. chunki texnika va texnologiya juda tez rivoj topayotgan vaqtda, yosh avlodni talab darajasida tarbiyalash dolzarb sanaladi. sanoatlashuv jarayoni, chiqindisiz texnologiyalar, zamonaviy asbob va uskunalarning yaratilishi, ta’lim sohasida ham islohatlarni doimiy ravishda rivojlantirib borishga turtki boʻladi. rivojlangan davlatlar bilan sanoat, texnika, iqtisodiy, ta’lim, madaniy va ma’naviy sohalarda hamkorlik olib borar ekanmiz, kelajak avlodning ongu-tafakkurini, bilimini va tarbiyasini yanada mukammalashtirish chora tadbirlarini izlash asosiy maqsad hisoblanadi. turli sohalarda yoʻlga qoʻyilayotgan xalqaro hamkorlik garchi oʻz samarasini …

2 / 41

shda oshirib borishi zarurligini koʻrsatmoqda. har bir dars talabalarning bilimga qiziqishlarini va mustaqil ravishda ishlash koʻnikmalarini rivojlantirishga yordam berishi uchun innovatsion ta’lim texnologiyalaridan foydalangan holda oʻqitish samaradorligini va talabalarни mustaqilishlashfunksiyalarini toʻxtovsiz oshirish hozirgi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. ta’lim texnologiyalarini ishlab chiqish va kimyo fani boʻyicha mashg’ulotlarda innovatsion ta’lim texnologiyalarni qoʻllash dolzarb ilmiy muammo sifatida maxsus tadqiqotlar olib borishni koʻzda tutadi. quyidagi kurs ishi tuzlar mavzusiga bag’ishlanadi .ushbu kurs ishida tuzlarning sinflari shuningdek ularning ahamiyati to’g’risida so’z boradi.tuzlar tabiatda keng tarqalgan binar birikmalar bo’lib, ulardan turli sohalarda foydalaniladi. murakkab moddalar ichida eng ko’p tarqalgan va xalq xo’jaligidagi eng ko’p ishlatiladigan anorganik moddalar tuzlar hisoblanadi. ushbu kurs ishida quyidagilar haqida batavsil ma’lumotlar beriladi: b tuzlar haqida qisqacha ma’lumot. o’rta (normal) tuzlar nomenklaturasi va olinishi. b nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. b asosli tuzlar nomeklaturasi va olinishi. b qo’sh tuzlar nomeklaturasi va olinishi. b kompleks tuzlar. tuzlarning umumiy xossalari. b i- bob. …

3 / 41

eaksiyasi mahsuloti deb qarab, agar kislota asos o’zaro ekvivalent miqdorda olingan bo’lsa o’rta tuzlar; agar kislota ortiqcha asos kam olingan bo’lsa,nordon tuzlar hosil bo’ladi. agar asos ortiqcha kislota kam olingan bo’lsa, asosli tuzlar hosil bo’ladi. kalsiy,temir, kaliy, natriy va boshqa ko’plab metallar tutgan tuzlar tibbiyotda turli kasalliklarga qarshi dori vositalari sifatida qo’llaniladi. azot, fosfor, kaliy, oltingugurt, kalsiy, natriy va mikroelementlar deb nomlanuvchi metal guruhini tutgan tuzlar qishloq xo’jaligida o’g’itlar, ba’zi zararkunandalarga qarshi kurash vositalari, unuvchanlik va hosildorlikni oshiruvchi, o’stiruvchi vositalar sifatida keng qo’llaniladi. shuningdek inson organizmi tuz muvozanatini doimo saqlab turishga muhtojdir va organizm umumiy massasiga nisbatan 5.5% turli xildagi tuzlar va shu vazifani bajarib turadi. masalan, organizmda kalsiy tuzlari kamayib ketsa, muvozanatni tiklash uchun kalsiy tutgan mahsulotlarni iste’mol qilish xohishi paydo bo’ladi. yoki turli sabablarga ko’ra organizm tez suyuqlik yo’qotadigan bo’lib qolganda, tez suyuqlik bilan chiqib ketib qoladi, shuning uchun bunday hollarda turli fiziolagik tuz eritmalari beriladi. barcha tuzlar …

