geometriya elementlari mavzusini o‘rganishda tarixiy materiallardan foydalanish

PPTX 15 pages 1.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation geometriya elementlari mavzusini o`rganishda tarixiy materiallardan foydalanish. niyazova mubina 1. tarixiy manbalarning geometrik tadqiqotlarga qo'shgan hissasi 2. tarixiy manbalardan geometrik elementlarni o'rganishda foydalanish 3. geometrik shakllar va ularning tarixiy rivojlanishi reja: geometriyaning rivojlanish bosqichlari miloddan avvalgi 3000 yillar oldin mesopotamiyada, nil daryosi vodiysi va xitoyda geometriyaning dastlabki elementlari, masalan, maydon va hajmni hisoblash usullari rivojlangan. o'rta osiyoda, xorazm va buxoro maktablari ix-xv asrlarda geometriya sohasida, ayniqsa, trigonometriya va sferik geometriya bo'yicha muhim hissa qo'shgan, ulardan al-xorazmiyning hisoblari misol bo'la oladi. bobil geometriyasi bobil astronomlari va matematiklarining 60-lik sanoq sistemasidan foydalanishi, geometrik hisob-kitoblarga o'ziga xos xususiyat bag'ishlagan va bugungi kunga qadar ta'sir ko'rsatgan. bobil geometriyasi, miloddan avvalgi 2000-yillarda mesopotamiyada rivojlangan bo'lib, 3000 dan ortiq loy taxtachalarda saqlanib qolgan matematik muammolarni o'z ichiga oladi. tarixiy hujjatlarni tahlil qilish usullari samarqanddagi regiomontanus qo'lyozmalarini palimpsest tahlili orqali tiklash, 15-asr astronomiya va trigonometriya bo'yicha geometrik bilimlarni aniqlash imkonini beradi. 12-asr buxoro maktabining geometriya …

2 / 15

a astronom al-xorazmiyning ishlari geometriyaning rivojlanishiga muhim hissa qo'shgan va trigonometriyaning yangi usullarini yaratishga olib kelgan. zamonaviy geometriyaning aksioma va teoremalarining ko'pchiligi qadimgi yunon olimlari, masalan, evklid (miloddan avvalgi 300-yillar) tomonidan yaratilgan asarlarga asoslanadi, bu esa geometriya tarixining zamonaviy rivojlanishiga ta'sirini ko'rsatadi. o'rta osiyo geometriyasi o'rta osiyo hududida, xususan samarqand va buxoro shaharlarida topilgan 10-15-asrlarga oid geometrik naqshinkorlik namunalarida murakkab geometrik teoremalar, masalan, pifagor teoremasining amaliy qo'llanilishi kuzatiladi. marg'ilon va xiva kabi shaharlardagi 14-asr me'morchiligi namunalarida uchraydigan geometrik elementlar, o'lchovlarning aniqligi va proporsionalligi bilan ajralib turadi, bu esa matematik bilimlar darajasining yuqoriligini ko'rsatadi. yunon geometriyasi yunon geometrlari, masalan, evklid (miloddan avvalgi 300-yillar) “elementlar” asarida 13 jildda geometriyaning aksiomalarini, teoremalarini va geometrik jismlarni, shu jumladan, uchburchak va doiraning xossalarini batafsil bayon qilgan. afinada yashab ijod qilgan miloddan avvalgi 5-asrga mansub geometr gipokrates xisoblash va geometrik shakllarni o'lchashga oid muhim hisob-kitoblarni o'z ichiga olgan "elementlar" nomli asar yaratgan. qadimgi geometrik shakllarni o'rganish …

3 / 15

siyaning mashhur matematik rene dekart analitik geometriyani yaratdi, bu esa geometrik teoremalarni algebraik usullar yordamida isbotlash imkonini berdi va geometriya sohasiga yangi yondashuvlarni olib keldi. tarixiy manbalarning ahamiyati 5-asrda buxoroda yozilgan “al-xorazmiy”ning geometrik asarlari, masalan, aylana uzunligini hisoblash usullari bo‘yicha zamonaviy matematik formulalar bilan solishtirish imkonini beradi va ularning rivojlanishini kuzatishga yordam beradi. 12-asrga oid samarqanddagi madrasalarda topilgan geometrik naqshinkorlik namunalari, o‘sha davrning matematik va badiiy qarashlarini o‘rganish, masalan, geometrik progressiya va simmetriya tushunchalarini tahlil qilish imkonini beradi. amaliy geometrik masalalar "amaliy geometrik masalalar" to'plamlarida 15-asr samarqand maktabining geometriya bo'yicha 20 dan ortiq amaliy masalalarini, jumladan, yer maydonini hisoblash usullarini uchratish mumkin. "amaliy geometrik masalalar"da buxoro va xorazm viloyatlaridan olingan 10 dan ortiq amaliy masalalar mavjud bo'lib, bu yerda turli geometrik shakllarning maydon va hajmini topish usullari batafsil ko'rsatilgan. geometrik elementlarning tasnifi qadimgi misr papiruslarida, taxminan 1850 yil avval yozilgan rhind papirusida, geometrik shakllar, masalan, uchburchak, to'rtburchak va aylana kabi …

4 / 15

geometriya elementlari mavzusini o‘rganishda tarixiy materiallardan foydalanish - Page 4

5 / 15

geometriya elementlari mavzusini o‘rganishda tarixiy materiallardan foydalanish - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geometriya elementlari mavzusini o‘rganishda tarixiy materiallardan foydalanish"

powerpoint presentation geometriya elementlari mavzusini o`rganishda tarixiy materiallardan foydalanish. niyazova mubina 1. tarixiy manbalarning geometrik tadqiqotlarga qo'shgan hissasi 2. tarixiy manbalardan geometrik elementlarni o'rganishda foydalanish 3. geometrik shakllar va ularning tarixiy rivojlanishi reja: geometriyaning rivojlanish bosqichlari miloddan avvalgi 3000 yillar oldin mesopotamiyada, nil daryosi vodiysi va xitoyda geometriyaning dastlabki elementlari, masalan, maydon va hajmni hisoblash usullari rivojlangan. o'rta osiyoda, xorazm va buxoro maktablari ix-xv asrlarda geometriya sohasida, ayniqsa, trigonometriya va sferik geometriya bo'yicha muhim hissa qo'shgan, ulardan al-xorazmiyning hisoblari misol bo'la oladi. bobil geometriyasi bobil astronomlari va matematiklarining...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "geometriya elementlari mavzusini o‘rganishda tarixiy materiallardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: geometriya elementlari mavzusin… PPTX 15 pages Free download Telegram