transport masalasining matematik modeli va yechim usullari

DOCX 12 pages 155.9 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.9 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

7-ma’ruza transport masalasining qo‘yilishi va matematik modeli. balans modeli va uni transport masalasi yordamida yechish. 8-ma’ruza transport masalasining bazis yechimini topish usullari. transport masalasining bazis yechimini optimallashtirishda potensiallar usuli. reja: 1. transport masalasining qo‘yilishi va matematik modeli. 2. transport masalasining boshlang‘ich tayanch yechimini topish usullari. 3. transport masalasining tayanch yechimini optimallashtirishda potensiallar usuli. tayanch so‘zlar va iboralar: transport masalasi, boshlang‘ich tayanch yechim, minimal xarajatlar usuli, potensiallar usuli. transport masalasining qo‘yilishi va matematik modeli. balans modeli va uni transport masalasi yordamida yechish. transport masalasi chiziqli dasturlash masalalari ichida nazariy va amaliy nuqtai nazardan eng yaxshi o‘zlashtirilgan masalalardan biri bo‘lib, undan sanoat va qishloq xo‘jalik mahsulotlarini tashishni optimal rejalashtirish ishlarida muvaffaqiyatli ravishda foydalanilmoqda. transport masalasining umumiy qo‘yilishi: faraz qilaylik, punktlarda bir xil mahsulot ishlab chiqarilsin. ma’lum bir vaqt oralig‘ida har bir punktda ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori (yuk zaxirasi) birlikka teng bo‘lsin. ishlab chiqariladigan mahsulotlar punktlarda iste’mol qilinsin hamda har bir iste’molchining ko‘rilayotgan …

2 / 12

va shu bilan birga sarf qilinadigan yo'l xarajatlarining umumiy qiymati minimal bo'lsin. transport masalasining matematik modeli quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: , (1) (2) (3) (4) agar (1) - (4) masalada , (5) tenglik o'rinli bo'lsa, ya'ni ishlab chiqarilgan mahsulotlar yig'indisi unga bo'lgan talablar yig'indisiga teng bo'lsa, u holda bu masala yopiq modelli transport masalasi deb, aks holda ochiq modelli transport masalasi deb ataladi. 1-teorema. har qanday yopiq modelli transport masalasi yechimga ega. 2-teorema. transport masalasinng shartlaridan tuzilgan matritsaning r(a) rangi m+n-1 ga teng. 3-teorema. agar masaladagi barcha va lar butun sonlardan iborat bo'lsa, transport masalasining yechimi butun sonli bo'ladi. 4-teorema. ixtiyoriy transport masalasining optimal rejasi mavjuddir. agar bo’lsa, u holda (n+1)- inchi fiktiv iste’molchi kiritilib, uning ehtiyojini va mos tarifini nolga teng deb, ya’ni ci n+1 = 0 (i = 1,2,..., m) deb olamiz. xuddi shunday, bo’lsa, (m+1)-inchi fiktiv jo’natish punkti kiritilib, uning mahsulotlar zahirasini va mos tarifini nolga teng deb, …

3 / 12

ar biror usul bilan masalaning xosmas tayanch rejasi topilgan bo‘lsa, u holda matritsada faqat m + n – 1 ta komponentlarining qiymatlari musbat bo‘ladi, qolganlari esa nolga teng bo‘ladi. noldan farqli yuk tashish joylashgan katakchalar band katakchalar deb, qolganlari esa bo‘sh katakchalar deb ataladi. band katakchalar bazis noma’lumlarga mos keladi, va xosmas tayanch reja uchun ularning soni m + n – 1 ga teng bo‘ladi. boshlang‘ich tayanch rejani tuzish uchun minimal qiymatlar usulidan foydalanamiz. minimal qiymatli katakchani tanlaymiz (agar ular bir nechta bo‘lsa, ulardan ixtiyoriy birini olamiz). masalan, bo‘lsin. u holda (l, k) katakchaga son yoziladi. bunda, agar bo‘lsa, u holda bk ning qiymati al ga kamaytiriladi va l nomerli satr “yopiladi”, chunki va l-nomerli tashuvchining resursi tugadi. agar bo‘lsa, u holda holda al ning qiymati bk ga kamaytiriladi va k-nomerli ustun “yopiladi”, bu esa k- iste’molchining talabi qondirilganini bildiradi. agar al = bk bo‘lsa, u holda satr yoki ustun …

