radioaktivlik, muhitni radioaktiv zaharlanishi

DOC 41,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663174638.doc radioaktivlik, muhitni radioaktiv zaharlanishi reja: 1. radiatsiyaning tabiati va uning ta‘siri. 2. muhitning radioaktiv zaharlanishi. 3. suvni radioaktiv moddalar bilan zaharlanishi. 4. radioaktiv moddalardan suvni tozalash. radiatsiyaning tabiati va uning ta‘siri tabiiy radiatsiyaning mavjudligini birinchi bo’lib bekkerel kashf qildi, ya‘ni u tabiiy minerallar takibida o’ran borligini va u radiatsiya tarqatib turishini aniqladi. bu radiatsiyaning inson organizmiga juda xavfli ekanligi ham aniq bo’ldi. xx asr boshidanoq nurlanishning ikki turi mavjudligi aniqlandi: - to’lqin shaklidagi radiatsiya; - zarracha shaklidagi radiatsiya. to’lqin shaklidagi radiatsiya yorug’lik nuriga o’xshash bo’lib, faqat qisqa to’lqin uzunlikda bo’ladi, shuning uchun ham u katta energiyaga ega bo’lgan foton yoki energiya «paketiga» ega bo’ladi. bu tipdagi radiatsiya rentgen tomonidan kashf qilingan bo’b, hozirga qadar u meditsinada qo’aniladi. bundan tashqari radiatsiya komponentlaridan singuvchi radiatsiya, ya‘ni gamma nurlar mavjud. bu turga radiy misol bo’di. bu yerda har bir foton yoki kvant (radioaktiv nurlanish) odatda katta energiya tashiydi. energiya tashuvchi boshqa radioaktiv …

a kislorod erib, o’ziga erkin elektron biriktirib oladi va toksik (zaharli) ta‘sirga ega bo’lgan kislorod ioniga aylanadi yoki perekis radikaliga aylanadi. kislorodning bu xildagi ko’rinishi esa initsiatorlik qilib to’qima membranasidagi fosfolipidlarning oksidlanishiga olib kelishi mumkin. yuqoridagi radioaktiv nurlar ta‘siri oqibatlarini tiklash amaliy jihatdan o’ta murakkab bo’lib, ko’pincha tiklash imkoniyati bo’lmaydi. muhitning radioaktiv zaharlanishi. yadroviy portlash natijasida juda ham kuchli yadroviy nurlanish kelib chiqadi. bu nurlanish tirik organizmlar to’qimalarining buzilishiga olib keladi. yadroviy portlash natijasida atmosferaga chiqqan mahsulotlar (portlash markazidan) yuzlab kilometrgacha cho’zilishi va yalpi qirg’inga olib kelishi mumkin. agar yadroviy zarba atom stantsiyalari va harbiy ahamiyatga ega bo’lgan reaktorlarga beriladigan bo’lsa, radiatsiya darajasi yanada yuqoriroq bo’ladi. radioaktiv moddalar taxminan yarim qattiq zarrachalar holida bo’lib, ular yog’inlar (namliklar) bilan birinchi kecha-kunduzda yer yuziga qaytib tushadi. bu moddalarning qolgan qismi esa atmosferada oylab, yillab qolib ketishi mumkin, ammo bularning radioaktivlik ta‘siri ancha kuchsiz bo’ladi. 1986 yilda bo’lgan chernobil atom elektr stantsiyasining falokati …

irib yubordi. agar xirosimaga tashlangan atom bombasi massasi 4,5 tonnaga teng ekanligini eslaydigan bo’lsak, chernobil aes avariyasi qanday falokatli qudratga ega ekanligini tushunish qiyin emas. chernobil avariyasi juda og’ir oqibatlarga olib keldi. avariya paytida 2 kishi, avariyadan so’ng 29 kishi halok bo’lgan bo’lsa, radiatsion qirg’indan 135 ming kishi evakuatsiya qilingan. aes ning 30 km radiusdagi hududidan bironta jonli narsa qolmagan. bundan tashqari, radioaktiv chiqindilar unchalik balandga chiqib ketmaganligi tufayli yomg’irlar bilan yana yer sirtiga qaytib tushib, o’sha regionda radioaktiv ifloslanishni 5 hissa oshirib yubordi. atmosferaga chiqqan bug’ holidagi yonilg’i tarkibida o’ran oksidining mayda dispers zarralari, kuchli radioaktivlikka ega bo’lgan yod – 131 radionukleidi, plutoniy – 239, neptuniy – 139, tseziy – 137, strontsiy – 90 va turli xil yarim yemirilish davrlariga ega bo’lgan radioaktiv izotoplar mavjud edi. bu chiqqan radioaktiv moddalar gomel, mogilev, bryansk, kiev va jitomir viloyatlarini radiatsiya bilan ifloslantirdi. falokatdan keyin yerning yuqori qobig’ini esa radionukliedlar zaxarlaydi. radionukliedlar …

