makroiqtisodiy fanidan mustaqil ish

PPTX 19 pages 11.3 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.3 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

talab termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot (sirtqi) yunalishi 25-22 guruh talabasi alimardanova barnoning makroiqtisodiy fanidan tayyorlagan mustaqil ishi reja: asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar va ularni hisoblash 1 asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar va ularni hisoblash 2 talab haqida tushuncha va u haqida olimlarning fikri. 3 talab va uning turlari. 4 talabning hamda talab hajmining o’zgarishi. asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar va ularni hisoblash «iqtisodiy ta‘limotlar tarixi» fani «iqisodiy nazariya» fani bilan chambarchas bog’liq, lekin undan katta farq qiladi. «iqtisodiy nazariya» fanida eng muhim iqtisodiy kategoriyalarning so’nggi davr uchun tahlili beriladi, ammo bu nazariyalar har doim ham turg’un bo’lmaydi va vaqt davomida, ayniqsa, keskin o’zgarishlar davrida evolyutsiyada bo’ladi.iqtisodiyot fani ikkiga bo’lib o’rganiladi: makroiqtisodiyot va mikroiqtisodiyot. mikroiqtisodiyot va makroiqtisodiyot - bu iqtisodiyotni o'rganishning eng yirik bo'linmalaridan biri bo'lib, unda mikro-kichik iqtisodiy birliklarning kuzatuvlari, masalan, hukumatning individual bozorlarga ta'siri va iste'molchilarning qarorlarini qabul qilishdagi ta'sirlari va makro- "katta rasm" versiyasiga ishora qiladi. iqtisodiyot foiz stavkalari qanday belgilanishi …

2 / 19

apitalistik munosabatlar vujudga kelgan davrgacha (xv asr) bo’lgan iqtisodiy g’oyalardagi umumiylik shuki, barcha donishmandlar va ularning yozgan asarlarida mehnat va yer boylikning asosiy vositasi ekanligi turli yo’llar bilan talqin etiladi, ularda ishlab chiqarish sohasi asosiy deb hisoblangan. adam smith. klassik siyosiy iqtisodning asosiy namoyondasi. adam smit (1723-1790) klassik siyosiy iqtisodning atoqli namoyandasidir. mustaqillik deklaratsiyasi imzolangan 1776-yili angliyada zamonamizning eng muhim kitoblaridan biri shotlandiyalik buyuk iqtisodchi adam smitning «odamlar boyligining tabiati va sabablari to’g’risida tadqiqot» asari nashr etildi. bu asar zamonaviy iqtisodiy fanning boshlanishi hisoblanadi. shu kitob uning muallifi adam smitni «iqtisodiyot otasi» unvoniga sazovar etdi. smitning nuqtai nazaridan millatning boyligi faqat qishloq xo’jaligi jarayonida emas, umuman ishlab chiqarish jarayonida vujudga keltiriladi. ishlab chiqarilgan ne‘matlar miqdori inson mehnatining boshqa ishlab chiqarish omillari bilan birlashuvidan tashkil topadi. a.smit o’z davridagi iqtisodiy bilim va konsepsiyalarni umumlashtirdi va sistemaga tushirdi. buning natijasida xo’jalik hayotining asosiy sohalarini tavsiflab beruvchi bir butun nazariya yaratdi. a.smitning bu …

3 / 19

ixtisoslashuv tufayli kishilarning chaqqonligi ortadi; ular vaqtni tejaydilar, chunki bir ish turidan boshqasiga o’tishga hojat bo’lmaydi; ishchilar o’z faoliyatlarini takomillashtiradilar; ixtiro qilish uchun katta imkoniyatlarga ega bo’ladilar. qiymat nazariyasi va bahoning shakllanishi. a.smit bozor bahosining beqarorligini talab va taklifdagi doimiy o’zgarishlarning natijasidir, deb ko’rsatib o’tadi. o’z tadqiqotida a.smit oldiga tovarning «real», «tabiiy» bahosini, ya‘ni uning qiymatini topish vazifasini qo’ydi. u tovarning bozor va tabiiy yoki haqiqiy baholarini farqlaydi, hiqiqiy bahoni qiymat bilan aynan bir deb tushunadi. «qiymat»- bu buyumning foydaliligi, hamda uni boshqa buyumga almashish qobiliyati belgilanadi. bunda u bir vaqtning o’zida ikki har xil konsepsiyadan foydalandi. birinchisi – tovarning qiymati faqat unga sarflangan mehnat bilan aniqlanadi: qancha ko’p mehnat sarflansa, tovar shuncha qimmat bo’ladi ( bu konsepsiya keyinchalik d.rikardo va k.marks iqtisodiy ta‘limotlarining asosini tashkil etadi). ikkinchi konsepsiyaga binoan - tovar qiymatini yaratishda barcha ishlab chiqarish omillari (mehnat, kapital, yer) qatnashadi. shunga muvofiq tovar qiymati mehnat sarflaridan, foyda va …

