21-22-§. ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar 9-sinf

PPT 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1659381649.ppt www.arxiv.uz 9-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 21-22-mavzu: 21-§. ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar biriktirish detallari deyarli barcha mashina va mexanizmlarda qo‘llaniladi. ularning ko‘pchiligini aniq chizish uchun ancha vaqt va mablag‘ kerak bo‘ladi. shu sababli ham bu detallarni chizishda turli ko‘rinishdagi shartlilik va soddalashtirishlardan foydalanish maqsadga muvoﬁqdir. buyumlarni yig‘ish jarayonida, uni tashkil qiluvchi detallarni birbiri bilan mahkamlash uchun turli ko‘rinishdagi biriktirish usullari qo‘llaniladi. ular, umuman olganda, ajraladigan va ajralmaydigan birikma turlariga bo‘l inadi. agar birikmalarni ajratishda birikma detallari sindirilmasa, u holda bunday birikma ajraladigan birikma deyiladi. ularga boltli, shpilkali, vintli, shtiftli, shponkali, shplintli, shlitsali (tishli) birikmalar kiradi. birikmalarni ajratishda birikma detallari sindirilsa, ular ajralmaydigan birikmalar deyiladi. ularga parchin mixli, payvand chokli, kavsharlangan, tikish, yelimlash kabi birikmalar kiradi. 21.1-chizmada shartli suv o‘lchagich kamerasining yaqqol tasviri berilgan bo‘lib, unda detallarni biriktirish usullarining deyarli barchasi ko‘rsatilgan: a – boltli birikma buyum korpusiga qopqog‘ini mahkamlashda eng ko‘p qo‘llaniladigan birikma. korpus va qopqoqning quloqlari teshiklaridan bolt …

– vintli birikma uncha katta bo‘lmagan detallarni o‘zaro mahkamlashda turli ko‘rinishdagi vintlardan foydalaniladi. vintlar uchun rezbali teshiklar ochil adi va qopqoq qo‘yib, teshiklari orqali vintlar burab kiritiladi hamda qotiriladi. g–qistirma-rezina, charm, kartondan kabi ashyolardan yasaladi. 21.2-chizma, a, b da shponkali, shtiftli, 21.3-chizmada shlitsali (tishli) birikmalar ko‘rsatilgan: a – shponkali birikmadan turli g‘ildiraklarni vallarga biriktirishda qo‘llaniladi. shponka uchun valda ariqcha (paz) ochiladi va unga shponka bosim ostida joylashtiriladi. g‘ildirakda shponka uchun ariqcha qirqiladi. tishli g‘ildirak valga surib kiritiladi va chiqariladi; b – shtiftli birikma vtulkani valga biriktirishda qo‘llaniladi. shtift turiga qarab val va vtulkada teshik ochiladi, so‘ngra unga shtift bosim ostida qoqiladi. shlitsali yoki tishli birikma. valda va g‘ildirak teshigida bir-biriga mos keladigan tishlar qirqiladi. g‘ildirak valga surib kiritiladi yoki chiqariladi (21.3-chizma). 22-§. rezbalar va ularni chizmalarda tasvirlash ajraladigan biriktirishda, asosan, rezbali detallar ishlatiladi. shuning uchun rezbalar to‘g‘risida tushunchaga ega bo‘lish zarur. rezbani tasvirlash. chizmada rezbalar o‘zdst 2.311:2003 bo‘yicha shartli tasvirlanadi. …

