sarez ko’li

PPT 744,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426315653_60605.ppt слайд 1 sarez ko’li — tojikiston respublikasi tog’li badaxshon muxtor viloyati hududidagi ko’l. pomirda, shim. alichur va muzqo’l tizmalari orasida, 3239 m balandlikda joylashgan. mayd. 79,6 km², suv sig’imi hajmi 16,07 km³, uz. 55,8 km, eng keng joyi 3,3 km. o’rtacha chuq. 190 m gacha, eng chuqur joyi 500 m. 1911 y.dagi zilzila oqibatida murg’ob daryosining chuqur vodiysini usoy qishlog’i yaqinida tog’ jinslari to’sib qo’yishi natijasida paydo bo’lgan. o’rta osiyodagi eng katta uyumli suv havzasi. sarez ko’li www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz suv to’plash mayd. 18 ming km². murg’obdan tashqari ko’lga 16 doimiy va 20 dan ziyod vaqtincha suv oqimlari quyiladi. asosan, muz suvlaridan to’yinadi. ko’l ga quyiladigan o’rtacha ko’p yillik suv miqdori 1,48 km³. uyum orqali suvning sizib o’tishi sodir bo’lmoqda. buloklar ko’rinishida suvning ko’ldan ko’p yillik o’rtacha oqib chiqish mikdori 1,46 km³ni tashkil qiladi. suvi chuchuk. ko’l sathi o’zgarib turadi. keyingi 60 yil mobaynida suv sathining o’rtacha o’sishi …

kologik vaziyatiga yetkazayotgan halokatli ta’siri o‘z qo‘limiz bilan o‘zimizga choh qazayotganimizni ko‘rsatib turibdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz bu esa jahon hamjamiyati e’tiborini ham o‘ziga qaratishi, bir so‘z bilan aytganda, butun insoniyatni bezovta qilishi, o‘ylashga undashi, har bir ishni, harakatni mulohaza bilan hal etishni taqozo etmoqda. bu ham yetmaganday, bugun tojikistonda tiklanayotgan yana bir xavf-xatar — rog‘un gesi mintaqa xalqlari uchun yangi xavotir o‘chog‘iga aylandi. shuningdek, ushbu respublika hududidagi sarez ko‘li ham mintaqa xalqlari boshiga xavf solib turganini unutmaslik kerak. www.arxiv.uz www.arxiv.uz bu ko‘l masalasi dastlab o‘tgan asrning 80-yillarida ko‘tarilgan edi. o‘shanda mutaxassislar uni o‘rta osiyo uchun juda katta xavf-xatar deyishgandi. ma’lumotlarga qaraganda, roppa-rosa bir asr muqaddam — 1911 yilning 18 fevralida pomirda dunyodagi eng kuchli zilzilalardan biri sodir bo‘lgan. zilzila tektonik jarayonlarning faollashuvi va bartang — pishart yer yorig‘i bo‘yicha yer po‘sti qatlamlarining keskin siljishi natijasida vujudga kelgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz magnitudasi 7,4, kuchi 9 ball bo‘lgan bu zilzila o‘chog‘idan tarqalgan seysmik to‘lqinlar …

.arxiv.uz — pomir tog‘laridagi ulkan sarez ko‘li dengiz sathidan 3269 metr balandlikda joylashgan, — deydi geograf olim abdusamad sattorov. — uning uzunligi 80 kilometrdan ortiq. eng keng hududi 3 kilometr, o‘rtacha kengligi esa 1,44 kilometrni tashkil etadi. eng chuqur joyi 500 metr, o‘rtacha chuqurligi 200 metrdan ziyod. umumiy maydoni qariyb 80 kv. km. ayni kunlarda sarezda 16 kub km. suv bor... www.arxiv.uz www.arxiv.uz sarezga murg‘obdan tashqari, langar, marjonsoy va boshqa daryolar ham quyiladi. ularda faqat bahor oylarida suv ko‘payadi, qishda esa muz qalinligi 50-60 santimetrga yetishi mumkin. bulutlardan ham balandda joylashgan yirik ko‘lni mahalliy aholi «oybaliq ota» deb ataydi. dunyoda esa «pomirdagi boyko‘l» nomi bilan tanilgan. suvi tiniq, musaffo, chuchuk... azim tog‘ ustida bino bo‘lgan ko‘l va uning atrofi o‘ziga xos tabiatga ega. www.arxiv.uz www.arxiv.uz — sarez tabiiy ko‘llarning eng yoshi hisoblanadi, — deydi tarixchi olim bahodir turg‘unov. — pomirdagi bu ko‘l taqdiri ko‘p yillardan beri insoniyatni qiziqtirib kelmoqda. toshqin, …