4 / 19

turadi, u bozor holatiga qarab undan yuqori yoki past bo’lishi mumkin. mehnat bozori va pul a.smitning ko’rsatib berishicha, mehnat bozorida talab va taklifning mosligi kuzatiladi, chunki taklifning talabga moslashuvi nafaqat tovarlar bozorida, balki mehnat bozorida ham amal qiladi. masalan, aholining o’sishi ishchi kuchiga bo’lgan talab bilan tartibga solinib turadi. quyi sinflarda an‘anaviy ravishda bolalarning tug’ilishi ko’p bo’ladi. ammo ishchi kuchiga talab ortmasa, albatta, ish haqi past bo’ladi va ularning ko’pi kambag’allikdan o’lib ketadi. shuning uchun, yuqori ish haqi iqtisodiy taraqqiyot – progressga yordam beradi, chunki u mehnat unumdorligini oshirish uchun rag’batlantiradi. uning asosiy fikri shuki, cheklangan maosh olayotgan ishchi hech qachon to’la kuch bilan ishlamaydi, chunki u bundan manfaatdor emas. lekin kam haq to’lash qanchalik ziyon keltirsa, ortiqcha ko’p maosh ham jamiyat uchun naf keltirmaydi. smit ish haqi tirikchilik uchun zarur minimum harajatlardan ancha ortiq bo’lishi, bolalar hayoti va tarbiyasiga oid xarajatlar ham hisobga olinishi kerak, ish haqi milliy boylik …

5 / 19

otib olish uchun chetga chiqariladi. a.smit merkantilistlarni pulni ko’paytirish konsepsiyasini tanqid qilib, iqtisodiyotda pulga zarurat tovarlarga nisbatan kamroq bo’ladi deb o’ylaydi. mamlakatda pul massasi qancha kam bo’lsa, iqtisodiy yo’qotishlar shuncha kam deb hisoblaydi. biroq, a.smit pulning roliga yetarlicha ahamiyat bermaydi va unga zarurat, boshqa tovarlarga qaraganda, doimo kamroq bo’ladi, deb aytadi. uning bu xatosini izdoshlari o’zlashtirib olib, klassik maktab nazariyasi o’z ta‘limotlarida qo’lladilar. smit jamiyatning uch holatini: yuksalayotgan – progress, statsionar – turg’un va tanazzul – regressga uchragan holatlarini farqlagan. birinchisida boylik ko’payadi va mehnatga talab-ehtiyoj ortadi. statsionar holatda ishchilarning ahvoli og’ir, tushkunlikda esa ayanchli bo’ladi. alfred marshall (1842-1924) iqtisodiyotda neoklassik (yangi klassik) yo`nalishning yetakchi vakili, marjinalizmning "kembrij maktabi"lideri hisoblanadi. kembrij universitetida o`qidi, uni tugadi va shu yerda butun hayoti davomida o`qituvchilik qildi. u siyosiy iqtisod fanidan (1863 yildan to 1908 yilgacha) dars berdi. 1902 yildan boshlab yangi "ekonomiks" fanini kiritdi va siyosiy iqtisod fani asta-sekin siqib chiqarildi. bozor bahosi …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiy fanidan mustaqil ish"

talab termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot (sirtqi) yunalishi 25-22 guruh talabasi alimardanova barnoning makroiqtisodiy fanidan tayyorlagan mustaqil ishi reja: asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar va ularni hisoblash 1 asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar va ularni hisoblash 2 talab haqida tushuncha va u haqida olimlarning fikri. 3 talab va uning turlari. 4 talabning hamda talab hajmining o’zgarishi. asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar va ularni hisoblash «iqtisodiy ta‘limotlar tarixi» fani «iqisodiy nazariya» fani bilan chambarchas bog’liq, lekin undan katta farq qiladi. «iqtisodiy nazariya» fanida eng muhim iqtisodiy kategoriyalarning so’nggi davr uchun tahlili beriladi, ammo bu nazariyalar har doim ham turg’un bo’lmaydi va vaqt davomida, ayniqsa, keskin o’zgarishlar d...

This file contains 19 pages in PPTX format (11.3 MB). To download "makroiqtisodiy fanidan mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiy fanidan mustaqil… PPTX 19 pages Free download Telegram