adi. suvni radioaktiv moddalar bilan zaharlanishi. tabiiy suvlarga radioaktiv moddalarning tushishi tabiiy yoki sun‘iy bo’lishi mumkin. suv tarkibidagi mavjud radioaktiv moddalarning ta‘siri ular minerallar shaklida bo’lgani sababli unchalik xavfli bo’lmaydi. bularga 238u, 226ra, 232th lar misol bo’ladi. keyingi vaqtlarda yadro energetikasining radioaktiv izotoplarni qo’llash bo’yicha rivojlanib ketishi va boshqalar sababli suvni inson va boshqa tirik organizmlar uchun juda xavfli bo’lgan izotoplar: strontsiy-90, tseziy-137, iod-131 lardir. ular organizmga tushganda juda og’ir xastaliklarga olib keladi. ularning faolligi faqat tabiiy yemirilish davridagina kamayadi. izotoplarning yarim yemirilish davri esa ba‘zida bir necha yuz yillarga chўzilishi mumkin. radioaktiv moddalardan suvni tozalash suvni dezaktivatsiya (radioaktiv moddalardan tozalash) qilish; fizik-kimyoviy (distillyatsiya, tindirish, koagullash, flotatsiya, filtrlash, sorbtsiya, ion almashinish, ekstragirlash, bug’latish); elektrolitik (elektroliz, elektrodializ, elektroionizatsiya); biologik turlarga bo’linad. radioaktiv izotoplarni tindirishda suvga yetarli miqdorda aktiv bo’lmagan izotop qo’shiladi. aynan suv tarkibidagi izotopdan yoki izoamorf boshqa element qo’shiladi. xuddi shu yo’l bilan radioaktiv iod tozalanadi. koagullash usuli bilan tozalash …

olgan radioizotoplarni tozalaydi xolos. shuning uchun ham filtrlash usulida faqat y91, zr95 va nb95 larnigina 99% tozalash mumkin, shunda ham ular suv tarkibida kolloid holatda bo’lsa. umuman olganda suvni dezaktivatsiya qilishning koagullash, tindirish va filtrlash usullari yordamida radioaktivlikni 50-7-% ga pasaytirish mumkin. · suvni flotatsiya usuli bilan tozalashda flotaagentlar neftli benzosulfokislotalar va sulfatli sovunlar ishlatiladi. bunda suvdan sr90, v90 va nb95 kabi radioaktiv izotoplarni tozalash mumkin. bu usul yuqori samarali bo’lib, ekspluatatsiya sharoiti ham soddadir. · suvni ion almashinish usuli bilan radioaktiv moddalardan tozalash yuqori samarali hisoblanadi, lekin suvning tarkibidagi radioaktiv chiqindilarning katta miqdori, ionitlarning qimmatligi va ularning qiyin regeneratsiyaga kirishishi protsessni murakkablashtiradi. shuning uchun ham bu protsess yuqoridagi protsesslardan keyin qo’llaniladigan dezaktivatsiya usuli hisoblanadi. · suvni radioizotoplardan sorbentlar yordamida tozalash eng ko’p qo’llaniladigan usuldir. sorbent sifatida tabiiy ion almashinuvchi (tuproq, klinoptololit, gidroslyudlar, bentonit, tabiiy tseolitlar); sun‘iy noorganik sorbentlar (titanning qiyin eriydigan tuzlari asosida, tsirkoniy, geteropolikislota, sintetik tseolitlar, slikogel); tabiiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "radioaktivlik, muhitni radioaktiv zaharlanishi"

1663174638.doc radioaktivlik, muhitni radioaktiv zaharlanishi reja: 1. radiatsiyaning tabiati va uning ta‘siri. 2. muhitning radioaktiv zaharlanishi. 3. suvni radioaktiv moddalar bilan zaharlanishi. 4. radioaktiv moddalardan suvni tozalash. radiatsiyaning tabiati va uning ta‘siri tabiiy radiatsiyaning mavjudligini birinchi bo’lib bekkerel kashf qildi, ya‘ni u tabiiy minerallar takibida o’ran borligini va u radiatsiya tarqatib turishini aniqladi. bu radiatsiyaning inson organizmiga juda xavfli ekanligi ham aniq bo’ldi. xx asr boshidanoq nurlanishning ikki turi mavjudligi aniqlandi: - to’lqin shaklidagi radiatsiya; - zarracha shaklidagi radiatsiya. to’lqin shaklidagi radiatsiya yorug’lik nuriga o’xshash bo’lib, faqat qisqa to’lqin uzunlikda bo’ladi, shuning uchun ham u katta energiyaga ega b...

Формат DOC, 41,0 КБ. Чтобы скачать "radioaktivlik, muhitni radioaktiv zaharlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: radioaktivlik, muhitni radioakt… DOC Бесплатная загрузка Telegram