maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi

DOC 41 sahifa 191,0 KB Bepul yuklash

41 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 191,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 41

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 41

maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi kirish i- bob. tuzlar haqida umumiy ma’lumot 1.1.tuzlar haqida qisqacha ma’lumot. 1.2.o’rta (normal) tuzlar nomenklaturasi va olinishi. 1.3.nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. ii bob maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish 2.1. maktab kimyoviy tajribalarni o’tkazishning ilmiy va metodologik asoslari 2.2 maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish. bugungi kunda axborot asrida zamon bilan hamnafas ravishda rivojlanish asosiy maqsad boʻlib qolmoqda. chunki texnika va texnologiya juda tez rivoj topayotgan vaqtda, yosh avlodni talab darajasida tarbiyalash dolzarb sanaladi. sanoatlashuv jarayoni, chiqindisiz texnologiyalar, zamonaviy asbob va uskunalarning yaratilishi, ta’lim sohasida ham islohatlarni doimiy ravishda rivojlantirib borishga turtki boʻladi. rivojlangan davlatlar bilan sanoat, texnika, iqtisodiy, ta’lim, madaniy va ma’naviy sohalarda hamkorlik olib borar ekanmiz, kelajak avlodning ongu-tafakkurini, bilimini va tarbiyasini yanada mukammalashtirish chora tadbirlarini izlash asosiy maqsad hisoblanadi. turli sohalarda yoʻlga qoʻyilayotgan xalqaro hamkorlik garchi oʻz samarasini …

2 / 41

shda oshirib borishi zarurligini koʻrsatmoqda. har bir dars talabalarning bilimga qiziqishlarini va mustaqil ravishda ishlash koʻnikmalarini rivojlantirishga yordam berishi uchun innovatsion ta’lim texnologiyalaridan foydalangan holda oʻqitish samaradorligini va talabalarни mustaqilishlashfunksiyalarini toʻxtovsiz oshirish hozirgi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi. ta’lim texnologiyalarini ishlab chiqish va kimyo fani boʻyicha mashg’ulotlarda innovatsion ta’lim texnologiyalarni qoʻllash dolzarb ilmiy muammo sifatida maxsus tadqiqotlar olib borishni koʻzda tutadi. quyidagi kurs ishi tuzlar mavzusiga bag’ishlanadi .ushbu kurs ishida tuzlarning sinflari shuningdek ularning ahamiyati to’g’risida so’z boradi.tuzlar tabiatda keng tarqalgan binar birikmalar bo’lib, ulardan turli sohalarda foydalaniladi. murakkab moddalar ichida eng ko’p tarqalgan va xalq xo’jaligidagi eng ko’p ishlatiladigan anorganik moddalar tuzlar hisoblanadi. ushbu kurs ishida quyidagilar haqida batavsil ma’lumotlar beriladi: i- bob. tuzlar haqida umumiy ma’lumot 1.1 tuzlar haqida qisqacha ma’lumot. tuzlar – metal latomlari va kislota qoldig’idan iborat murakkab moddalar (kislota molekulasidagi vodorod atomlarining metallar bilan almashinishidan hosil bo’ladigan murakkab moddalar). umuman, tuzlar gidroksidlar va kislotalarning o’zaro …

3 / 41

temir, kaliy, natriy va boshqa ko’plab metallar tutgan tuzlar tibbiyotda turli kasalliklarga qarshi dori vositalari sifatida qo’llaniladi. azot, fosfor, kaliy, oltingugurt, kalsiy, natriy va mikroelementlar deb nomlanuvchi metal guruhini tutgan tuzlar qishloq xo’jaligida o’g’itlar, ba’zi zararkunandalarga qarshi kurash vositalari, unuvchanlik va hosildorlikni oshiruvchi, o’stiruvchi vositalar sifatida keng qo’llaniladi. shuningdek inson organizmi tuz muvozanatini doimo saqlab turishga muhtojdir va organizm umumiy massasiga nisbatan 5.5% turli xildagi tuzlar va shu vazifani bajarib turadi. masalan, organizmda kalsiy tuzlari kamayib ketsa, muvozanatni tiklash uchun kalsiy tutgan mahsulotlarni iste’mol qilish xohishi paydo bo’ladi. yoki turli sabablarga ko’ra organizm tez suyuqlik yo’qotadigan bo’lib qolganda, tez suyuqlik bilan chiqib ketib qoladi, shuning uchun bunday hollarda turli fiziolagik tuz eritmalari beriladi. barcha tuzlar qattiq moddalar bo’lib, turli rangda bo’ladilar. ular suvda eruvchanligi bo’yicha yaxshi eriydigan (nacl, kcl, nh4no3, kno3, cacl va hokazo), kam eruvchan (caso4, pbcl, ag2so4 va hokazo) va juda kam eruvchan (caco3, baso4, casio3 va hokazo) …

