korxona – milliy iqtisodiyotning asosiy bo‘g‘ini sifatida

DOCX 20 pages 29.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.9 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

2- bob. korxona – milliy iqtisodiyotning asosiy bo’g’ini sifatida tayanch so’z va iboralar. korxona, turlari, ishlab chiqarish- texnik birlik, tashkiliy-iqtisodiy birlik, umumiy tuzilma, ishlab chiqarish tuzilmasi, sex,uchastka, ish o‘rni. 2.1. milliy iqtisodiyot rivojlanishida korxonaning o’rni va roli. ishlab chiqarish korxonasi iqtisodiyotning asosiy, yetakchi bo‘g‘ini hisoblanadi. chunki, aynan korxonalarda asosiy ishlab chiqarish jarayonlari keng avj oladi, mehnat va ishlab chiqarish tashkil qilinadi, iqtisodiy munosabatlar amalga oshiriladi, moddiy boyliklar yaratiladi. yuridik shaxs huquqiga ega bo‘lgan, mulkchilik huquqi yoki xo‘jalikni to‘la yuritish huquqi bo‘yicha o‘ziga qarashli mol-mulkdan foydalanish asosida mahsulot ishlab chiqaradigan va sotadigan yoki ayirboshlaydigan, ishlarni bajaradigan, xizmat ko‘rsatadigan, bellashuv hamda mulkchilikning barcha shakllari teng huquqliligi asosida amaldagi qonunlarga muvofiq o‘z faoliyatini ro‘yobga chiqaradigan mustaqil xo‘jalik yurituvchi sub‘yekt korxona hisoblanadi. ishlab chiqarish korxonalariga zavodlar, fabrikalar, shaxtalar,karyerlar va boshqa ishlab chiqarish xarakteridagi xo‘jalik tashkilotlarini kiritish mumkin. xodimlar, asosiy vositalar, axborot va mablag‘lar korxonaning ichki muxitini tashkil etadi. ichki muxit komponentlarining o‘zaro ta‘siri natijasida …

2 / 20

7 26042 sanoat 51371 59300 qurilish 25534 30478 tashish va saqlash 12514 13856 boshqa faoliyat turlari 188174 209358 korxonaning faoliyati maqsadlarini ro‘yobga chiqaradigan o‘z mahsuloti, ishlari, xizmatlarga bo‘lgan ehtiyojlarini qanoatlantirish hamda ana shu asosda mehnat jamoasi a‘zolarining ijtimoiy va iqtisodiy manfaatlarini hamda korxona mol-mulki egasining manfaatini ta‘minlash yo‘li bilan erishiladi. har bir korxona o‘z faoliyatini amalga oshirish uchun moddiy, mehnat, moliyaviy va energetik resurslarga egadir. korxona egalik qilish, umumxalq mulkining unga tegishli qismidan foydalanish va boshqarish huquqiga ega. buning uchun u mustaqil balansga, bankda hisob raqamiiga ega, hisob-kitob tugallangan tartibini va ishlab chiqarish xo‘jalik faoliyatining tahlili uchun hisobot berishni olib boradi. ishlab chiqarish korxonalarining asosiy vazifasi aholining turli xalq iste‘moli mollariga, maishiy va madaniy xizmatlarga bo‘lgan talabini qondirishdan iboratdir. mana shu asosiy vazifadan korxona jamoasining hal qilinishi zarur bo‘lgan kundalik vazifalari kelib chiqadi. o‘zbekiston respublikasida faoliyat ko‘rsatayotgan korxonalar tomonidan iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha ishlab chiqarish xajmi tarkibi quyidagi jadvalda keltirilgan. …

3 / 20

l yarata oladi va unda ob‘yektiv sharoitlarni inobatga oladi. korxonalar o‘z maqsadlariga erishish uchun ma‘lum vazifalarni bajaradilar. masalan sanoat korxonalarining faoliyati hozirgi zamon shart-sharoitlari asosida quyidagi vazifalarni bajarishdan iborat: · iste‘molchilarning o‘sib kelayotgan talablariga muvofiq yuqori sifatli mahsulotlar ishlab chiqarish va yetkazib berish; · uzluksiz tarzda mehnat unumdorligini o‘stirib borish; · har bir korxona mahsulot ishlab chiqarish va uni realizatsiya qilish, korxonaning rejada belgilangan topshiriqlarini o‘z vaqtida so‘zsiz bajarish; · asosiy ishlab chiqarish fondlaridan unumliroq foydalanish; · aylanma mablag‘laridan foydalanishni yaxshilash: · xom ashyo — material resurslaridan tejamkorlik asosida foydalanish; · muntazam ravishda mahsulot tannarxini pasaytirib, korxona rentabelligini oshirish; · kadrlar madaniy-texnikaviy malakasi darajasini oshirish. 2 o‘zbekiston hududlarining yillik statistik to‘plami. t.:2019 har bir korxona boshqa korxonalardan eng avvalo mulk shakliga muvofiq, so‘ngra ishlab chiqariladigan mahsulotlarning xususiyatlari, ishlab chiqarish tavsifi, o‘z miqyosi, joylashgan o‘rni,ishlab chiqarish aloqalari va boshqa ayrim xususiyatlari bilan ajralib turadi. lekin ularning ishini tashkil etish va rejalashtirishda …

