al-komil fit-tarix

PDF 36 pages 405.1 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 405.1 KB

File type PDF

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

1 mundarija: kirish………………………………………………………………………….2-5 i - bob. ibn al-asirning hayoti va “al-komil fit-tarix” asarini o’rganish 1.1 ibn al-asirning hayoti va ijodiyoti…….……………………………………6-10 1.2. ibn al-asir va uning “al-komil fi-t-tarix asari…………………………..11-18 ii - bob. qadimgi zamon yozma manbalarning olimlar tomonidan e’tirof etilishi 2.1.yozma manbalarda jaloliddin manguberdi tavsifi ....................................19-24 2.2. xorazm shaharlari tarixiga oid o’rta asrlar orasida “al-komil fit-tarix “ muhim yozma manba sifatida…………………………………………………………25-32 xulosa ………………………..……………………………………............33-34 foyddalanilgan adabiyotlar……..…………………………..........................35-36 2 kirish mavzuning dolzarbligi. vatanimiz o`tmishi turli-tuman ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy va madaniy voqealarga boy bo`lib, xalqimizning ana shunday ulkan tarixi olim-fozil ajdodlarimiz tomonidan o`z davrida qalamga olingan va bunday yozma manbalarning aksariyat qismi bizgacha ham yetib kelgan. hozirgacha ularning ayrimlari ilmiy jihatdan o`rganilib, o`zbek va boshqa tillarda nashr qilingan. mamlakatimiz o`z mustaqilligini qo`lga kiritgach, tariximizga oid yozma manbalarni o`rganishga keng imkoniyatlar yaratildi. zero hurmatli prizidentimiz ta`kidlaganlaridek “mustaqilligimizning dastlabki kunlaridanoq ajdodlarimiz tomonidan ko`p asrlar mobaynida yaratib kelingan g`oyat ulkan, bebaho ma`naviy va madaniy merosni tiklash davlat siyosati …

2 / 36

riхchilаrimiz millаtgа uning hаqqоniy tаriхini ko’rsаtib, isbоtlаb bеrishlаri kеrаk”. chunki insоniyat tаrаqqiyoti tаriхidа shundаy tаriхiy shaхslаr bo’lgаnki, ulаrning fаоliyati mаhаlliy mаdаniy hudud chеgаrаsidаn tаshqаrigа chiqibginа qоlmаy, bаlki dаvrlаr chеgаrаsini yorib o’tib, g’оyalаr rivоjlаnishidа umumjаhоn jаrаyonining bir qismigа hаm аylаndi. ulаrning аsаrlаri, bаrchа nоdir hоdisаlаr singаri аvvаl o’tgаnlаr tаjribаlаrining eng qimmаtli tоmоnlаrini o’zidа gаvdаlаntirаdi, jаmiyat ilmiy fikri hаmdа mа’nаviy mаdаniyatining kеyingi ko’p аsrlаrdа sоdir bo’lаdigаn оlg’а hаrаkаtini bеlgilаb bеrаdi. o’zbekistonning qadimgi va o’rta asrlar tarixini o’rganishda ilmiy 1 каримов и.а. ўзбекистон xxi аср бўсағасида: хавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари. – т.: ўзбекистон, 1997. – б. 137. 3 tekshirish institutlarining kutubxonalarida, davlat tarix arxivida, o’lkashunoslik muzeylarida saqlanayotgan rasmiy hujjat va yozishmalarning ahamiyati benihoya kattadir. lekin ularni topish, o’rganish va o’z o’rnida foydalanish o’ta qiyin bo’lib, tadqiqotchidan chuqur bilim, maxsus malaka, qunt va sabot-matonat talab qilinadi. huquqiy hujjatlarni ham, jamiyatda katta nufuzga ega bo’lgan shaxslar o’rtasida olib borilgan yozishmalarni ham yuir …

3 / 36

larda yoritilgan va bu an’ana keyincha ham temuriylar davrigacha davom etgan. bu davrda yurtimiz avval arab xadifaligi tarkibida, so’ngra somoniylar, qoraxoniylar, ғaznaviylar, xorazmshohlar davlatlarini boshdan kechirdi. arab tilida vatanimiz tarixiga oid yozma manbalarni mualliflarning kelib chiqishiga qarab, ikki guruhga ajratish mumkin. birinchi guruh - arab tilida ijod etgan yurtimizdan chiqqan tarixchi va olimlar. bular muhammad muso al-xorazmiy, abu rayhon beruniy, mahmud koshg’ariy, mahmud zamaxshariy, abu said sam’oniy, shahobuddin muhammad nisoviy va boshqalardir. ushbu muarrixlar asarlarida ona vatanga muhabbat alohida namoyon bo’ladi, bu ayniqsa abu rayhon beruniyning “osor ul-boqiya” asarida xalqimiz qadimgi madaniyati to’g’risidagi ma’lumotlarida alohida ko’zga tashlanadi. ikkinchi guruh - xorijlik olimlardan iborat bo’lib, ular yaratgan arab tilidagi asarlarida yurtimiz tarixi madaniyati, siyosiy-ijtimoiy hayoti yoritilgan. 4 ushbu mualliflarning eng yiriklari abulhasan madoiniy (vaf. 840 y.), abulabbos al-ya’qubiy (ix asr), abubakr al-balazuriy, ibn xurdodbeh (820-taxm.913), abu ja’far tabariy (839-923 y.), ishoq al-istahriy (850-934 y.) va boshqalardir. mazkur muarrixlar yurtimiz hududini umummusulmon …

