topografik xaritalar va ularning arxeologiyada qo‘llanilishi haqida taqdimot

DOCX 15 pages 81.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.7 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

reja: kirish 1.bob.topografik kartalar arxeologiyada qanday maqsadda ishlatiladi? 2.bob. topografik kartalarda qanday ma'lumotlar ko'rsatiladi? 3.bob.arxeologik qazishlar uchun topografik kartalarni tayyorlashda qaysi vositalar yordamida ishlanadi? xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish topografik kartalar arxeologiyada yerning muhim xususiyatlarini aniq ko'rsatish uchun asosiy vosita hisoblanadi. ular qazish ishlarini rejalashtirish va tarixiy joylarning joylashuvini aniqlashda muhim rol o'ynaydi. arxeologlar topografik kartalar yordamida maydonning tabiiy sharoitlarini o'rganish, resurslarni aniqlash va qazish jarayonlarini samarali tashkil etish imkonini olishadi. ularning foydali va samarali qo'llanilishi arxeologik tadqiqotlarning muvaffaqiyatli bo'lishiga zamin yaratadi. quyidagi savollar topografik kartalarning arxeologiya sohasidagi ahamiyatiga yanada chuqurroq tushuncha berishga yordam beradi. topografik xaritalar - asosiy tabiiy va ijtimoiyiktisodiy obʼyektlarni tasvirlovchi, mazmuni, bezagi va matematik asosi yagona boʻlgan mufassal umumgeografik xaritalar. qatʼiy geodezik asosda barqaror shartli belgalar sistemasi yordamida yaratiladi. ularda geografik landshaftning tashqi koʻrinishi va uning asosiy elementlari — relyef, gidrografiya, oʻsimlik, tuproqgrunt qoplami, aholi punktlari, yoʻllar hamda sanoat, qishloq xoʻjaligi. va boshqa ijtimoiy infrastruktura obʼyektlari bir …

2 / 15

rga boʻlinishi va nomenklaturasi hamda geodezik tayanch punktlari kiradi. geografik elementlarga topografik xaritalarda tasvirlanadigan yer yuzasi tafsilotlari kiradi. topografik xaritalarelementlari bir-biri bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, ular maxsus turgʻun shartli belgilar va yozuvlar yordamida tasvirlanadi. 1.bob.topografik kartalar arxeologiyada qanday maqsadda ishlatiladi? topografik xaritalardan joyni toʻla oʻrganish va tekshirishda, turli inshootlarni loyihalash va qurishda, aniq oʻlchash va hisoblash kabi muhandislik ishlarini bajarishda, joyda oriyentirlahda, harbiy maqsadlarda keng foydalaniladi. barcha topografik va obzor topografik xaritalar nemis olimlari gauss va kryugerlarning teng burchakli koʻndalang silindrik proyeksiyasida tuziladi. topografik xaritalarda tasvirlanadigan hudud maʼlum kattalikdagi qismlarga boʻlinadi va ularning har biri alohida varaqda tasvirlanadi. topografik yoki obzor topografik xaritalar ning har bir varagʻi meridian va parallel chizikdar bilan chegaralanadi va trapetsiya shakliga ega boʻladi. koʻp varakli xaritani alohida varaqlarga boʻlinishiga grafalarga boʻlish va ularni maʼlum sistema boʻyicha belgilanishiga nomenklatura deyiladi. hamma topografik xaritalarning nomenklaturasi 1:1 000 000 masshtabdagi xalqaro xaritaning grafalarga boʻlish va nomenklaturasiga asoslangan. xalqaro …

3 / 15

shunday qilib, 1:1 000 000 masshtabli xarita har bir varagʻining nomenklaturasi qatorni belgilovchi harf va kolonna nomerini koʻrsatuvchi raqamdan iborat boʻladi. masalan, toshkent sh. joylashgan varaqning nomenklaturasi k—42, moskva shahriniki n—37 deb belgilanadi. quyidagi jadvalda topografik xaritalar bir varagʻi (trapetsiyasi)ning oʻlchami va nomenklaturasi berilgan. topografik xaritalar barcha tashkilotlarda bir xil standart masshtablar, shartli belgilar va yoʻlyoʻriqlar asosida tuzilib nashr kilinadi. arxeologiyada topografik xaritalarning qo’llanilishi. topografik xarita - bu er yuzi relyefining tasviridan boshqa narsa emas. eng odatiy narsa, bu ma'lum bir sohada yaratilgan narsalarning namoyishi. shuni yodda tutingki, ushbu maydon miqyosda namoyish etiladi. topografik rejalarning asosiy farqi shundaki menga o'zini ko'rsatadigan maydon ancha kengroq. ba'zi hollarda viloyatlar, mintaqalar, hatto mamlakatlar va qit'alarning topografik xaritalari tuzilishi mumkin. topografik xaritaning kontur chiziqlari har qanday turdagi xaritaning muhim qismidir. kontur chiziqlari tufayli siz er yuzasining shakli va uning moyilligini bilishingiz mumkin. ushbu turdagi xaritalarda turli xil elementlarni ajratish uchun turli xil belgilar qo'llaniladi. …

