matnning qurilishi. matnni shakllantiruvchi vositalar

PPTX 12 pages 538.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 538.7 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

powerpoint presentation matnning qurilishi. matnni shakllantiruvchi vositalar. erkinboyeva marjona 1. matn yaratish vositalari 2. matn tuzuvchi elementlar 3. matn konstruksiyasi reja: matn konstruktsiyasi 5 ta asosiy elementdan – mavzu, gʻoya, stil, kompozitsiya va til vositalaridan iborat boʻlib, ularning oʻzaro taʼsiri samarqand maktabining 12-asr adabiyoti namunalarida yaqqol koʻrinib turadi. matn tuzilishi, yaʼni 2 ga boʻlinadigan – mikro va makroturuqlar, uning maʼlumot yetkazish samaradorligiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi va andijon viloyatining shevalari o'rganilganda bu jihatlar hisobga olinadi. matnning koherentligi va kohersiyaligini taʼminlashda 3 xil bogʻlovchi vositalar – sintaktik, leksik va semantik bogʻlanishlar muhim rol oʻynaydi, jumladan, toshkentdagi tilshunoslik tadqiqotlari buni tasdiqlaydi. matn konstruktsiyasi sintaktik vositalar синтактик воситалардан бири бўлган такрорлар, маънони кучайтириш ва эмоционал таъсирни ошириш учун 2-3 марта такрорланади, мисол учун, навоий асарларида кўп учрайди. тошкент давлат университети ўқув дастурида кўрсатилгандек, синтактик воситалар ёрдамида жумлаларнинг 3 та асосий тури – оддий, таркибий ва мураккаб жумлалар яратилади. ўзбек тилидаги гап аъзоларининг ўзаро боғланишида …

2 / 12

ning tarkibiy elementlari sifatida morfologik va sintaksis birliklari ham muhim ahamiyatga ega, masalan, toshkent shahridagi ilmiy izlanishlarda 5 ta turli gap tuzilishi aniqlangan bo'lib, bu matnning semantik tuzilishiga ta'sir ko'rsatadi. grammatik vositalar gramma vositalari, jumladan, fe'l zamonlari (masalan, o'tgan zamon, hozirgi zamon, kelasi zamon) va 3 ta asosiy gap bo'laklarining (fe'l, kesim, to'ldiruvchi) o'zaro bog'lanishi orqali toshkentdagi adabiy asarlarda 100 dan ortiq turli xil qo'llaniladi. sintaktik vositalar, jumladan, so'z tartibi va tinish belgilarining qo'llanishi, matn tuzilishida muhim rol o'ynaydi. andijon viloyatining mahalliy shevalarida tinish belgilarining ishlatilishi ba'zan adabiy norma bilan farq qilishi mumkin. o'zbek tilida 20 dan ortiq qo'shimchalar va bog'lovchilar yordamida murakkab gaplar tuzish mumkin. masalan, samarqand shevasida qo'shimchalarning qo'llanishi adabiy tildan biroz farq qilishi mumkin. semantik bogʻlanishlar oʻzbek tilida semantik bogʻlanishlarni tahlil qilishda, 5 ta asosiy turdagi munosabatlar: sinonimiya, antonimiya, paronimiya, omonimiya va giperonimiyani aniqlash muhim hisoblanadi, bu esa matn tuzilishini tushunishga yordam beradi. semantik bogʻlanishlar, masalan, "tosh" …

3 / 12

asosiy prinsipga – tematik birlikka, mantiqiy ketma-ketlikka va bog'lanish vositalarining 20 dan ortiq turini qo'llashga asoslanadi, masalan, samarqand universitetida o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdi. koherent matnlar 50% dan ortiq ma'lumotni o'quvchilarga samarali yetkazishni ta'minlaydi, shuningdek, xotirada saqlashni 30% ga oshiradi, bu esa toshkentdagi eksperiment natijalarida tasdiqlangan. matn tuzilishi turlari o'zbek tilida matn tuzilishining murakkabligi so'zlarning o'zaro bog'liqligi va gap tuzilishi bilan belgilanadi; masalan, birikmalar soni 2 dan 10 gacha bo'lishi mumkin, bu esa matnning murakkablik darajasini oshiradi. samarqand universiteti tadqiqotlariga ko'ra, matnning 70% dan ortig'i 3 ta asosiy elementdan: tezis, dalil va xulosadan tashkil topadi. bu "uchburchak" modeli sifatida ma'lum bo'lib, har bir elementning o'ziga xos vazifasi va hajmi aniq belgilanadi. matn tuzilishining 3 asosiy turi mavjud: kompozitsiya, konstruktiv va funktsional, ularning har biri 5 dan ortiq turli xil usullarni o'z ichiga oladi va jahon adabiyotida, masalan, 19-asr rus klassikasida keng qo'llaniladi. leksik vositalar лексик воситалар, жумладан, 20 дан ортиқ синонимлар, …

4 / 12

тадан ортиқ метафора ва эпитетларнинг қўлланилиши кузатилади. россиялик лингвистларнинг таҳлилларига кўра, ўзбек тилидаги бадиий матнларда такрорларнинг 10 фоиздан ортиғи таъкидлаш ва эмоционалликни кучайтириш учун қўлланилади. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.png image2.png image3.png

5 / 12

matnning qurilishi. matnni shakllantiruvchi vositalar - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matnning qurilishi. matnni shakllantiruvchi vositalar"

powerpoint presentation matnning qurilishi. matnni shakllantiruvchi vositalar. erkinboyeva marjona 1. matn yaratish vositalari 2. matn tuzuvchi elementlar 3. matn konstruksiyasi reja: matn konstruktsiyasi 5 ta asosiy elementdan – mavzu, gʻoya, stil, kompozitsiya va til vositalaridan iborat boʻlib, ularning oʻzaro taʼsiri samarqand maktabining 12-asr adabiyoti namunalarida yaqqol koʻrinib turadi. matn tuzilishi, yaʼni 2 ga boʻlinadigan – mikro va makroturuqlar, uning maʼlumot yetkazish samaradorligiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi va andijon viloyatining shevalari o'rganilganda bu jihatlar hisobga olinadi. matnning koherentligi va kohersiyaligini taʼminlashda 3 xil bogʻlovchi vositalar – sintaktik, leksik va semantik bogʻlanishlar muhim rol oʻynaydi, jumladan, toshkentdagi tilshunoslik tadqiq...

This file contains 12 pages in PPTX format (538.7 KB). To download "matnning qurilishi. matnni shakllantiruvchi vositalar", click the Telegram button on the left.

Tags: matnning qurilishi. matnni shak… PPTX 12 pages Free download Telegram