gimnastikada jismoniy sifatlarning ahamiyatlatlari

PPTX 18 pages 399.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 399.4 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

chaqaloqlik davrining psixologik xususiyatlari gimnastikada jismoniy sifatlarning ahamiyatlatlari harakatlarning koordinatsiyaviy murakkabligi chaqqonlikning birinchi o’lchovidir. agar harakatning fazo, vaqt, kuch xarakteristikalari harakat vazifasiga mos bo’lsa, harakat yetarli darajada aniq bo’ladi, harakat vazifalari harakatning aniqligi tushunchasini keltirib chiqaradi. harakatning aniqligi chaqqonlikning ikkinchi o’lchovidir. hayotda va sportda duch kelishi mumkin bo’lgan barcha harakatlarni ikki guruhga ajratamiz. 1. nisbatan stereotip harakatlar. 2. nosteriotip harakatlar. yengil atletika yo’lkasida, tekis joyda yugurishlar, uloq-tirish va sakrashlar, gimnastika mashqlari, birinchi guruh harakatlariga, sport o’yinlari, yakkama-yakka olishuv, slalom, kross va shu kabilar ikkinchi guruhga kiritiladi. stereotip harakatlardagi aniqlik, shug’illanuvchi bu harakatlarni bajarishni qanchalik uzoq mashq qilganligiga, va uni texnikasini o’zlashtirganligi darajasiga bog’liq. agar inson to’g’ridan-to’g’ri, tayyorgar-liksiz yangi harakatlarni birdaniga bajara boshlasa, harakatni o’zlashtirib olishi uchun vaqtni sarflanishini xilma xilligiga qarab chaqqonlikka baho beriladi. shuning uchun yangi harakatni o’zlashtirib olishga ketgan vaqt shug’ullanuvchida chaqqonlik sifatining ko’rsatkichlaridan biridir. yuqorida aytganlrni hisobga olib, birinchidan chaqqonlikni yangi harakatlarni tezda o’zlashtirib olish qobiliyati (tez …

2 / 18

ati tarzida namoyon bo’lishi gavdaning nisbatan kam harakatda bo’lgani holda, qo’llar bilan mohirona harakat qilishda qo’l chaqqonligini namoyon bo’lishi (ajratuvchi, slesarlik, o’ymakorlik, duradgorlik, stanokda ishlash, kosiblik va boshqalarda) ko’zga tashlanadi. har qanday harakat qanchalar yangi bo’lib tuyulmasin, doimo koordinatsiyaviy bog’lanishlar asosida baja-riladi. chaqqonlikni rivojlantirishi usuliyati bilan tanishib chiqsak. birinchidan-chaqqonlikni rivojlantirish koordinatsiya jihatdan murakkab harakatlarni bajarishni, ikkinchidan - harakat faoliyatini to’satdan o’zgargan sharoit talablariga muvofiq ravishda qayta tuza olish qobiliyatini tarbiyalashdan iboratdir. bunda chaqqonlik uchun zarur bo’lgan o’z harakatlarini fazo va vaqtda aniq idrok etish, lozim bo’lsa, stabil harakatlar qila bilish, muvozanat saqlay olish, galma-gal zo’r berish va muskullarni bo’shattirish yoki, aksincha, muskullarni taranglash-tirish qobiliyati va shunga o’xshash boshqa xususiyatlarni tanlab takomillashtirish muhim ahamiyatga ega. demak “chaqqonlik” deganda, harakatlar koordinatsiyalarning umumiy to’plami-yig’indisi tushuniladi. chidamlilik jismoniy sifatlarni tarbiyalash va uning rivojlantiruvchi mashqlar muskul faoliyatida, jismoniy mashqlar bilan shug’ullanish davomida, charchoqka qarshilik ko’rsata olish darajasini chidamlilik sifati deb atash qabul qilingan. jismoniy mehnat, …

3 / 18

i. faoliyatni davom ettirish esa ruhiy, irodaviy va boshqa sifatlar evaziga bajariladi. bunday holatni konpensatsiyali charchoq fazasi deyiladi. agarda iroda namoyon qilish darajasini ortganligiga qaramay, ish intensivligi pasaya borsa, konpensatsiyasiz charchoq fazasi boshlanganligini kuzatamiz. charchoq o’zi nima? mehnat (mashq qilish) davomida ish qobiliyatining vaqtinchalik susayishi charchoq deyiladi. bir xil ish faoliyati davomida charchoq turli kishilarda turlicha bo’lishi amaliyotda isbotlangan. chunki, har bir individning chidamliligini rivojlanganligi turlichadir. bobkalonimiz abu ali ibn sinoning ilmiy merosida charchash mavzusiga katta eotibor berilgan. bir minginchi yili yozishni boshlab, bir ming yigirma to’rtinchi yili mukammal tarixiy ilmiy asarga aylangan «kitob ul qonun fit tib”da surunkali jismoniy mashq bajarish charchoqni vujudga kelti-rishiga to’xtalib uni to’rt xilga ajratib izoh bergan: 1. yarali charchash – unda terini yuzida yoki tagida yara kabi narsa seziladi. 2. qotib charchash – unda kishi go’yo gavdasini ezilgan yoki majag’langan gumon qilib tanasida issiqlik va bo’shashishni sezadi. 3. shishli charchash – bunda tana odatdagidan …