4 / 41

r necha xil tuzlar hosil qilsa,rim raqamda qavs ichida valentlik ko’rsatiladi va qavsdan keyin chiziqcha qo’yiladi hamda)ga kislota qoldig’i nomi qo’shib aytiladi. masalan: nacl – natriyxlorid, caso4 – kaltsiysulfat, cu(no3)2 – mis (ii) nitrat, al2(co3)3 – alyuminiykarbonat, fe3(po4)2 – temir (ii) fosfat, mncl3 – marganets (iii) xlorid, ticl4 – titan (iv) xloridvahokazo. agar bir metall bitta kislota bilan ikki yoki bir necha tuz xosil qilsa, bunday tuzlarni nomlashda avval metall nomi aytilib, qavs ichidari raqami bilan metallning valentligi ko’rsatiladi, so’ngra kislota nomi aytiladi. masalan, fes04— temir (ii)-sulfat, fe(n03)2—temir (ii)-nitrat, fe(n03)3— temir (iii) nitratvaxokazo. normal tuzlar texnik nomlar bilan ham atalishi mumkin. masalan, nacl-osh tuzi, na2co3 – soda, k2co3 – potash, k2so4*al2(so4)3-achchiqtosh cuso4*5h2o – mis kuporosi, kno3 – kaliyli selitra va hokazo. o’rta tuzlar quyidagi usullar bilan olinadi: 1) metallarning metallmaslar bilan ta’sirida. mg+cl2=mgcl2 fe+s=fes 2al+3i2=2ali3 2) nordon tuzlar ishqorlar va kislotalar bilan reaksiyaga kirishib yangi o’rta tuz va suv (kislota …

5 / 41

larda o’rta tuzlarning kimyoviy xossalari bilan tanishib chiqamiz. 1.o’rta tuzlar ishqorlar va kislotalar ta’sirida quyidagilarni hosil qiladi. fecl3+3naoh=fe(oh)3+3nacl (asos va yangi tuz) yoki, 2fecl3+3h2so4=fe2(so4)3+6hcl (yangi tuz va yangi kislota) fecl2+2koh=fe(oh)2+2kcl 2.o’rta tuzlarning kislotalarga ta’siri natijasida yangi tuz va yangi kislota hosil bo’ladi. kno3+ h2so4=khso4+hno3 nacl+ h2so4=nahso4+hcl 3.o’rta tuzlar kislotali oksidlar bilan ta’sirlashib,yangi tuz va yangi kislotali oksid hosil qiladi. na2co3+so2=na2so3+co2 caco3+sio2=casio3+co2 4.o’rta tuzlarning metallarga ta’siri natijasida yangi tuzhosil bo’lib, yangi metall ajralib chiqadi. fe+hg(no3)2= fe(no3)2+hg cu+2agno3= cu(no3)2+2ag 5.temperatura natijasida parchalanadi. na2co3=na2o+co2 k2so4=k2o+so3 1.3.nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. nordontuzlar – kislota molekulasidagi vodorod atomlari metall bilan qisman almashinganda hosil bo’lib, metall atomi, vodorod va kislota qoldig’idan iborat bo’ladi. masalan: ca(hco3)2, nahco3, cu(hso4)2,khs,ba(hso3)2, nahso4, lihso4, mg(hco3)2vahokazo. nordon tuzlarni nomlash: metall nomi (metall o’zgaruvchan valentli bo’lsa rim raqamda qavs ichida valentlik ko’rsatiladi)ga molekulada bitta vodorod bo’lsa “gidro” so’zi, ikkita vodorodbo’lsa “digidro”so’zi va kislota qoldig’i nomi qo’shib aytiladi. masalan: ca(hco3)2 – kalg’tsiy gidrokarbonat, nahco3 …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi"

maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi kirish i- bob. tuzlar haqida umumiy ma’lumot 1.1.tuzlar haqida qisqacha ma’lumot. 1.2.o’rta (normal) tuzlar nomenklaturasi va olinishi. 1.3.nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. ii bob maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish 2.1. maktab kimyoviy tajribalarni o’tkazishning ilmiy va metodologik asoslari 2.2 maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish. bugungi kunda axborot asrida zamon bilan hamnafas ravishda rivojlanish asosiy maqsad boʻlib qolmoqda. chunki texnika va texnologiya juda tez rivoj topayotgan vaqtda, yosh avlodni talab darajasida tarbiyalash dolzarb sanaladi. sanoatlashuv jarayoni, chiqindisiz texnologiyalar, z...

This file contains 41 pages in DOCX format (119.7 KB). To download "maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: maktab kursida o’rta tuzlar mav… DOCX 41 pages Free download Telegram