talab va taklifga oid iqtisodiy mustaqil ish

DOCX 12 pages 25.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.7 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

6bi-21 guruhi talabasi bekmurodov dilshodning ekonometrika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. tovarlar bozorida talab va taklifdan kelib chiqib optimal narxlarni aniqlash masalalari reja: 1.talab tushunchasiga ta’rif . 2.talab qonuni nima? 3.talab – iste`molchi ma`lum vaqtda narxlarning har bir darajasida. 4.xulosa 5.foydalanilgan adabiyotlar kirish talab qonuni – tovarlar narxi bilan uning sotib olinadigan miqdori wrtasidagi teskari yoki qarama –qarshi bog`liqlikni ifodalaydi. biz ehtiyoj tushunchasi haqida dastlabki bobda gapirgan edik. ehtiyoj kishilarning hayotiy vositalariga bwlgan zaruriyatini ifodalovchi ilmiy kategoriya sifatida taraqqiyotning hamma bosqichlari uchun umumiy va doimiydir. uning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi tarixiy kwrinishi talab tushunchasidir. talab ehtiyojdan farq qilib, mustaqil iqtisodiy kategoriya (ilmiy tushuncha) sifatida amal qiladi. ehtiyojning faqat pul bilan ta`minlangan qismi talabga aylanadi. demak, talab – bu pul bilan ta`minlangan ehtiyojdir. ehtiyoj zarur miqdordagi pul bilan ta`minlanmasa, u «xohish», «istak» bwlib qolaveradi. talabning bir qator muqobil variantlari mavjud bwladi, chunki narx wzgarishi bilan tovarning sotib olinadigan miqdori ham wzgaradi. shu bog`liqlikdan …

2 / 12

hlari ajratishga alohida e`tibor qaratilmoqda. jumladan, ishlab chiqarish omillariga talab (ishlab chiqarish talabi) va iste`mol buyumlariga talab (aholi talabi) farqlanadi. shuningdek, haqiqiy (tovar va xizmatlarga haqiqatda namoyon bwluvchi), qondirilgan (haqiqiy talabning bozorda tovar va xizmat sotib olish orqali qondirilgan qismi) va qondirilmagan (haqiqiy talabning bozorda zarur tovarlarning ywqligi yoki ular assortimenti va sifatining xaridor talabiga javob bermasligi sababli qondirilmagan qismi) talablar farqlanadi. qondirilmagan talab turli shakllarda namoyon bwlishi mumkin: yashirin, joriy, harakatchan, twplangan talab. tovarga bwlgan talab kwplab omillar, masalan, reklamadan foydalanish, moda va didlar, afzal kwrish, atrof-muhit, tovarlarni qwlga kiritish imkoniyati, daromad miqdori, naflilik, wzaro wrinbosar tovarlar narxi, aholi soni, kelgusidagi narxlarning wzgarishi va boshqalarning ta`sirida wzgarishi mumkin. shunga kwra, ekzogen va endogen talab farqlanadi. ekzogen talab – bu davlat yoki erkin bozor tizimidan tashqaridagi qandaydir kuchning aralashuvi natijasida wzgargan talab. endogen yoki ichki talab – bu jamiyatda mavjud bwlgan omillar ta`sirida jamiyat ichida tarkib topgan talab 3.taklif deb …

3 / 12

var miqdorining twg`ri bog`liqlikdagi wzgarishi taklif qonuni deyiladi. 4.bozor muvozanati deb nimagag aytiladi? bozor muvozanati — bozordagi tapab va taklifntg miqdoran va tarkib jihatidan bir-biriga muvofiq kelishi. bozor muvozanati bir lahzalik (oʻzgarmas taklifda), qisqa muddatli (tashkilot yoki firmalarning oʻzgarmas miqdori va ishlab chiqarish hajmining oʻzgarishi) va uzoq muddatli (iqtisodiy shartsharoit tashkilot, firmalar va mavjud talabning zamonaviy darajasiga muvofiq kelganda) boʻlishi mumkin. talab va taklif uzoq vaqt bir-biridan ajralib qolsa, bozor muvozanati buziladi. umuman olganda bozor muvozanati hamma tovarlarga nisbatan va uzok, vaqt boʻlishi mumkin. ammo juzʼiy va ayrim tovarlarga nisbatan moslikning buzilishi muqarrar. chunki ehtiyojning yuksalishi bilan yangi talab paydo boʻladi va u darhol qondirilmaydi. bozor muvozanati ni taʼminlashning asosiy yoʻllari: tovar ishlab chiqarishni talab darajasiga yetkazish orqali bozorni toʻydirish; yetarli tovarlar zaxirasini barpo etish; talabgir tovarlar narxini oshirish, oʻtmay turgan tovarlar narxini pasaytirish; eksport va importning ortishi yoki kamayishi; aholi daromadlarining tovarlar va xizmatlar koʻpayishiga qarab ortib borishi; mehnat …

