fermi sathi. energetik sathlar. taqiqlangan zona (kurs ishi)

DOCX 11 pages 1.8 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

kurs ishi mavzu: fermi sathi.energetik sathlar. taqiqlangan zona reja: kirish 1.fermi sathi. 2. energetik sathlar. 3. taqiqlangan zona. x u l o s a adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan taraqqiyotida fundamental tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etadi. aynan ular orqali yangi bilimlar o’zlashtiriladi va nazariyalar shakllantiriladi, kelgusi amaliy tadqiqotlar va oshirilayotgan tadqiqotlarning hammasini ham ilm-fanning bugungi yuqori rivojlanish darajasiga to’la javob beradi, deb bo’lmaydi” deb barcha sohadagi kabi ta’lim tizimida ham islohotlarni amalga oshirish davr talabi ekanliigini ta’kidladi . shu o’rinda birinchi prezidentimiz i.a.karimovning quyidagi so’zlarini keltirish joiz : ,, men yoshlarimizga, mening bolalarimga qarata, o’rganishdan hech qachon charchamanglar, deb aymoqchiman. o’rganish, intilish hech qachon ayb sanalmaydi. nimanidir bilmasang, uni o’rganish zarur. avvalambor, endi hayotga kirib kelayotgan yoshlarga nima lozim? o’rganish, o’rganish va yana bir bor o’rganish kerak. kasb o’rgangan, ilm o’rgangan kishi, o’zbekona aytganda hech qachon kam bo’lmaydi. “ ,,agar …

2 / 11

malar) yo‘q toza holdagi yoki kirishmalar hissasi kam bo‘lgan, yarim o‘kazgichlarning elektr o‘tkazuvchanligi xususiy o‘tkazuvchanlik deb ataladi. toza yarim o‘tkazgich moddalar past temperaturada elektr tokini yomon o‘tkazadi. bunga sabab, ularda elektronning energetik zonalari to‘ldirishi dielektriklardagiga o‘xshashidir. t=0 k da yarim o‘tkazgichlarda valent zonasi elektronlar bilan to‘la to‘lgan bo‘lib, unga yuqoridagi zona o‘tkazuvchanlik zonasi bo‘sh bo‘ladi. 1-rasm. yarim o‘tkazgichning energiya zonalari etarlicha past temperaturada (t0 k) o‘tkazuvchan zona bo‘lishi uchun yarim o‘tkazgich elektr tokini o‘tkazmaydi. temperatura ko‘tarilishi bilan issiqlik energiyasi ta’sirida valent zonadagi ba’zi elektronlar o‘tkazuvchan zonaga o‘tib oladi. valent zonada esa musbat zarralar-kovaklar hosil bo‘ladi. yarim o‘tkazgichlarda zaryad tashuvchilar vazifasini elektronlar va kovaklar o‘taydi. kovalent bog‘lanish hosil qilishda qatnashayotgan elektronlardan biri issiqlik harakati natijasida atomlardan uzilib erkin elektronga aylanadi. elektron etishmayotgan bog‘lanish harakatchan kovaklardan iborat. erkin elektronlar ham, erkin kovak ham kristall panjara bo‘ylab ko‘chib yurishi mumkin. qo‘shni bog‘dan elektron tortib olish natijasida mazkur joyda kavak yuqoladi lekin qushni bog‘da …

3 / 11

i –zaryad tashuvchilar zichligi quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi. (2) ma’lum bir temperaturada zaryad tashuvchilar miqdori taqiqlangan zona kengligiga bog‘liq bo‘ladi. eg -qancha kichik bo‘lsa o‘tkazuvchanlik elektronlar soni shuncha ko‘p bo‘ladi. ge uchun eg=0.67 zv si uchun eg =1.14 zv tashkil etadi. masalan xona temperaturasi (t=3000k) bo‘lsa ge kristalldagi o‘tkazuvchanlik elektronlari zichligi si nikidan taxminan 103 marta katta. yarim o‘tkazgichlarning taqiqlangan zona kengligini optik usulda aniqlash mumkin. yarim o‘tkazgichlarda yorug‘likning yutilishi koeffitsientini to‘lqin uzunligiga bog‘liqligi o‘rganildi. foton energiyasi bo‘lganda u deyarli yutilmaydi. uning energiyasi valent zonadagi elektronlarni o‘tkazuvchanlik zonasiga ko‘tarishi uchun etmaydi bo‘lganda fotonlarning yutilishi boshlanadi. yutilgan foton kristallda elektron va kovakni vujudga keltiradi. yarim o‘tkargichlarda yorug‘lik yutilishi jarayoni. elektron+kovak – juftlik hosil bo‘ladi. 2.-rasm. yarim o’tkazgichlarda yorug’lik yutilishiga doir. erkin elektronning energiyasi e uning impulsi bilan quyidagicha bog‘langan: (3) m-elektronning tinch holatdagi massasi. – elektronning impulsi. - to‘lqin vektori. elektron tashqi elektr maydon ta’sirida tezlanish olsin. - elektronga ta’sir qiluvchi umumiy …

