erkin a’zamning “shoirning to‘yi” qissasi tahlili

DOCX 5 pages 22.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

erkin a’zamning “shoirning to‘yi” qissasida inson fojiasi erkin a’zam asarlarining o‘ziga xos va ajralib turuvchi jihati shundaki, adib asarlarida kinoya tilining ustalik bilan ishlatilishi, asar kulminatsiyasi kutilmagan qahramon va kutilmagan badiiy yechimlarga ega ekanligi hisoblanadi. yozuvchi inson tabiatiga xos bo‘lgan chigalliklarni ochiq ko‘rsatmasdan imo-ishora orqali aks ettirishi uning asarlarining tasirchanligini oshiradi. yozuvchi qahramon xarakterini yaratishda, asar syujetining xarakterlar asosiga qurilishi, voqealar o‘rtasidagi bog‘liqliklarni obrazlar, detallar yordamida ifodalashi, muallif va qahramon nutqining yaqinligiga alohida e’tibor beradi. erkin a’zam o‘z asarlarida qahramonlar xarakteri va psixalogiyasini tasvirlashda, tasvir va ifoda yo‘sinining hayotda ko‘rish mumkin bo‘lgan jihatlarini kinoya ostida “kosa tagida nimkosa” shaklida ifodalaydi. bu jihatdan “shoirning to‘yi” qissasidagi personajlar xarakteri alohida ajralib turadi. qissa syujetini qatag‘onga uchragan va keyinchalik vaqt o‘tib oqlangan shoir xotirasiga bag‘ishlangan xotira kechasi va o‘sha kechada qatnashuvchi ijobiy va salbiy xarakterlarga ega bo‘lgan qahramonlar tashkil qiladi. asarning o‘ziga xos bo‘lgan xususiyatlaridan yana biri asar qahramonlariga ism qo‘yilishi ham diqqatni …

2 / 5

g‘ida qatag‘onga uchragan butun o‘zbek shoir va yozuvchilarining qismatini uchratish mumkin. qissa tadbir o‘tkazilayotgan binoning qurilishi unda qatnashayotgan asirlar –harbiylar, siyosat qurbonlari, jinoyatchilar yoxud o‘zinikimi, begonamifarqi yo‘q “aybi bor” mahbuslar. aybdor sho‘rlik o‘lib tirilib ishlaydi, shunga majbur. mehnat bilan gunohni yuvmoqni o‘ylamasada, mahkumlikni, mahrumlik uqubatlarini shu yo‘sin yengmoq bo‘ladi. bunga “mo‘ylovdor dohiy”ning tamal toshini qo‘yib berish bilan boshlanadi va asar boshlanmasidanoq tushkin ruhiyat seziladi. qissadadavr va shaxs fojiasi bir- biriga qarama –qarshi qo‘yiladi. otashqalb shoir shaxs fojiasi bo‘lsa, oqsaqol shoir, mafkuraxonim, ajoyib domla singari obrazlarda davr fojiasi tasvirlanadi. asar kulminatsiyasi ham otashqalb shoirning o‘z xotira kechasida qatnashishi, o‘z fojiasiga sababchi bo‘lgan insonlarning bugun davr bir teskari aylanib uning eng yaqin kishilaridek ko‘rsatishiga guvoh bo‘lib o‘tirishi ammo bir og‘iz ham so‘zlay olmasligida va uni hech kim tanimasligida. qissadagi musofir muxlis deya atalgan qahramonning tasviri diqqatni tortadi. chunki: “…qo‘lbola aravachada o‘tirgan bu odam nogirinlikning jamuljam timsoli edi. tizzadan kesilgan oyoqlarining po‘ntig‘iga kirza …

3 / 5

faqat uni hech kim sezmaydi. anjumanning tantanali qismini ochib berish uchun so‘z otashqalbning yoshlikdagi “eng yaqin do‘sti, safdoshi” oqsaqol shoirga beriladi. oqsaqol shoir odatdagi samimiy desa noinsoflikka o‘tadigan mujmal va chuchmal kirish so‘z boshlaydi. oqsaqol shoir otashqalbning fojeasiga o‘z hissasini qo‘shgan va bunga bosh -qosh bo‘lganlardan biri sanaladi. mana qarib ellik yil o‘tib endi turli tuman so‘zlar bilan uni ko‘kka ko‘tarib, otashqalbning mudhish o‘tmishi uchun qayg‘urib o‘tiribdi. qissa davomida oqsaqol shoirning vijdoni va qalbidagi riyokorlik, mansabparastlik tuyg‘ulari bir- biriga konflikt tarzda qo‘yiladi lekin alar oqibat nafs butun umri davomidagidekustun keladi. umri oxirida ham haqiqat bilan yuzlasha olmaydi, bunga kuchi yetmaydi. asarda davr fojiasini o‘zida mujassamlashtirgan yana bir obraz mafkuraxonim obrazi. u sobiq sho‘ro mafkurasini o‘z manfaati yo‘lida bayroq qilib olgan ayol. shu bilan birga nafsini har narsadan ustun qo‘yib, o‘zligidan kechishga tayyor obraz hisoblanadi. “mafkuraxonim deganimiz asli komsomoldan yetishib chiqqan keyinchalik talay yil poytaxt tumanlarining birida partiya qo‘mitasiga yetakchilik qilgan, …