4 / 20

ulkining unga tegishli bo‘lgan qismidan foydalanish va boshqarish huquqiga ega. bundan korxonalar bilan faoliyati davlat rejasi asosida olib boriladi. qo‘shma korxonalar boshqa mamlakatlar ishtirokida bunyod qilingan korxonalar. ular o‘zaro manfaatdorlik negizida hukumatlararo shartnomalar asosida tashkil qilinib, ilmiy ishlab chiqarish, ilmiy-texnika va boshqa vazifalarni yechishga qaratilgan. qo‘shma korxonalar sanoat, qishloq xo‘jaligi, qurilish, transport, savdo, fan va boshqa sohalarda tarkib topishi mumkin. bu korxonalar asosan chet el texnikasi va texnologiyasi asosida barpo etilib, mahalliy xom ashyo va ishchi kuchi hisobiga ishlaydi. korxona o‘z mustaqil balansiga ega va mustaqil faoliyat yuritadi. bugungi kunda chet el sarmoyasi asosida ishlayotgan korxonalar soni 7560 tani tashkil etib, o‘tgan yilga nisbatan o‘sish 137%ni tashkil etdi. bundan tashqari korxonalar quyidagi belgilar bo‘yicha tavsiflanadi: · mulk shakliga ko’ra − davlat, qo‘shma, ijara, hissadorlik, xususiy, oilaviy, kooperativ va boshqa turdagi korxonalarga ajratiladi; · qaysi tarmoqqa qarashliligiga ko’ra − korxonalar ishlab chiqarish va noishlab chiqarish (mashinasozlik, ko‘mir qazib chiqarish, sug‘urta va …

5 / 20

a bo‘linadi; · hajmiga ko’ra − korxonalar yirik, mikrofirma va kichik korxonalarga taqsimlanadi; · ixtisoslashuv darajasiga ko’ra − korxonalar ixtisoslashgan, universal va aralash korxonalarga bo‘linadi. ixtisoslashgan korxonalar qatoriga nomenklaturasi cheklangan mahsulotlar ishlab chiqaruvchi korxonalar, universal korxonalar qatoriga turli xil mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalar, aralash korxonalar tarkibiga esa ixtisoslashgan va universal korxonalar o‘rtasidagi oraliq guruhni tashkil qiluvchi korxonalar kiritiladi; · ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish usullariga ko’ra − korxonalar ishlab chiqarishning oqim, partiyali va donalab ishlab chiqarish usullari ustuvor turuvchi korxonalarga bo‘linishi mumkin; · ishlab chiqarishni mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish darajasiga ko’ra − korxonalar to‘liq va qisman avtomatlashtirilgan yoki mexanizatsiyalashtirilgan, qo‘l-mashina va faqat qo‘l mehnatiga asoslangan korxonalarga bo‘linadi. respublikamizda so‘ngi yillarda kichik korxonalar tashkil etilishiga katta e‘tibor berilmoqda. bugungi kunda mamlakatimizda faoliyat ko‘rsatayotgan kichik biznes sub‘yektlarti soni 2.3.–jadvalda keltirilgan. 2.3-jadval. ro’yxatga olingan kichik biznes sub’yektlari soni.3 kichik biznes sub’yektlari 2017 yil 2018 yil jami 242379 276237 jumladan: kichik korxonalar 19231 20665 mikrofirmalar …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korxona – milliy iqtisodiyotning asosiy bo‘g‘ini sifatida"

2- bob. korxona – milliy iqtisodiyotning asosiy bo’g’ini sifatida tayanch so’z va iboralar. korxona, turlari, ishlab chiqarish- texnik birlik, tashkiliy-iqtisodiy birlik, umumiy tuzilma, ishlab chiqarish tuzilmasi, sex,uchastka, ish o‘rni. 2.1. milliy iqtisodiyot rivojlanishida korxonaning o’rni va roli. ishlab chiqarish korxonasi iqtisodiyotning asosiy, yetakchi bo‘g‘ini hisoblanadi. chunki, aynan korxonalarda asosiy ishlab chiqarish jarayonlari keng avj oladi, mehnat va ishlab chiqarish tashkil qilinadi, iqtisodiy munosabatlar amalga oshiriladi, moddiy boyliklar yaratiladi. yuridik shaxs huquqiga ega bo‘lgan, mulkchilik huquqi yoki xo‘jalikni to‘la yuritish huquqi bo‘yicha o‘ziga qarashli mol-mulkdan foydalanish asosida mahsulot ishlab chiqaradigan va sotadigan yoki ayirboshlaydigan, ish...

This file contains 20 pages in DOCX format (29.9 KB). To download "korxona – milliy iqtisodiyotning asosiy bo‘g‘ini sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: korxona – milliy iqtisodiyotnin… DOCX 20 pages Free download Telegram