diuretiklar. referat 11 bet.

DOC 11 pages 721.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 721.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: diuretiklar. reja 1. diuretiklar va ularning organizmga ta’siri. 2. diuretiklar klassifikatsiyasi. 3. diuretik preparatlar alohida guruhlari xususiyatlari. 4. adabiyotlar. 1. diuretiklar va ularning organizmga ta’siri. diuretiklar deb, buyrak nefronlarining turli qismlariga tasir qiluvchi, siydik bilan natriyning chiqarilishini ta’minlovchi va natijada hujayra tashqarisidagi suyuqlik xajmining kamayishiga olib keluvchi dori vositalariga aytiladi. ortiqcha miqdordagi natriy va suvni organizmdan chiqarish orqali diuretiklar yurak qorinchalari devoriga sistolik va diastolik bosimning va miokardning kislorodga talabining kamayishini ta’minlaydi, koronar qon aylanishini yaxshilaydi, miokard qisqarish qobiliyatini oshiradi, o'pka arteriyalarida bosimni pasaytiradi, arterial gipoksiyani susaytiradi. natriy ekskretsiyasi oshishi, hujayra tashqarisi suyuqligi hajmi kamayishi, yurak zarbi pasayishi va yana diuretiklarning vazodilyatatsiya effekti xisobiga arterial bosimning pasayishini yuzaga keltiradi. nefronda elektrolitlarning almashinuvi. diuretiklarning nefrondagi tasiri. 2. diuretiklar klassifikatsiyasi. diuretiklar yagona tasnifi mavjud emas, lekin klinik farmakologiya nuqta’i nazaridan diuretiklarning quyidagi qulay klassifikatsiyasi qo‘llaniladi: 1. nefrondagi ta’sir lokalizatsiyasi bo’yicha, asosiy ta’sir mexanizmi bo’yicha; 2. klinik ta’sir kuchi bo’yicha; 3. ta’sir …

2 / 11

furosemid, uregit, torasemid); g. genli qovuzlog’ining ko’tariluvchi qismi kortikal soxasi va distal kanalcha boshlang’ich qismiga: tiazidli (dixlotiazid) va tiazidsimon (indapamid, klopamid) diuretiklar; d. distal kanalcha oxirgi qismiga va yig’uvchi kanalchalarga: aldosteron antagonistlari (spironolakton, triamteren, amilorid). 2. klinik ta’sir kuchiga ko’ra: a) kuchli, tez ta’sir qiluvchi diuretiklar: dv na+ reabsorbsiyasi buzishi ya’ni natriyuretik ta’siri bilan bog’liq. qanchalik tez na+ chiqib ketsa, unga mos ravishda shuncha suv chiqib ketadi (siydik ajralishi 8 ml/daq dan yuqori) -filtrlangan natriyning 15-25 %ini ekskretsiya qiladigan: qovuzloqli diuretiklar. -suvli diurez chaqiruvchilar: osmotik diuretiklar. b) o’rtacha kuchli, filtrlangan natriyning 5-10 %ini ekskretsiyalaydi: tiazidli va tiazidsimonlar. v) kuchsiz, filtrlangan natriyning 5% dan kam qismini ekskretsiyalaydi: kag ingibitorlari va kaliy saqlovchi diuretiklar. 3. diurez olish tezligi va uning davomiyligiga ko’ra: a) kuchli diuretiklar, tez va nisbatan qisqa muddatli diuretik tasirga ega (tasiri 1 soatgacha yuzaga kelib, 5-8 soat davom etadi): qovuzloqli va osmotik diuretiklar b) o’rta ta’sirli diuretiklar (ta’siri bir …

3 / 11

chilar: genle halqasi kortikal qismiga tasir qiluvchilar; b. ekskretsiyani oshiruvchilar va kalsemiyani susaytiruvchilar: qovuzloqli diuretiklar; siydik kislota darajasiga ta’sir qiluvchilar: a) qonda siydik kislota miqdorini oshiruvchilar: qovuzloqli, tiazidli, tiazidsimonlar. b) ta’sir qilmaydiganlar: boshqa diuretiklar. 5. kislota ishqor muvozanati (kim) ga ta’siri bo’yicha: a. tez va kuchli metabolik atsidoz chaqiruvchi: kag ingibitorlari (atsetazolamid); b. uzoq muddat qabul qilganda o’rtacha metabolik atsidoz chaqiruvchilar: kaliy saqlovchi diuretiklar (amilorid, spironolakton, triamteren); v. uzoq muddat qabul qilganda o’rtacha metabolik alkoloz chaqiruvchilar: qovuzloq ( furosemid, uregit, bumetanid), tiazidli va tiazidsimon diuretiklar (gidroxlortiazid, indapamid); g. kuchli metabolik alkoloz chaqiruvchi: simobli diuretiklar (hozirda ishlatilmaydi). 6. yuzaga keltiruvchi diuretik effektiga ko’ra: a. suvli diurez yuzaga keltiruvchilar: osmotik diuretiklar b. saluretiklar, yani natriy, kaliy, fosfor va boshqa ionlar chiqarilishini kuchaytiruvchilar: qovuzloqli, tiazidli va tiazidsimon diuretiklar v. kaliy saqlovchi, natriy chiqarilishini kuchaytiruvchi va kaliy ekskretsiyasini bloklovchi preparatlar: kaliy saqlovchi diuretiklar. 3. diuretik preparatlar alohida guruhlari xususiyatlari. fakultativ diuretiklar koptokcha sohasida tasir …