4 / 5

fosh qiladi. “qani domlani o‘zlari kelmadilarmi? – deb qolsa bo‘ladimi! hamma bir- biriga qaragan hamma hijolat. sho‘x, hozirjavob madaniyat vaziri, to‘qsonlarni qoralab qolgan, qulog‘i og‘ir keksa rassomni ro‘para qilib vaziyatni yumshatmoqchi bo‘ladi. domlani taniyman kamsomalda ishlaganimda mani chizganlar – dedi xushhollik bilan rassomga oppoq barmoqlarining uchini tutqazib – man yubilyarni so‘ravomman … yana hamma jim bir -biriga qaragan, yana hamma hijolat. “u kishi yetib kelaolmadilar – dedi kimdir orqaroqdan jasorat ko‘rsatib. uzoqlarda, ha u uzoq sharqda”. yuqoridagi holat orqali yozuvchi istehzoli kulgu bilan birgalikda, “mafkuraxonim” nomini yana bir bor tasniflaydi. anjumanda keyingi so‘zga ajoyib domla chiqadi. domla obrazi orqali davr charxpalagiga moslab turli tomonlarga aylanadigan, hayot sinovlaridan turli qing‘ir yo‘llar bilan o‘tgan inson obrazi gavdalantiriladi. quyida keltiriladigan tarif orqali bu so‘z o‘z tasdig‘ini topadi. “otashqalbning o‘zidan ham bir necha yosh katta, ko‘p qirg‘inlarni ko‘rgan hammasiga chap berib omon qolgan ya’ni kelgan baloga boshqasini ro‘baro qilib, panasida jon saqlaydigan, zamon har …

5 / 5

laroq ochib berishga harakat qiladi. shu o‘rinda yozuvchi faqat zamon zayliga qarab turlanuvchi insonlarni emas, ularda qarama-qarsh yani konflikt tarzda shoirning chinakkam muxlislari, yoshligidagi do‘sti temir yo‘l xizmatchisi va jasur shoir singari qahramonlar kiritiladi. otashqalbning yoshlikdan birga bolalar uyida katta bo‘lgan do‘sti temir yo‘l xizmatchisi so‘zga chiqqanda o‘zi sezmagan holda ajoyib domlani fosh etadi. “ajoyib domla hozir menimch boshqa otashqalb shoir haqida gapirdi, men tanigan shoir boshqacharoq edi, haqiqiy mard, jasur, dovyurak yigit edi” deya do‘stining haqiqiy fazilatlari haqida gapiradi. anjuman so‘ngida zo‘rg‘a navbat olib so‘zga chiqqan jasur shoir nutqida butun asar kulminatsiyasi va yechimi ifodalanadi. jasur shoir savollari bilan zalda o‘tirganlarni haqiqat bilan yuzlashishga majbur qiladi. jasur shoir anjuman bo‘layotgan binoga va anjumanda o‘tirgan bazi bir insonlarga sha’ma qilib “bu bino qurilishida otashqalb shoir ham bo‘lgandir, boshqalar singari binoning tagida yotgandi, ajabo binoning usti ham tomoshaxona, osti ham tomoshaxona, kecha senga hukm chiqarganlar bugun oshingga bakovul bo‘lib o‘tiribdi” – …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "erkin a’zamning “shoirning to‘yi” qissasi tahlili"

erkin a’zamning “shoirning to‘yi” qissasida inson fojiasi erkin a’zam asarlarining o‘ziga xos va ajralib turuvchi jihati shundaki, adib asarlarida kinoya tilining ustalik bilan ishlatilishi, asar kulminatsiyasi kutilmagan qahramon va kutilmagan badiiy yechimlarga ega ekanligi hisoblanadi. yozuvchi inson tabiatiga xos bo‘lgan chigalliklarni ochiq ko‘rsatmasdan imo-ishora orqali aks ettirishi uning asarlarining tasirchanligini oshiradi. yozuvchi qahramon xarakterini yaratishda, asar syujetining xarakterlar asosiga qurilishi, voqealar o‘rtasidagi bog‘liqliklarni obrazlar, detallar yordamida ifodalashi, muallif va qahramon nutqining yaqinligiga alohida e’tibor beradi. erkin a’zam o‘z asarlarida qahramonlar xarakteri va psixalogiyasini tasvirlashda, tasvir va ifoda yo‘sinining hayotda ko‘rish m...

This file contains 5 pages in DOCX format (22.2 KB). To download "erkin a’zamning “shoirning to‘yi” qissasi tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: erkin a’zamning “shoirning to‘y… DOCX 5 pages Free download Telegram