ijtimoiy munosabatlarda muloqotga kirishish etiketi: nutq odobi va hurmati

DOCX 13 pages 30.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

ijtimoiy munosabatlarda muloqotga lirishish etiketi: nutq odobi va hurmati reja: kirish 1. ijtimoiy munosabatlarda nutq va uning ahamiyati 2. nutq etiketi va lingvopragmatik muloqotning shakllanishi 3. ijtimoiy munosabatlarda muloqotga kirishish etiketi: nutq odobi va hurmati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish muloqot - odamlar о‘rtasida birgalikdagi faoliyat ehtiyojlaridan kelib chiqadigan bog‘lanishlar rivojlanishining kо‘p qirrali jarayonidir muloqot (munosabat) birgalikda faoliyat kо‘rsatuvchilar о‘rtasida axborot ayirboshlashni о‘z ichiga oladi. bunda munosabatning kommunikativ jihati hisobga olinadi. kishilar munosabatga kirishishda avvalo tilga murojaat qiladilar. muloqotning yana bir jihati munosabatga kirishuvchilarning о‘zaro birgalikdagi harakati - nutq jarayonida faqat sо‘zlar bilan emas, balki harakatlar bilan ham ayirboshlashdan iborat. masalan, munosabatga kirishar ekanmiz, u bizni qoniqtirsa imo-ishora bilan muloqotda bо‘lamiz. munosabatning keyingi jihati muloqotga kirishuvchilarning bir-birlarini idrok eta olishlaridir. masalan, biz bir kishi bilan muloqotga kirishishdan avval uni hurmat qilib yoki mensimasdan munosabatda bо‘lamiz. demak, muloqot jarayonida kommunikativ (axborot uzatish), interaktiv (о‘zaro birgalikda harakat qilish) va perseptiv (о‘zaro birgalikda) idrok …

2 / 13

da esa biz qoniqmaslikni his qilamiz. 1. ijtimoiy munosabatlarda nutq va uning ahamiyati nutq – inson tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani oʻzlashtirish, avlodlarga uzatish yoki aloqa oʻrnatish, oʻz shaxsiy harakatlarini rejalashtirish va amalga oshirish maqsadida tildan foydalanish jarayoni. nutq. axborot, xabar, maʼlumot va yangi bilim berish, aqliy topshiriqlarni yechish faoliyatidan iborat. agar til aloqa vositasi boʻlsa, nutq aynan shu aloqa jarayonlarining amalga oshirilishidir. nutq rivojlanishi davrlari quyidagicha: 1) 2 oydan 11 oygacha; 2) 11 oydan 19 oygacha; 3) 19 oydan 3 yoshgacha. nutq verbal va noverbal turkumdan iborat. noverbal nutq turli imo-ishora, mimika, pantomimika, exologik, signifikatsiya, daktilogik (barmoq nutqi) koʻrinishlarga ega. verbal nutq ogʻzaki, yozma, monologik, dialogik, polilogik, tashqi, ichki, ekspressiv, impressiv, lakonik (yigʻiq), epik (yoyiq), affektiv turlarga boʻlinadi. tilning (orfografik, fonetik, morfologik, sintaksistik, orfoepik, lingvistik, fleksiv va boshqa) qonuniyatlariga asoslangan holda mazmun-mohiyatni uzluksiz, tadrijiy ravishda axborotga aylantiruvchi nutq turi yozma nutq deyiladi. pauza, mantiqiy urgʻu, temp, tembr, chastota, ritmika va boshqa …

3 / 13

ining har bir kishiga xos shakli, koʻrinishidir. nutq madaniyatining asosiy xususiyati uni ilmiy, sermazmun, aniq-ravshan, ravon, toʻgʻri, taʼsirli, badiiy, mantiqiy, jarangdor, jozibali bayon etishdan iborat. buning uchun nutq, avvalo, adabiy til qonun-qoidalariga toʻliq javob berishi lozim. nutq madaniyati yakka shaxslar, chunonchi, maʼruzachi, pedagog, suxandon, davlat va jamoat arbobi, jurnalist, muxbir va shu kabilarning nutqlari orqali namoyon boʻladigan ijtimoiy hodisadir. insonning intellektual saviyasi, millatning mentaliteti, maʼnaviy boyligi ortib borgani sayin nutq madaniyati ham yuksalib boradi. nutq madaniyati nutq soʻzlash, maʼruza qilish, oʻzaro muloqot, savol-javob, davra suhbatlarida oʻzbek adabiy tili boyligidan samarali foydalanish; gʻoyaviy, mafkuraviy, maʼnaviy, tarbiyaviy jihatlarni singdirish; xalq ogʻzaki ijodi, hikmatli soʻzlar, maqollar, kattalar oʻgitlaridan oʻz oʻrnida, meʼyorida foydalanish; nutqning qisqa, aniq-ravshan, teran mazmunli, keng qamrovli boʻlishiga eʼtibor berish; nutq, maʼruza, suhbat oxirida qisqa xulosalar chiqarish; zarurat tugʻilganda tinglovchilar, suhbatdoshlar bilan odob doirasida, vazminlik asosida bahslashish, munozara yuritish kabi xususiyatlarni oʻzida mujassam etmogʻi lozim. nutq madaniyati notiqning oldiga ham muayyan …