4 / 15

iz har qanday topografik xaritada qaysi asosiy va muhim nuqtalarni ko'rsatishi kerakligini ko'rib chiqamiz: ishlatilgan o'lchov. · geografik shimol yo'nalishi · gps · magnit shimol yo'nalishi · barcha ishlatilgan belgilar · boshqa samolyotlar bilan mavjud bo'lgan munosabatlar · uni yaratgan xarita yoki tashkilot muallifi · ishlab chiqarish yili 2.bob. topografik kartalarda qanday ma'lumotlar ko'rsatiladi? bu topografik xaritada muvaffaqiyatsiz bo'lmaydigan asosiy elementlar. biz bilamizki, ushbu turdagi xaritalarda katta hajmdagi ma'lumotlar to'planadi. umid qilamanki, ushbu ma'lumotlarning barchasi yaxshi talqin qilinishi kerak. ushbu xaritalardan qanday ma'lumot olish mumkinligini hisobga olish uchun biz asosiy fikrlarni guruhlarga ajratamiz: topografik shartli belgilar — plan va xaritalarda joy obyekti va ular toʻgʻrisidagi tafsilotlarni grafik tasvirlash tizimi; ular yordamida obyekt va tafsilotlarning oʻrni, sifati hamda soniy tavsiflari koʻrsatiladi. topografik shartli belgilar bir nechta asosiy turlarga boʻlinadi. oʻz oʻlchamlari boʻyicha plan masshtabida haqiqiy nisbatlari saqlangan holda tasvirlanishi mumkin boʻlgan obyektlar masshtabli shartli belgilar bilan beriladi; plan masshtabida tashqi koʻrinishi …

5 / 15

ar masshtabli belgilar bilan koʻrsatiladi. mayda masshtabli xaritalarda esa ular, odatda, masshtabsiz belgi — punson bilan koʻrsatiladi. topografik shartli belgilarb. tuziladigan xaritani maqsad mazmuniga qarab ishlab chiqiladi. тopografik xaritalar haqida tushuncha. odatda, geografik xaritalarning masshtabi juda kichik bo‘ladi, ularda yer yuzasi tasviri million marta va undan ko‘proq marta kichraytirib ko‘rsatiladi. yer yuzasining kichik qismini tasvirlovchi yirik masshtabli (1:200 000 va undan kattaroq) xaritalar topografik xaritalar deb ataladi. mazmuniga ko‘ra, ular umumiy geografik xaritalar hisoblanadi. yirik masshtabli (1:25 000, 1:50 000, 1:100 000) topografik xaritalar joyda bajariladigan topografik o‘lchov ishlari hamda aerosuratlar asosida tuziladi. yirik masshtabli topografik xaritalarda katta maydonlar tasvirlanadigan bo‘lsa, xarita juda kattalashib ketadi. shuning uchun bunday xaritalar ayrim-ayrim varaqlarga bo‘linadi va ular ko‘p varaqli bo‘ladi. yirik masshtabli topografik xaritalarning har bir varag‘ida yer yuzasining kichik qismi tasvirlanadi. shuning uchun bunday xaritalarda mayda masshtabli xaritalarga nisbatan xatoliklar juda kam bo‘ladi, chunki kichik maydon yuzasi tekislikka yaqin bo‘ladi. xaritaning masshtabi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "topografik xaritalar va ularning arxeologiyada qo‘llanilishi haqida taqdimot"

reja: kirish 1.bob.topografik kartalar arxeologiyada qanday maqsadda ishlatiladi? 2.bob. topografik kartalarda qanday ma'lumotlar ko'rsatiladi? 3.bob.arxeologik qazishlar uchun topografik kartalarni tayyorlashda qaysi vositalar yordamida ishlanadi? xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish topografik kartalar arxeologiyada yerning muhim xususiyatlarini aniq ko'rsatish uchun asosiy vosita hisoblanadi. ular qazish ishlarini rejalashtirish va tarixiy joylarning joylashuvini aniqlashda muhim rol o'ynaydi. arxeologlar topografik kartalar yordamida maydonning tabiiy sharoitlarini o'rganish, resurslarni aniqlash va qazish jarayonlarini samarali tashkil etish imkonini olishadi. ularning foydali va samarali qo'llanilishi arxeologik tadqiqotlarning muvaffaqiyatli bo'lishiga zamin yaratadi. quyidagi sa...

This file contains 15 pages in DOCX format (81.7 KB). To download "topografik xaritalar va ularning arxeologiyada qo‘llanilishi haqida taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: topografik xaritalar va ularnin… DOCX 15 pages Free download Telegram