4 / 12

keyin jadvalning qolgan qismidan (3-satrsiz) minimal tarifli katakchani qidiramiz. bu (2, 1) katakcha bo‘ladi va uni to‘ldiramiz. bu katakchaga qo‘yiladigan yuk bo‘ladi. bunda birinchi iste’molchining talabi to‘laligicha qondiriladi, shuning uchun birinchi ustunni yopamiz. endi jadvalning qolgan qismidan (3-satr va 1-ustunsiz) minimal tarifli katakchani qidiramiz. bu (1, 4) katakcha bo‘ladi va unga sonini yozamiz va 4-ustunni yopamiz. jadvalning qolgan qismidan (2, 2) katakchani topamiz. ikkinchi punktdagi zahira 11 – 5 = 6 ga, ikkinchi iste’molchining talabi 9 – 3 = 6 ga teng. shuning uchun bu katakka 6 yozib, 2-ustun va 2-satrni yopamiz. va nihoyat faqat (1, 3) katakcha qoladi. birinchi punktdagi zahira 11 – (3 + 7) = 1 ga, uchinchi iste’molchining talabi 9 – 8 = 1 ga teng. shuning uchun (1, 3) katakchaga 1 yozib, boshlang‘ich tayanch rejani topamiz (1b-jadvalga qarang): 1b-jadval. bj ai 5 9 9 7 11 7 3 8 1 5 7 3 11 5 …

5 / 12

osmas tayanch reja uchun quriladi va u quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: bu yerda - i-satr va j-ustunda joylashgan band bo‘lgan (bazis) katakchadagi yuk birligini tashish xarajatlari. potensiallarni hisoblashni jadvalda bajarish qulay bo‘ladi; buning uchun potensiallardan birini nolga tenglashtiriladi va keyin bazis katakchalarning qiymatidan ma’lum bo‘lgan potensiallarni ayirib ketma-ket qolgan barcha potensiallar topiladi. ishlab chiqaruvchilarning potensiallarini jadvalning o‘ng tomoniga, iste’molchilarning potensiallarini jadvalning pastiga yoziladi. 3. tayanch rejani optimallikka tekshirish. har bir bo‘sh katakcha uchun baholash hisoblanadi. agar bo‘lsa, u holda reja optimal va masala yechildi. aks holda reja optimal emas, shuning uchun uni yaxshilash kerak. 4. siklni qurish va yangi tayanch rejani topish. manfiy baxolar ichida eng kichigini tanlaymiz. bo‘lsin. (l, k) katakchada optimallik sharti buzilgan. tayanch rejani yaxshilash uchun (l, k) katakchaga biror miqdorda yuk jo‘natishimiz kerak bo‘ladiki, natijada u bazis katakchaga aylansin. bu amal simpleks usulidagi bazis almashtirishga teng kuchlidir. (l, k) katakcha «+» bilan belgilanadi va keyin sikl …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport masalasining matematik modeli va yechim usullari"

7-ma’ruza transport masalasining qo‘yilishi va matematik modeli. balans modeli va uni transport masalasi yordamida yechish. 8-ma’ruza transport masalasining bazis yechimini topish usullari. transport masalasining bazis yechimini optimallashtirishda potensiallar usuli. reja: 1. transport masalasining qo‘yilishi va matematik modeli. 2. transport masalasining boshlang‘ich tayanch yechimini topish usullari. 3. transport masalasining tayanch yechimini optimallashtirishda potensiallar usuli. tayanch so‘zlar va iboralar: transport masalasi, boshlang‘ich tayanch yechim, minimal xarajatlar usuli, potensiallar usuli. transport masalasining qo‘yilishi va matematik modeli. balans modeli va uni transport masalasi yordamida yechish. transport masalasi chiziqli dasturlash masalalari ichida nazariy va ama...

This file contains 12 pages in DOCX format (155.9 KB). To download "transport masalasining matematik modeli va yechim usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: transport masalasining matemati… DOCX 12 pages Free download Telegram