4 / 41

r metall bitta kislota bilan ikki yoki bir necha tuz xosil qilsa, bunday tuzlarni nomlashda avval metall nomi aytilib, qavs ichidari raqami bilan metallning valentligi ko’rsatiladi, so’ngra kislota nomi aytiladi. masalan, fes04— temir (ii)-sulfat, fe(n03)2—temir (ii)-nitrat, fe(n03)3— temir (iii) nitratvaxokazo. normal tuzlar texnik nomlar bilan ham atalishi mumkin. masalan, nacl-osh tuzi, na2co3 – soda, k2co3 – potash, k2so4*al2(so4)3-achchiqtosh cuso4*5h2o – mis kuporosi, kno3 – kaliyli selitra va hokazo. o’rta tuzlar quyidagi usullar bilan olinadi: 1) metallarning metallmaslar bilan ta’sirida. mg+cl2=mgcl2 fe+s=fes 2al+3i2=2ali3 2) nordon tuzlar ishqorlar va kislotalar bilan reaksiyaga kirishib yangi o’rta tuz va suv (kislota yoki oksidni) hosil qiladi. nahco3+naoh=na2co3+h2o nahco3+hcl=nacl+ h2o+co2 3) metallarning kislotalar bilan ta’sirida. fe+2hcl=fecl2+h2 zn+h2so4=znso4+h2 4) metallarning tuzlar bilan ta’sirida. fe+hg(no3)2= fe(no3)2+hg cu+2agno3== cu(no3)2+2ag 5) gidroksidlar va kislotalarning o’zaro ta’sirida. ca(oh)2+2hno3=ca(no3)2+2h2o fe(oh)2+ h2so4=feso4+2h2o 6) galogenlarning ishqorlarda erishidan. cl2+2koh=kcl+kclo+h2o i2+2koh=ki+kio+h2o 7) ammiakning kislotalar bilan birikishi tufayli o’rta tuz hosil bo’lishi. 2nh3+ h2so4=(nh4)2so4 nh3+hno3=nh4no3 xossalari: fizik …

5 / 41

4=khso4+hno3 nacl+ h2so4=nahso4+hcl 3.o’rta tuzlar kislotali oksidlar bilan ta’sirlashib,yangi tuz va yangi kislotali oksid hosil qiladi. na2co3+so2=na2so3+co2 caco3+sio2=casio3+co2 4.o’rta tuzlarning metallarga ta’siri natijasida yangi tuzhosil bo’lib, yangi metall ajralib chiqadi. fe+hg(no3)2= fe(no3)2+hg cu+2agno3= cu(no3)2+2ag 5.temperatura natijasida parchalanadi. na2co3=na2o+co2 k2so4=k2o+so3 1.3.nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. nordontuzlar – kislota molekulasidagi vodorod atomlari metall bilan qisman almashinganda hosil bo’lib, metall atomi, vodorod va kislota qoldig’idan iborat bo’ladi. masalan: ca(hco3)2, nahco3, cu(hso4)2,khs,ba(hso3)2, nahso4, lihso4, mg(hco3)2vahokazo. nordon tuzlarni nomlash: metall nomi (metall o’zgaruvchan valentli bo’lsa rim raqamda qavs ichida valentlik ko’rsatiladi)ga molekulada bitta vodorod bo’lsa “gidro” so’zi, ikkita vodorodbo’lsa “digidro”so’zi va kislota qoldig’i nomi qo’shib aytiladi. masalan: ca(hco3)2 – kalg’tsiy gidrokarbonat, nahco3 – natriygidrokarbonat, cu(hso4)2 – mis (ii) gidrosulfat, fe(h2po4)2 – temir (ii) digidrofosfat,khs – kaliygidrosulfid, li2hpo4 – litiygidrofosfat, ba(hso3)2 – bariygidrosulfit, ca(h2po4)2 – kaltsiydigidrofosfatvah.k. nordon tuzlar suvdagi eritmalarida ikki boskichda (metall xamda vodorod) kation va bitta (kislota qoldig’i) anion xosil qilish bilan dissotsilanadi: nordon …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 41 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi" haqida

maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi kirish i- bob. tuzlar haqida umumiy ma’lumot 1.1.tuzlar haqida qisqacha ma’lumot. 1.2.o’rta (normal) tuzlar nomenklaturasi va olinishi. 1.3.nordon tuzlar nomeklaturasi va olinishi. ii bob maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish 2.1. maktab kimyoviy tajribalarni o’tkazishning ilmiy va metodologik asoslari 2.2 maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish. bugungi kunda axborot asrida zamon bilan hamnafas ravishda rivojlanish asosiy maqsad boʻlib qolmoqda. chunki texnika va texnologiya juda tez rivoj topayotgan vaqtda, yosh avlodni talab darajasida tarbiyalash dolzarb sanaladi. sanoatlashuv jarayoni, chiqindisiz texnologiyalar, z...

Bu fayl DOC formatida 41 sahifadan iborat (191,0 KB). "maktab kursida o’rta tuzlar mavzusiga oid tajribalar o’tkazish metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: maktab kursida o’rta tuzlar mav… DOC 41 sahifa Bepul yuklash Telegram