4 / 36

xchi olim deb atashimiz mumkin. chunki al-xorazmiy birinchilardan bo’lib o’zining “kitob at-tarix” (“tarix kitobi”) asarini yozgan. ammo ushbu asar bizgacha mukammal holida yetib kelgan bo’lmasada, undan olingan parchalarni so’nggi davr tarixchilari ibn an- nadim, al-mas’udiy, at-tabariy, hamza al-isfahoniylar o’z asarlarida keltiradilar. bu kitobni abu rayhon beruniy o’zining “osor ul-boqiya” asarida ham eslatadi. mazkur asar xalifalik tarixiga oid ma’lumotlardan iborat bo’lgan. mavzuning maqsad va vazifalari. mavzuning asosiy maqsadi « al-komil fit-tarix » asarini tarixiy manba sifatida o’rganish hisoblanadi. yuqoridagi maqsaddan kelib chiqib quyidagilar vazifa sifatida belgilab olindi. - « al-komil fit-tarix » asarini tarixiy manba sifatidagi ahamiyatini o’rganish - ibn al-asir tomonidan « al-komil fit-tarix »ning yaratilish tarixini o’rganish - « al-komil fit-tarix »ga ibn al-asir tuzgan yordamchi ko‘rsatkichlarni aniqlash - ibn al-asir an’analarining davom ettirilishini o’rganish 5 mavzuning ob’ekti va predmeti. mavzuning ob’ekti sifatida « al-komil fit- tarix » asari olingan. mavzuning predmeti sifatida esa ibn al-asirning « al-komil fit-tarix …

5 / 36

oyida “ al-qoida ”ning “ iroq va shom islom davlati” (ishid) bo‘limi a’zolari tomonidan mosulda tahqirlangan. toʻliq tarix ( arabcha : ạlkạml fy ạltạrykh, al-komil fit-tārikh), ali ibn al - asir tomonidan yozilgan klassik islom tarixi kitobidir. taxminan tuzilgan. 1231/628 hijriy, u eng muhim islom tarixiy asarlaridan biridir. ibn al-asir quddusni salibchilardan tortib olgan valevantdagi yevropa mulkini sezilarli darajada qisqartirgan , antioxiya knyazligi va tripoli okrugi ancha qisqargan va faqat bir nechta shaharlarnikurd generali saladinning zamondoshi va mulozimlarining aʼzosi ediqirg'oq quddus qirolligi uchun. “al komil fit-tarix” (toʻliq tarix) bir necha jildlar, yillar va kichik boʻlimlarga ajratilgan. har bir jild xronologik tartibda yillarga bo'lingan3. jumladan, hijriy 491 yil boshlanadi, “keyin bir to‘qson to‘rt yuz yil boshlandi”. har yili asosiy voqealarga bag'ishlangan bir nechta bo'limlar mavjud, ular xronologik tartibda bo'lishi shart emas. ushbu bo'limlar saljuqiylar imperiyasi kabi yirik davlatlarning o'limi, tug'ilishi va sulolaviy merosini o'z ichiga olishi mumkin. kichik bo'limlar shuningdek, yirik …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "al-komil fit-tarix"

1 mundarija: kirish………………………………………………………………………….2-5 i - bob. ibn al-asirning hayoti va “al-komil fit-tarix” asarini o’rganish 1.1 ibn al-asirning hayoti va ijodiyoti…….……………………………………6-10 1.2. ibn al-asir va uning “al-komil fi-t-tarix asari…………………………..11-18 ii - bob. qadimgi zamon yozma manbalarning olimlar tomonidan e’tirof etilishi 2.1.yozma manbalarda jaloliddin manguberdi tavsifi ....................................19-24 2.2. xorazm shaharlari tarixiga oid o’rta asrlar orasida “al-komil fit-tarix “ muhim yozma manba sifatida…………………………………………………………25-32 xulosa ………………………..……………………………………............33-34 foyddalanilgan adabiyotlar……..…………………………..........................35-36 2 kirish mavzuning dolzarbligi. vatanimiz o`tmishi turli-tuman ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy va madaniy voqealarga boy...

This file contains 36 pages in PDF format (405.1 KB). To download "al-komil fit-tarix", click the Telegram button on the left.

Tags: al-komil fit-tarix PDF 36 pages Free download Telegram