4 / 13

otiga faol taʼsir koʻrsatish maqsadida obyektiv til meʼyorlarini ularning barqarorlashgan shakllarida, ziddiyatlarida, tamoyillari va boshqalarda oʻrganishdir. zamonaviy nutq madaniyati nazariy va amaliy fan boʻlib, u til amaliyotiga taʼsir etish maqsadida adabiy til tarixi, grammatika, uslubshunoslik va tilshunoslik boʻlimlarining yutuqlari hamda xulosalarini umumlashtiradi. nutq madaniyati nazariyasida adabiy til milliy tilning oliy shakli sifatida eʼtirof etiladi va oʻzining eng yaxshi namunalari bilan xalqning madaniyat sohasidagi yutuqlari va anʼanalarini mustahkamlaydi hamda boyitadi. nutq madaniyati ijtimoiy hodisa boʻlib, u jamiyat, fan-texnika, madaniy va adabiy hayot rivoji bilan uzviy bogʻliq holda taraqqiy etadi. jamiyat aʼzolarining madaniy saviyasi ortgan sari nutqi ham jilolanib, sayqallashib, nutq madaniyati qoidalari va meʼyorlariga muvofiq holda takomillashib boradi. nutq madaniyatining shakllanishi va rivojlanishida adabiyot, sanʼat, radio, tv va davriy matbuotning alohida oʻrni bor. ayniqsa, adabiy tilni meʼyorlashtirish va nutq madaniyati nazariyasini rivojlantirishda leksikografiya, xususan, izohli, imlo, talaffuz, oʻquv va boshqa maxsus lugʻatlar muhim ahamiyatga ega. xv asrdayoq oʻzbek adabiy tilining nutq …

5 / 13

niyati sinonimi, ijtimoiy faoliyat sohalari bilan bogʻliq madaniy meʼyorlar majmui. nutq odobi qator talablarga javob berishi kerak. ijobiy natijaga yoʻnalganlik, nizo va bahsli holatlarni yechishga intilish, kelishish, bitimga erishishga harakat qilish nutq odobining ijobiy uslubidir. nutq odobiga rioya qilmaslik salbiy jihat boʻlib, bunday muloqot nizoga, tarafkashlikka, shaxslararo ziddiyatga olib kelishi mumkin. ishga aloqador muloqotda obyektiv mezonlar asosida masalani baholash, vaziyatni xolis ekspertiza qilish, xulosani aniq ifodalash, tenglik, murosasozlik tamoyillaridan kelib chiqish, oʻz shaxsiy fikriga qarshi tomonning huquqini tan olish muhim ahamiyat kasb etadi. shuningdek, bu jarayon xolislik, suhbatdoshiga hurmat bilan munosabatda boʻlish, murojaat qilishda, mulohaza yuritish va fikrni ifodalashda muloqotning umummadaniy meʼyorlaridan foydalanishni taqozo etadi. nutq odobida suhbat, muzokara, muloqotning muayyan texnologiyasi (yoʻrigʻi) mavjud. u tanishish, murojaat qilish, salomlashish, xayrlashishning muayyan shakli bilan bogʻliq. nutq odobining madaniy meʼyorlari minnatdorchilik, tilak bildirish, kechirim soʻrash, iltimos qilish, taklif qilish, maslahat berishning tartiblangan boʻlishini nazarda tutadi. ishga aloqador suhbatning mazmuni, aniq amaliy masalalarni …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy munosabatlarda muloqotga kirishish etiketi: nutq odobi va hurmati"

ijtimoiy munosabatlarda muloqotga lirishish etiketi: nutq odobi va hurmati reja: kirish 1. ijtimoiy munosabatlarda nutq va uning ahamiyati 2. nutq etiketi va lingvopragmatik muloqotning shakllanishi 3. ijtimoiy munosabatlarda muloqotga kirishish etiketi: nutq odobi va hurmati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish muloqot - odamlar о‘rtasida birgalikdagi faoliyat ehtiyojlaridan kelib chiqadigan bog‘lanishlar rivojlanishining kо‘p qirrali jarayonidir muloqot (munosabat) birgalikda faoliyat kо‘rsatuvchilar о‘rtasida axborot ayirboshlashni о‘z ichiga oladi. bunda munosabatning kommunikativ jihati hisobga olinadi. kishilar munosabatga kirishishda avvalo tilga murojaat qiladilar. muloqotning yana bir jihati munosabatga kirishuvchilarning о‘zaro birgalikdagi harakati - nutq jarayonida faqat sо‘...

This file contains 13 pages in DOCX format (30.0 KB). To download "ijtimoiy munosabatlarda muloqotga kirishish etiketi: nutq odobi va hurmati", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy munosabatlarda muloqot… DOCX 13 pages Free download Telegram