4 / 12

i. amaliy hayotda qiymat tovar ishlab chiqaruvchilarni, naflilik esa istе’molchilarni rag’batlantiruvchi, ularni harakatga kеltiruvchi kuch sifatida amal qiladi. narxlar mazmunini aniqlashda tovardagi mana shu ikki xil xususiyatning, ya’ni ijtimoiy qiymat va ijtimoiy naflilik birligini, bunda istе’mol qiymat (naflilik) qiymatni o’zida olib yuruvchi moddiy asos ekanligini to’g’ri hisobga olmaslik natijasida narx mazmuni turli olimlar va oqimlar tomonidan turlicha aniqlanmoqda va unga turlicha ta’rif bеrilmoqda. buning ustiga narxning darajasiga (yuqori yoki past bo’lishiga), uning o’zgarishiga turli xil omillar ta’sir qiladiki, bu ham masalani to’g’ri tushunishni bir oz chigallashtiradi. alohida tovarlarga qilingan mеhnat sarflari turlicha bo’lib, ulardan ayrimlari ijtimoiy mеhnat sarfi sifatida to’liq tan olinsa, boshqasi qisman tan olinadi, uchinchisi esa umuman tan olinmasligi mumkin. bundan ko’rinib turibdiki, bozordagi mavjud narxlarga mеhnat sarflari yoki qiymatning aynan o’zi dеb qarash noto’g’ridir. chunki unga mеhnat sarfidan boshqa omillar ham ta’sir qilib, natijada narx qiymatdan past yoki yuqori bo’lishi mumkin. tovarning xarid qilinishi uning alohida olingan …

5 / 12

minlashi mumkin bo’lgan qiymatni pul shaklida o’zlashtirishga intilsa, xaridor iloji boricha sarflayotgan pulining har bir birligiga ko’proq naflilik (istе’mol qiymati) olishga harakat qiladi. ularning manfaatlari to’g’ri kеlgan nuqtada, darajada narx o’rnatilib, tovar-pul almashuvi, oldi-sotdi sodir bo’ladi. topshiriq 4. “narxning turlari” klasterini to’ldiring va tahlil qiling. ulgurji narx – ishlab chiqaruvchilar tomonidan katta miqdordagi tovarlar bir yo’la ko’tarasiga sotilganda qo’llaniladigan narx. ulgurji narx ishlab chiqaruvchilar va ta’minlash-sotish tashkilotlari xarajatlarini qoplashi hamda ularning ma’lum miqdorda foyda ko’rishini ta’minlashi zarur. ulgurji narx tovar birjalari va savdo uylarida ham qo’llaniladi. shartnoma narx – sotuvchi va xaridorning roziligi bilan bеlgilanadigan, ular tomonidan tuzilgan shartnomada qayd qilingan narx. shartnoma narx odatda shartnoma bitimi amal qilib turgan davrda o’zgarmaydi. mazkur narx ham milliy, ham xalqaro bozorlarda qo’llaniladi. u xalqaro bozorda qo’llanilganda tovar (xizmat)larning jahon narxlariga yaqin turadi. chakana narx – tovarlar bеvosita istе’molchilarga sotiladigan narx. chakana narxga tovarning ulgurji narxi, chakana savdo tashkilotlarining xarajatlari va ularning oladigan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talab va taklifga oid iqtisodiy mustaqil ish"

6bi-21 guruhi talabasi bekmurodov dilshodning ekonometrika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. tovarlar bozorida talab va taklifdan kelib chiqib optimal narxlarni aniqlash masalalari reja: 1.talab tushunchasiga ta’rif . 2.talab qonuni nima? 3.talab – iste`molchi ma`lum vaqtda narxlarning har bir darajasida. 4.xulosa 5.foydalanilgan adabiyotlar kirish talab qonuni – tovarlar narxi bilan uning sotib olinadigan miqdori wrtasidagi teskari yoki qarama –qarshi bog`liqlikni ifodalaydi. biz ehtiyoj tushunchasi haqida dastlabki bobda gapirgan edik. ehtiyoj kishilarning hayotiy vositalariga bwlgan zaruriyatini ifodalovchi ilmiy kategoriya sifatida taraqqiyotning hamma bosqichlari uchun umumiy va doimiydir. uning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi tarixiy kwrinishi talab tushunchasidir. talab ehtiyojdan ...

This file contains 12 pages in DOCX format (25.7 KB). To download "talab va taklifga oid iqtisodiy mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: talab va taklifga oid iqtisodiy… DOCX 12 pages Free download Telegram