хужайра альтерацияси ва адаптацияси. шикастланиш морфологияси (3-курс талабаларига маъруза)

PPT 68 pages 2.0 MB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPT

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

клеточная альтерация и адаптация. морфология повреждения хужайра альтерацияси ва адаптацияси. шикастланиш морфологияси 3-курс талабаларига маъруза шикастланишнинг умумий характеристикаси. аъзоларни шикастланиши молекуляр ёки хужайра даражасида бошланади. шунинг учун шикастланишда патологияни ўрганиш хужайраларда юзага келувчи структур ўзгаришларни сабаблари ва молекуляр механизмларни англашдан иборат. шикастланишнинг умумий характеристикаси. нормал хужайранинг тузилиши маълум метаболизм, дифференцировка ва специализацияга генетик таъминланган. турли таъсирловчи омиллар хужайраларда адаптация жараёнларини юзага келтиради. натижада улар, янги чидамлироқ холатга ўтиб, мазкур таъсирларга мослашадилар. агар хужайраларнинг адаптив жавоб бериш хусусияти тугаган бўлса, хужайра шикастланади ва бу ўзгаришлар маълум холатгача қайтар ҳисобланади. лекин патоген омил таъсири доимий бўлса, ёки унинг таъсири жуда юқори бўлса, хужайрада қайтмас ўзгаришлар содир бўлиб, хужайра ўлими кузатилади. шикастланишнинг умумий характеристикаси. хужайра ўлими – шикастланишнинг нихояси ҳисобланади. бундай холат асосан ишемия, инфекциялар, интоксикациялар, иммун реакциялар таъсирининг оқибатида юзага келади. бундан ташқари бу – нормал эмбриогенездаги, лимфоид тўқимани ривожланишидаги, гормонлар таъсирида аъзони инволюцияси белгиловчи табиий жараён. шунингдек, ракда (хавфли ўсмаларда) қўлланиладиган …

2 / 68

роматиннинг конденсацияси ва фрагментацияси. некроз ва апоптознинг ривожланиш механизмлари турлича бўлишига қарамай, улар орасида умумийлик мавжуд. хужайраларни шикастланиши сабаблари. гипоксия –хужайрлар шикастланиши ва ўлимининг мухим хамда кенг тарқалган сабаби хисобланади. артерияларда турли тўсиқлар бўлиши, одатда бундай холат атеросклероз ва тромбозларда вужудга келади, аъзо ва тўқималар хужайраларини қон билан таъминланишини камайишига (ишемия) ва гипоксияга сабаб бўлади. бошқа сабаб- қонни ноадекват оксигенацияси бўлиб, юрак қон-томир етишмовчилигида ривожланади. гипоксияга олиб келувчи учинчи, лекин кам учрайдиган сабаб – қонни кислородни транспортировка қилувчи хусусиятини пасайишидир. мисол учун бундай холат анемиялар ва углерод оксиди билан захарланишда кузатилади. гипоксияни оғирлик даражасига боғлиқ равишда хужайраларнинг мослашуви, шикастланиши ёки ўлими кузатилади. хужайраларни шикастланиши сабаблари. физик агентлар механик травмаларни, атроф мухит хароратини ўта паст ёки юқори бўлишини, атмосфера босимининг ўзгаришларини, радиация ва электр шокни ўз ичига олади. хужайраларни шикастланиши сабаблари. химик агентлар ва дорилар. хатто оддий химиявий бирикмалар, яъни глюкоза ва ош тузи гипертоник концентрацияларда хужайраларни тўғридан тўғри ёки электролитли …

3 / 68

ялар, замбруғлар. хужайраларни шикастланиши сабаблари. иммун реакциялар организмни химоя қилади, лекин баъзида унинг ўлимига ҳам сабаб бўлиши мумкин. аслида иммун система организмни биологик агентлар таъсиридан химоя қилсада, хужайраларни шикастлаши мумкин. айрим иммун реакцияларни ривожланиши аутоиммун касалликларни асосини ташкил этади. хужайраларни шикастланиши сабаблари. генетик бузилишлар. кўпгина холларда метаболизмнинг туғма бузилишлари энзимопатиялар билан, асосан ферментлар етишмаслиги, ёки уларни бутунлай бўлмаслиги билан боғлиқ. овқатланишдаги дисбаланс аксарият холларда хужайралар шикастланишининг асосий сабабига айланади. озиқ-овқатларда оқсилларни ва махсус витаминларни дефицити ҳамон кузатилмоқда. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайраларни шикастланиши ва ўлимига олиб келувчи молекуляр механизмлар ўта мураккаб. бугунги кунда тўртта, ўта сезувчан хужайра ичи системалари мавжуд: биринчидан , хужайра мембраналари бутунлигини сақланиши бўлиб, унга хужайра ва унинг органеллаларини ионли ва осмотик гомеостази боғлиқ; иккинчидан аэроб нафас олиш. бу системага окисланган фосфорланиш ва аденозинтрифосфатни хосил бўлиши боғлиқ (атф); учинчидан, ферментлар ва структур оқсилларни синтезланиши; тўртинчидан, хужайра генетик аппаратининг бутунлигини сақланиши. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайранинг структур ва биохимик элементлари …