4 / 11

olib kelmaydi. kuchli diurezni faqat kanalchalarda natriy va suv reabsorbsiyasini bloklashi orqali olish mumkin. shunday ekan, bu preparatlar asosiy diuretiklar sifatida qo’llanilmaydi, faqat ularga maxsus ko’rsatmalar bo’lganda ishlatiladi. masalan, yurak yetishmovchiligida yug diurezning oshishiga olib keladi. ksantin unumlari bilan diuretik sifatida monoterapiya hozirda qo’llanilmaydi. ammo koptokcha qismi ishemiyasida qovuzloqli diuretiklar bilan birga kuchli diuretik effekt beradi. hozirgi kunda fakultativ diuretiklarga kalsiy antagonistlari, ao’f ingibitorlari, dopamin agonistlarini ham kiritish mumkin. nefronning proksimal kanalchalarida ta’sir qiluvchi diuretiklar. nefron proksimal kanalchalarida natriy va suv reabsorbsiyasini amalga oshiruvchilar: -osmotik diuretiklar (mannitol, mochevina, sorbitol); -karboangidraza ingibitorlari (atsetazolamid). osmotik diuretiklar: mannitol, mochevina, sorbitol mannitol chiqish shakli - 15% li 200-400 ml flakonda, vena ichiga tomchilatib yuboriladi. mochevina, sorbitol koptokcha filtridan oson o’tadi, kanalchada deyarli reabsorbsiyalanmaydi va farmakologik jihatdan nofaol xisoblanadi. plazma osmolyalligini oshirish maqsadida katta dozalarda buyuriladi. osmotik diuretiklar nefron barcha qismlarida ta’sir qiladi, lekin asosan proksimal sohada ta’siri yuzaga keladi. ular osmotik faol modda bo’lib, …

5 / 11

yasi pasayadi. qaytar - oqimga qarshi sistema buzilishi natijasida buyraklarda va xususan miya qatlamida qon aylanish yaxshilanadi. qon bilan undan na+ va mochevina yuviladi natijada miya moddasi osmolyalligi pasayadi. bu esa genle qovuzlog’i ko’tariluvchi qismi ingichka segmentida suv reabsorbsiyasi kamayishiga olib keladi, natijada genle qovuzlog’i ko’tariluvchi qismi ingichka segmentiga keluvchi suyuqlik tarkibida na+ konsentratsiyasi kamayadi. shu asnoda na+ passiv reabsorbsiyasi tormozlanadi (diuretik faza). ionlar ekskretsiyasiga tasiri. osmotik diuretiklar deyarli barcha ionlarning buyrakda ekskretsiyasini oshiradi: natriy, kaliy, kalsiy, magniy, xlor , gidrokarbonat va boshqalar. asosiy buyrak ichi funksional ko‘rsatkichlariga ta’siri. osmotik diuretiklar buyrak qon oqimini va biroz koptokcha filtratsiya tezligini oshiradi. farmakokinetika. osmotik diuretiklar vena ichiga kiritiladi va biosinguvchanligi 100%. ta’siri 15-20 minutdan keyin boshlanadi. t1/2 i 1-3 soat, metabolizmga uchramaydi. o’zgarmagan holda buyraklar orqali chiqariladi. mannit eliminatsiyasi yosh bolalarda (3-4 oylikkacha) katta yoshdagilarga nisbatan sekinroq bo’ladi. yosh bolalarda mannitning “qurituvchi” ta’siri yaqqolroq namoyon bo’ladi va uzoq davom etadi. ko‘rsatmalar: - …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diuretiklar. referat 11 bet."

mavzu: diuretiklar. reja 1. diuretiklar va ularning organizmga ta’siri. 2. diuretiklar klassifikatsiyasi. 3. diuretik preparatlar alohida guruhlari xususiyatlari. 4. adabiyotlar. 1. diuretiklar va ularning organizmga ta’siri. diuretiklar deb, buyrak nefronlarining turli qismlariga tasir qiluvchi, siydik bilan natriyning chiqarilishini ta’minlovchi va natijada hujayra tashqarisidagi suyuqlik xajmining kamayishiga olib keluvchi dori vositalariga aytiladi. ortiqcha miqdordagi natriy va suvni organizmdan chiqarish orqali diuretiklar yurak qorinchalari devoriga sistolik va diastolik bosimning va miokardning kislorodga talabining kamayishini ta’minlaydi, koronar qon aylanishini yaxshilaydi, miokard qisqarish qobiliyatini oshiradi, o'pka arteriyalarida bosimni pasaytiradi, arterial gipoksiyani su...

This file contains 11 pages in DOC format (721.0 KB). To download "diuretiklar. referat 11 bet.", click the Telegram button on the left.

Tags: diuretiklar. referat 11 bet. DOC 11 pages Free download Telegram