4 / 18

rob va anaerob (kislorodli, kislorodsiz) imkoniyatlariga bog’liq. nafas imoniyatlarining xususiyligi nisbatan yuqori emas, ular harakatni tashqi formasiga ham aytarli bog’liq bo’lmaydi. shuning uchun yugurish mashqi yordamida o’zini aerob imkoniyat-larining darajasini oshirgan shug’ullanuvchi boshqa harakat-larni, masalan, eshkak eshish, yurish, velosipedda yurish mashq-larni bajarishda ham o’zining chidamliligidan ijobiy naf oladi. misol, yurish va yugurishdagi harakatlarning koordina-tsiyaviy tuzulishi va tezlik kuch xarakteristikasi ko’p hollarda turlicha. tezlik, chaqqonlik, egiluvchanlik, chidamlilik, kuch, shu kabi jismoniy sifatlar xech qachon alohida ajratib rivojlantirilmaydi. madaniyatning boshqa turlari - aqliy, axloqiy, ruxiy, mehnat, va boshqalarni tar biyalash jismoniy mashqlar bilan shug`ullanish mashg`ulotlarida osonrok kuchadi va madaniyat jarayonining samaradorligini oshiradi. har qanday harakat biror-bir konkrekt harakat vazifasi deb atala digan vazifani xal qilishga qaratiladi. masalan, iloji boricha balandrok sakrash, tupni ilib olish, rakibni aldab utish, shtangani kutarish va xokazo. harakat vazifasining murakkabligi, bir vaqtda va ketma-ket bajariladngan harakatlarning uygunligiga bo`lgan talablar, harakatlar koordinatsiyasi va boshqalar bilan belgilanadi. egiluvchanlik bu harakatlarni …

5 / 18

ning uchun ayrim paytlarda extiyotkorlikka e'tibor bеrish kеrak. faol egiluvchanlik bеvosita mushak kuchi bilan boqliq. biroq, kuchlilikni oshiradigan mashqlarbilan shuqullanish bo’qinlaridagi harakatchanlikni chеgaralab qo’yish mumkin. lеkin bu salbiy ta'sirni еngish mumkin: egiluvchanlikni va kuchlilikni oshiradigan mashqlarni maqsadga muvofiq ravishda qo’shib olib borish yo’li bilan har ikkala fazilatning yuksak darajada rivojlanishiga erishish mumkin. jismoniy tarbiya jarayonida egiluvchanlikning mumkin qadar ko’proq rivojlantirishga erishmaslik kеrak. uni kеrakli harakatlarni erkin bajarilishini ta'minlaydigan darajadagina rivojlantirish zarur. bundan egiluvchanlikning miqdori harakat bajariladigan maksimal amplitudadan ortiq (egiluvchanlik zapasi) bo’lishi kеrak. egiluvchanlikni tarbiyalash uchun katta amplituda bilan bajariladigan mashqlar(cho’ziluvchanlikni oshiradigan) qo’llanadi. ular 2 guruhga-faol va passiv harakatlarga bo’linadi. faol mashqlaru yoki bu bo’qimlarda mushaklarning qisobiga ko’ra harakatlarni amalga oshiradi. passiv mashqlaresa tashki harshilik bilan bajariladigan mashqlardir. faol mashqlarbajarilish xaraktеri bo’yicha bir fazali va prujinali (ikkilangan va uchlangan egilishlar): tеbranishli va fiksatsiyalangan: oqirlashtirilgan va oqirlashtirilmagan mashqlarkiradi. undan tashhari bu guruhga statik mashqlarkirib unda maksimal amplituda holatida tananing harakatsiz holatini …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gimnastikada jismoniy sifatlarning ahamiyatlatlari"

chaqaloqlik davrining psixologik xususiyatlari gimnastikada jismoniy sifatlarning ahamiyatlatlari harakatlarning koordinatsiyaviy murakkabligi chaqqonlikning birinchi o’lchovidir. agar harakatning fazo, vaqt, kuch xarakteristikalari harakat vazifasiga mos bo’lsa, harakat yetarli darajada aniq bo’ladi, harakat vazifalari harakatning aniqligi tushunchasini keltirib chiqaradi. harakatning aniqligi chaqqonlikning ikkinchi o’lchovidir. hayotda va sportda duch kelishi mumkin bo’lgan barcha harakatlarni ikki guruhga ajratamiz. 1. nisbatan stereotip harakatlar. 2. nosteriotip harakatlar. yengil atletika yo’lkasida, tekis joyda yugurishlar, uloq-tirish va sakrashlar, gimnastika mashqlari, birinchi guruh harakatlariga, sport o’yinlari, yakkama-yakka olishuv, slalom, kross va shu kabilar ikkinchi gur...

This file contains 18 pages in PPTX format (399.4 KB). To download "gimnastikada jismoniy sifatlarning ahamiyatlatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: gimnastikada jismoniy sifatlarn… PPTX 18 pages Free download Telegram