4 / 11

yarim o‘tkazgichning atomlari kovalent bog‘langan. agar yarim o‘tkazgichlarda kovalent bog‘langan atomlari oraliq kristall panjarada uzilish kuzatilsa, shuning hisobiga elektr o‘tkazuvchanlik paydo bo‘lishi mumkin. bu xususiy o‘tkazuvchanlik deb yuritiladi. elektron tok tashuvchi – ni xususiy zichligi(konsintratsiyasi) deb ataladi. temperatura oshsa, xususiy zichlik(konsentratsiya)oshadi. δea-energiya aktivlik qancha kichik bo‘lsa (kovalent bog‘lanishni buzadigan energiya) xususiy zichlik(konsintratsiyasi) shuncha katta bo‘ladi. xususiy o‘tkazuvchanlikni ko‘rsatadigan chiziq xususiy va sof aralashmalar uchun energiya aktivatsiyasini modeli valent(bog‘langan) elektronlar enrgetik holati hosil qilayotgan energiya-valent zonasi deb ataladi. elektron erkin bo‘lishi va o‘tkazuvchanlik zonasida tok tashishda ishtirok etishi uchun unga δea -energiya berish kerak. shu zona o‘tkazuvchanlik zonasi deb ataladi. – taqiqlangan zona deb ataladi. ko‘p hollarda eg – deb belgilanadi. bundan ko‘rinadiki yarim o‘tkazgichda – energiya kovalent bog‘lanishdagi uzilishga teng bo‘lgan energiya ekan. 3. taqiqlangan zona. kristallning ikki o‘lchami kristall panjarasi. yarim o‘tkazgich – toza kremniyga yod – boshqa as yoki b – atomini juda kam kiritsak ham uning elektr …

5 / 11

bu erda . bunday yarim o‘tkazgich elektron yoki n-tipyarim o‘tkazgich deb ataladi. 4-rasm. akseptor kirishma o’ziga elektronni oladi. si ga b atomini kiritilayapti. borning to‘lmagan kovalent bog‘lanishiga juft elektron kremniyning kovalent bog‘lanishi kelib to‘ldiradi. demak aralashma teshik o‘tkazuvchanlikni hosil qiladi. akseptor kirishma deb ataladi, chunki ular elektronlarni qabul qilayapti. – yarim o‘tkazgichlap r-tip yarim o‘tkazgichlar deb ataladi. agar yarim o‘tkazgichda 2-xil tok tashuvchi n-tip xususiy yarim o‘tkazgich, umuman nd va na aralashma atomlari teng bo‘lsa kompensirlangan yarim o‘tkazgichlar deb yuritiladi. xulosa elektron etishmayotgan bog‘lanish harakatchan kovaklardan iborat. erkin elektronlar ham, erkin kovak ham kristall panjara bo‘ylab ko‘chib yurishi mumkin. qo‘shni bog‘dan elektron tortib olish natijasida mazkur joyda kavak yuqoladi lekin qushni bog‘da kavak hosil buladi.bu hodisa kavakning kuchib yurishidir. uzilgan elektronlar yana qaytib o‘zi hosil qilgan kovakka tushsa, erkin elektron va kovak jufti yo‘qoladi, bu hodisaga rekombinatsiya deyiladi. noldan farqli (ttempera turalarda yarim o‘tkazgichlarda albatta kovaklar va o‘tkazuvchanlik elektronlari mavjud …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermi sathi. energetik sathlar. taqiqlangan zona (kurs ishi)"

kurs ishi mavzu: fermi sathi.energetik sathlar. taqiqlangan zona reja: kirish 1.fermi sathi. 2. energetik sathlar. 3. taqiqlangan zona. x u l o s a adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan taraqqiyotida fundamental tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etadi. aynan ular orqali yangi bilimlar o’zlashtiriladi va nazariyalar shakllantiriladi, kelgusi amaliy tadqiqotlar va oshirilayotgan tadqiqotlarning hammasini ham ilm-fanning bugungi yuqori rivojlanish darajasiga to’la javob beradi, deb bo’lmaydi” deb barcha sohadagi kabi ta’lim tizimida ham islohotlarni amalga oshirish davr talabi ekanliigini ta’kidladi . shu o’rinda birinchi prezidentimiz i.a.karimovning quyidagi so’zlarini kelti...

This file contains 11 pages in DOCX format (1.8 MB). To download "fermi sathi. energetik sathlar. taqiqlangan zona (kurs ishi)", click the Telegram button on the left.

Tags: fermi sathi. energetik sathlar.… DOCX 11 pages Free download Telegram