biosfera, global eko tizim

PPTX 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425110824_60240.pptx /docprops/thumbnail.jpeg biosfera, global eko tizim biosfera, global eko tizim reja: 1. biosfera to’g’risida tushuncha. 2. ekologik tizim va uning tuzilishi 3. ekologik omillar va ularni tavsifi biosfera to’g’risida tushuncha. biosfera yer sharidagi eng yirik ekotizimdir. yerning tirik organizmlar va biogen cho’kindi tog’ jinslari tarqalgan qismini rus olimi akademik v.i.vyernadskiy biosfyera (yunoncha “bios”-hayot, “sfyera”-shar) deb nomlagan. biosfyera sayyoramizdagi “hayot qobig’i” hisoblanib, tirik organizmlarning o’zaro chambarchas aloqa, munosabatlaridan iborat murakkab ekotizimlar majmuini tashkil etadi. v.i.vyernadskiy tushunchasiga ko’ra, biosferaga hozirgi vaqtda faqatgina yerning qobig’ida tarqalgan tirik organizmlar kirib qolmay, balki uning tarkibiga qadimgi davrlarda organizmlar ishtirokida hosil bo’lgan litosferaning qismi ham kiradi. biosfera tushunchasi biologiyaga j.lomark, geologiyaga esa e.zyuss tomonidan kiritilgan bo’lsada, uning mohiyati to’g’risida ular biror aniq fikr bildirmaganlar. shu tufayli biosfera to’g’risidagi talimotning asoschisi v.i.vyernadskiy hisoblanadi. sayyoramiz qiyofasining geologik davrlar mobaynida o’zgarib kelganligi qadimda faqat fizik-kimyoviy jarayonlar natijasi, deb qarab kelingan. v.i.vyernadskiy birinchi bo’lib tirik organizmlarning geologik roli to’g’risidagi talimotni …

aning tarkibiy qismidir. enyergiyaning aylanishi moddalarning aylanishi bilan chambarchas bog’liq. moddalar kichik (biologik) va katta doiralarda (geologik) aylanadi. biologik quruqlikda tuproq bilan organizm o’rtasida, gidrosferada esa organizm bilan suv o’rtasida sodir bo’ladi. geologik modda aylanish quruqlik bilan dunyo o’rtasidagi jarayondir. demak, biosfera yaxlit, bir butun hosila ekanligi ravshan. inson yer yuzasidagi hayot rivojlanishi (biogenez)ning navbatdagi bosqichi bo’lib, eng kuchli tabiiy omildir. u nafaqat yer sayyorasi, balki koinotni o’zgartirishga ham qodir. hozirda biosferani noosfera (“fikrlovchi qobiq”)ga aylanishi kuzatilmoqda. v.i.vyernadskiyning fikricha noosfyera biosferaning qonuniy rivojlanishi natijasi bo’lib, inson bilan tabiatni o’zaro ongli aloqa munosabatlaridan iboratdir. ekologik tizim va uning tuzilishi. ekologiyaning bosh tadqiqot ob’ekti-ekologik tizimdir, yoki ekotizim. u ma’lum maydondan iborat bo’lib, unda tirik organizmlar va ularni yashash muhitlari majmuasi moddiy-enyergetik va axborotlarning o’zaro ta’siri bilan birlashgan. “ekotizim” atamasi ilk bor ingliz botanigi l. tensli (1935) tomonidan taklif qilingan. ekotizim biror kattalikdagi yoki o’lchamdagi hudud bilan chegaralanmaydi. shuning uchun ham uni organizmlarning …

zolarining yashovchi makoni hisoblanadi. biotsenoz ko’p turdagi o’simlik, hayvonot olami va mikroorganizmlar vakillaridan iborat bo’lgan guruhlar makonidir. har bir tur, turli jins va yoshdagi zotlardan iborat ekotizimda mavjud bo’lib, populyatsiya (aholi)ni vujudga keltiradi. turkum a’zolari makonda bir-birlari bilan juda inoq yashashadi va o’zaro bog’liqdir. shuning uchun biotop va biotsenoz bir-biridan ajralmaydi va ular bir nom bilan, ya’ni biogeotsenoz, deb ataladi. biogeotsenoz-elementar tabiiy ekotizim, u tabiiy ekotizimlarning asosiy yashash shaklidir. biogeotsenoz uchun ma’lum o’simlik turi xos. shunga qarab bir xil biogeotsenozlarni u yoki bu ekologik turkumga oidligi aniqlanadi (archazorlar, to’qayzorlar, saksovulzorlar va boshq.). ekologik omillar va ularni tavsifi. tirik organizmlarni o’rab turgan fizik qurshov yoki tevarak atrofdagi o’zaro bog’lanishlardagi shart-sharoitlar va ta’sirlar majmui muhit deb ataladi. odatda tabiiy va sun’iy muhitlar ajratiladi, ularning o’zaro bog’liqligini ekologik muhit tushunchasi ifodalaydi. tirik organizmlar asosan to’rtta muhitda: suv, havo, tuproq, organizm (muhit sifatida)larda yashashga moslashgan. suv va havo o’lik, tuproq oralik, organizm tirik muhitlardir. …

lanish to’g’risida» (1996 y.), «hayvonat olamini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to’g’risida» (1997 y.), image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.gif image15.jpeg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "biosfera, global eko tizim"

1425110824_60240.pptx /docprops/thumbnail.jpeg biosfera, global eko tizim biosfera, global eko tizim reja: 1. biosfera to’g’risida tushuncha. 2. ekologik tizim va uning tuzilishi 3. ekologik omillar va ularni tavsifi biosfera to’g’risida tushuncha. biosfera yer sharidagi eng yirik ekotizimdir. yerning tirik organizmlar va biogen cho’kindi tog’ jinslari tarqalgan qismini rus olimi akademik v.i.vyernadskiy biosfyera (yunoncha “bios”-hayot, “sfyera”-shar) deb nomlagan. biosfyera sayyoramizdagi “hayot qobig’i” hisoblanib, tirik organizmlarning o’zaro chambarchas aloqa, munosabatlaridan iborat murakkab ekotizimlar majmuini tashkil etadi. v.i.vyernadskiy tushunchasiga ko’ra, biosferaga hozirgi vaqtda faqatgina yerning qobig’ida tarqalgan tirik organizmlar kirib qolmay, balki uning tarkibiga qadi...

Формат PPTX, 1,3 МБ. Чтобы скачать "biosfera, global eko tizim", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: biosfera, global eko tizim PPTX Бесплатная загрузка Telegram