tores ko‘rinishida tasvirlanmaydi. sterjenga o‘yilgan rezbaning tores ko‘rinishiga ahamiyat bersangiz, uning kichik diametri aylananing simmetriya o‘qlari orasidagi bitta chorakka kam qilib chizilgan. xuddi shu holatni teshikka o‘yilgan rezbaning katta diametrida ham ko‘rasiz. rezbalarning bu diametrlari aylana simmetriya o‘qlaridan birini kesib o‘tsa, ikkinchisiga yetmaydi. rezbalarni belgilash. rezbalarni shartli tasvirlariga qarab tayyorlash qiyin. shuning uchun rezbalarning chizmalarida ularning tashqi (katta) diametri d va qadami p beriladi (22.l-chizma, a, c). rezba diametri va qadamini belgilovchi yozuv rezbani belgilash deyiladi. rezbalarning turi ko‘p. ularning metrik va quvurli rezbalari bilan tanishasiz. metrik rezbalarning proﬁ li teng tomonli uchburchak bo‘lib, uchidagi bur chagi 60° ga teng (22.1-chizma, a, c). metrik rezbalar mayda va yirik qadamli qilib tayyorlanadi. o‘lchamda rezbaning mayda qadamliligi ko‘rsatilsa, yirik qadamli rezbada qadami ko‘rsatilmaydi. mayda va yirik qadamlar standart bo‘yicha maxsus jadvallarda beriladi. metrik rezbalarning o‘lchami soni oldiga m harﬁ qo‘yiladi. masalan, tashqi rezbasi 24 mm, qadami 2 mm bo‘lgan rezbaning shartli belgilanishi …

‘yicha chiziladi. rezbali detallarni ikki xil tartibda chizish mumkin. 1. ishlab chiqarish uchun konstruktorlik byurolarida bolt, shpilka, vint, gayka kabilarni standart bo‘yicha belgilangan o‘lchamlarda chiziladi. ular chizmachilik ma’lumotnomalarida maxsus jadvallarda berilgan. 2. o‘quv jarayonida chizishni o‘rganish maqsadida keltirilgan tenglamalardan foydalanib, taxminiy chizish mumkin. bolt. uni chizish uchun ikkita parametri (o‘lchami) berilgan bo‘ladi. rezbaning diametri d va boltning uzunligi l. qolgan o‘lchamlari d ga nisbatan keltirilgan tenglamalar yordamida aniqlanadi. boltning sterjen o‘lchami, ya’ni rezbasining qiymati d = 24 mm berilgan bo‘lsa, qolgan parametrlari quyidagicha topiladi: d = 24; d1 = 0,85d; d = 2d; h = 0,7d; l0 = 2d + 6; c = 0,10 – 0,15d; r = 1,5 d; r1 = d; r2 – yasash yo‘li bilan aniqlanadi (22.4-chizma). 22.5-chizmada bolt kallagini chizish ko‘rsatilgan. gayka. gayka ham bolt kabi chiziladi. gaykada faskalari ikki tomonlama bo‘ladi. gaykada teshik bo‘lsa ham, u qirqilmay tasvirlanadi. gaykani ham keltirilgan tenglamalar bo‘yicha chizish mumkin …

metri do= 1,1d, d0= 2,2d, h = 0,l5d, c = 0,25h larda chizilishi 22.9-chizmada ko‘rsatilgan.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "21-22-§. ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar 9-sinf"

1659381649.ppt www.arxiv.uz 9-sinf tasviriy san’at darsligi asosida 21-22-mavzu: 21-§. ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar biriktirish detallari deyarli barcha mashina va mexanizmlarda qo‘llaniladi. ularning ko‘pchiligini aniq chizish uchun ancha vaqt va mablag‘ kerak bo‘ladi. shu sababli ham bu detallarni chizishda turli ko‘rinishdagi shartlilik va soddalashtirishlardan foydalanish maqsadga muvoﬁqdir. buyumlarni yig‘ish jarayonida, uni tashkil qiluvchi detallarni birbiri bilan mahkamlash uchun turli ko‘rinishdagi biriktirish usullari qo‘llaniladi. ular, umuman olganda, ajraladigan va ajralmaydigan birikma turlariga bo‘l inadi. agar birikmalarni ajratishda birikma detallari sindirilmasa, u holda bunday birikma ajraladigan birikma deyiladi. ularga boltli, shpilkali, vintli, shtiftli, sh...

PPT format, 1.2 MB. To download "21-22-§. ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar 9-sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: 21-22-§. ajraladigan va ajralma… PPT Free download Telegram