4 / 68

ай холатларда қайтмас ўзгаришлар 20-60 минутдан кейин вужудга келади. табиийки, ультраструктур жарохатлар янада аввалроқ ривожланади. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайраларнинг шикастловчи омил таъсирига реакцияси патоген омилнинг турига, давомийлигига, оғирлигига боғлиқ. мисол учун кичик дозадаги токсинлар ёки узоқ давом этмаган ишемия қайтар бўлиши мумкин, аксинча катта дозадаги токсинлар, узоқ давом этган ишемия хужайрани ўлимига сабаб бўлади. хужайраларни холати, тури ва мослаша олиш хусусияти ҳам катта шикастланишни даражасида катта аҳамиятга эга. хужайраларни шикастланиш механизмлари. кўпгина шикастловчи агентларнинг таъсир механизмлари яхши ўрганилган. токсинлар асосан эндоген субстратлар ва ферментларга таъсир кўрсатиб, хужайраларни шикастлайди. бу таъсирларга айниқса гликолиз, лимон кислотанинг ва окисли фосфорланиш тез бузилади. цианид, мисол учун цитохромоксидазани фаолсизлантиради, а флуороацетат лимон кислота циклига тўсқинлик қилади ва атф дефицити юзага келади. айрим анаэроб бактериялар, масалан clostridium perfringens, фосфолипидларни ажратади ва улар хужайра мембраналари фосфолипидларига таъсир кўрсатади. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайраларни шикастланиши ва ўлимини ривожланишида қуйидаги асосий тўрт механизм ахамиятга эга. хужайраларни шикастланиш механизмлари. 1. туқималарга …

5 / 68

кулумдан ажралиши хисобига ортишига олиб келади. хужайрада кальций миқдорини ортиши хужайрани шикастловчи қатор ферментларни активлаштиради, жумладан фосфолипазаларни (хужайра мембраналарини шикастловчи), протеазаларни (мембрана ва цитосклет оқсилларини парчалайди), атф-азаларни (атф захираларини камайтиради) ва эндонуклеазаларни (хроматинни фрагментациялайди). хужайраларни шикастланиш механизмлари. 3. митохондриялар томонидан пиридиннуклеотид-ларни йўқотилиши ва кейинчалик атфни камайиши хужайраларни ишемик ва токсик шикастланишларида кузатилади. атфни камайиши эса плазматик мембранани бутунлигини бузилишига, хужайрани ўлимига олиб келади. хужайраларни шикастланиш механизмлари. 4. плазматик мембрананинг танлаб ўтказувчанлигини эрта йўқолиши хужайрани хар қандай шикастланишида кузатилади. бундай дефектлар атф йўқолганда, фосфалипазалар активлашганда, бактериал токсинлар, вируслар, комплемент компонентлари ва бошқа физик ва химик омилларнинг таъсирида юзага келади. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайралар шикастланишининг асосий шакллари. хужайра шикастланишининг уч шакли фарқланади: 1) ишемик ва гипоксик шикастланиш; 2) эркин радикаллар, активланган кислород томонидан чақирилган шикастланишлар; 3) токсик шикастланишнинг айрим турлари. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайраларни шикастланиш механизмлари. хужайра цитоплазмасида ва хужайрадан ташқарида цитоплазма ва мембрана органеллаларидан «миелин фигуралар» хосил бўлади. митохондриялар шишади, эндоплазматик …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "хужайра альтерацияси ва адаптацияси. шикастланиш морфологияси (3-курс талабаларига маъруза)"

клеточная альтерация и адаптация. морфология повреждения хужайра альтерацияси ва адаптацияси. шикастланиш морфологияси 3-курс талабаларига маъруза шикастланишнинг умумий характеристикаси. аъзоларни шикастланиши молекуляр ёки хужайра даражасида бошланади. шунинг учун шикастланишда патологияни ўрганиш хужайраларда юзага келувчи структур ўзгаришларни сабаблари ва молекуляр механизмларни англашдан иборат. шикастланишнинг умумий характеристикаси. нормал хужайранинг тузилиши маълум метаболизм, дифференцировка ва специализацияга генетик таъминланган. турли таъсирловчи омиллар хужайраларда адаптация жараёнларини юзага келтиради. натижада улар, янги чидамлироқ холатга ўтиб, мазкур таъсирларга мослашадилар. агар хужайраларнинг адаптив жавоб бериш хусусияти тугаган бўлса, хужайра шикастланади ва бу ў...

This file contains 68 pages in PPT format (2.0 MB). To download "хужайра альтерацияси ва адаптацияси. шикастланиш морфологияси (3-курс талабаларига маъруза)", click the Telegram button on the left.

Tags: хужайра альтерацияси ва адаптац… PPT 68 pages Free download Telegram