usoyga yana ekspeditsiya yuboriladi. asosiy vazifa to‘g‘onning mustahkamligini aniqlash edi. ekspeditsiya yaqin orada uning buzilish xavfi yo‘q, shuningdek, ko‘ldan suv sizib, sathi pasayib borishi ham mumkin, degan fikrni aytgan. 1934 yilga kelib, sarezning uzunligi 63 km., kengligi 3 ming, chuqurligi esa 500 metrga yetgandi. 1946 yilda taniqli alpinist v.ratsek ko‘l to‘g‘oni buzilib ketmaydi, degan fikrni ilgari suradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz o‘sha yili geograf olim v.akulov ham sarez ko‘lini tekshirib, kengligi 3180-3380 metr, umumiy maydoni 88 kvadrat kilometr, deb ma’lumot bergan. ko‘lning eng chuqur joyi 505 metr, g‘arbiy qismi to‘g‘ondan 1 ming 500 metr uzoqlikda ekanligini belgiladi va xatarli degan to‘xtamga keladi. 1987 yilda mo‘‘jizaviy ko‘l yana tilga olina boshladi. o‘shanda 11 metr balandlikdan 18 million kub metr tog‘ jinslari o‘pirilib tushadi. oqibatda ko‘l sathida qattiq chayqalish yuz bergan... www.arxiv.uz www.arxiv.uz o‘tgan asr oxirigacha sarezda suv sathi ko‘tarilib borgan. bundan xavotirga tushgan mahalliy aholi qishloqlarni butunlay tark etadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mutaxassislar shu …

jarayoni tugamagan. shu sababli, kutilmaganda (xuddi 1911 yildagi kabi) kuchli zilzila bo‘lishi mumkin. tektonik qatlamlar yoriqlarga boy ekanini mutaxassislar yaxshi bilishadi. agar tabiiy ofat ro‘y bersa, uning dahshatli talafotini tasavvur qilish qiyin. katta hajmdagi (16 mlrd.kub.metr) suv 500 metr balandlikdan 60-80 km/soat tezlik bilan bartang, so‘ng panj va amudaryo bo‘ylab pastga qarab oqa boshlaydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ko‘ldan termiz shahrigacha 936 kilometr masofa bo‘lib, to‘lqin bu yerga 35 soatda, 17 metr balandlikda yetib kelishi mumkin. nukus shahriga 124 soatda, orol dengiziga 149 soatda borishi aniqlangan. natijada janubiy tojikiston, shimoliy afg‘oniston, turkmanistonning katta qismi, surxon vohasining janubiy, buxoro viloyatining g‘arbiy qismlari, xorazm viloyati, qoraqalpog‘iston respublikasining daryo bo‘ylari — jami 69 ming kv. km. maydon katta zarar ko‘rishi mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz — amudaryo o‘z davrida kaspiy dengiziga qarab oqqan, yana bir vaqtlar orol dengizining g‘arbiy qismlarigacha kishilarga hayot baxsh etgan, — deydi tarix fanlari doktori, professor shopo‘lat shaydullayev. — bu esa ilgari ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sarez ko’li"

1426315653_60605.ppt слайд 1 sarez ko’li — tojikiston respublikasi tog’li badaxshon muxtor viloyati hududidagi ko’l. pomirda, shim. alichur va muzqo’l tizmalari orasida, 3239 m balandlikda joylashgan. mayd. 79,6 km², suv sig’imi hajmi 16,07 km³, uz. 55,8 km, eng keng joyi 3,3 km. o’rtacha chuq. 190 m gacha, eng chuqur joyi 500 m. 1911 y.dagi zilzila oqibatida murg’ob daryosining chuqur vodiysini usoy qishlog’i yaqinida tog’ jinslari to’sib qo’yishi natijasida paydo bo’lgan. o’rta osiyodagi eng katta uyumli suv havzasi. sarez ko’li www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz suv to’plash mayd. 18 ming km². murg’obdan tashqari ko’lga 16 doimiy va 20 dan ziyod vaqtincha suv oqimlari quyiladi. asosan, muz suvlaridan to’yinadi. ko’l ga quyiladigan o’rtacha ko’p yillik suv miqdori 1,48 k...

Формат PPT, 744,5 КБ. Чтобы скачать "sarez ko’li", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sarez ko’li PPT Бесплатная загрузка Telegram