айиқтовонгуллилар қабиласи ранунcулалес

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1526025761_71501.doc айиқтовонгуллилар қабиласи ранунcулалес режа: 1. айиқтовондошлар оиласи вакилларининг тузилиши ва аҳамияти. 2. зиркдошлар оиласи вакилларининг тузилишидаги ўзига хос хусусиятлар. 3. кўкнордошлар оиласи вакилларининг тузилиши ва аҳамияти. кўп йиллик ҳамда бир йиллик ўт, ўтсимон, дарахтсимон лианалар ёки, айрим ҳолларда, тик ўсувчи буталар ва паст бўйли дарахтлар шаклидаги ўсимлик. барглари навбатлашиб, қарама-қарши жойлашган, оддий ёки мураккаб, одатда, ён барги бўлмайдиганлари ҳам учраб туради. гули жуда хилма-хил. учки ёки қўлтиқ гул тўпламларида яккама-якка ҳолда жойлашган, қўш ёки алоҳида жинсли, актиноморф ёки зигоморф тузилишли. чангчиси чексиз, айрим ҳолларда 3 та ёки 6 та бўлади. уруғчиси апокарп. мевалари ҳар хил — ёнғоқча, барг, резавор мева, данак шаклларда. уруғи эндоспермли, айрим ҳолларда эндоспермсиз. бу қабилага 8-10 оила мансуб. шулардан биз қуйида айиқтовондошлар (ранунcулаcэаэ) ва зиркдошлар (берберидаcэаэ) оилаларининг тавсифига бир қадар батафсил тўхталиб ўтамиз. айиқтовондошлар оиласи — ранунcулаcэаэ оиланинг 45 туркумга мансуб 2.000 дан ортиқ тури ер юзининг ўрта, совуқ ва мўътадил иқлимли кенгликларида тарқалган бўлиб, …
2
ул ўрнига ост қисми билан туташган. уруғчиси 1-5 та, айрим ҳолларда кўп сонли, тугунчаси устки. айиқтовондошларнинг гул формуласи бир хил эмас. масалан, айиқтовоннинг гул формуласи: cа5 cо5 а∞ г∞, бошқа турларнинг гул формуласи бундан фарқ қилади. меваси тўп уруғ, тўпбарг ёки кўсакча ва фақат айрим ҳолларда ширали мева шаклида. уруғи эндоспермли. айиқтовондошларнинг деярли ҳаммаси алкалоид, гликозидга бой бўлганлиги туфайли доривор ўсимликлар сифатида ишлатилади. айиқтовондошларнинг қуйидаги туркумлари эътиборга молик: седана (нигелла). бу бир йиллик ва, айрим ҳолларда, кўп йиллик ўтсимон ўсимлик. унинг ўрта осиёда 5 тури тарқалган. биз учун седанананинг икки тури диққатга сазовор. ёввойи седана (нигелла интегрифолиа) бир йиллик ўт, бўйи 15-25 см. косача барглари 5-8 та, икки лабли. меваси калта, тукли. апрель-май ойларида гуллаб уруғ беради. адир ва тоғ зоналарида экинлар орасида ва бўш ётган далаларда учрайди. экма седананинг (н. сатива) баландлиги 20-75 см, май, июнь ойларида гуллаб уруғлайди. ўзбекистоннинг деярли ҳамма вилоятларида зиравор ўсимлик сифатида ўстирилади. унинг хушбўй …
3
млакатларида 60 тури, шу жумладан ўрта осиёда унинг 12 тури тоғ зонасининг бутазор, дарахтзор ва арчазорларида, дарахт ва буталарнинг соя-салқин ерлари ҳамда майин ва шағал аралаш тупроқларида ўсади. оқ парпи кўп йиллик, илдизпояли ўт. бўйи 60-150 см. барглари бармоқсимон қирқилган. гуллари моносимметрик бўлиб, шингил шаклидаги гул тўпламларида жойлашган. гулининг формуласи: cа5 cо8 а∞ г3. меваси 3-5 мевабаргдан шаклланган. июль-август ойларида гуллаб уруғлайди. таркибида алкалоидлари бор доривор ўсимлик сифатида ишлатилади. айиқтовон (ранунcулус) туркумининг ер юзида 400 тури, шу жумладан 150 тури ҳамдўстлик мамлакатларида, ўрта осиёда 65 тури кенг тарқалган. айиқтовондошларнинг аксарият қисми кўп йиллик ўт ўсимлик. барглари панжасимон бўлмали, айрим ҳолларда бутун. гули сариқ, айрим ҳолларда оқ рангли, гул тузилиши гемитсиклик, гулнинг формуласи cа5 c5 а∞ г∞. ўзбекистонда айиқтовонларнинг бир йиллик ва кўп йиллик турларини адир, тоғ ва яйлов зоналарининг шағал аралаш майин тупроқли, тошлоқ, тоғ қоялари ва ёнбағирлари, дарёларнинг соҳиллари, ариқларнинг бўйида, нам ўтлоқларда учратиш мумкин (18-расм). жумҳуриятимизда бу туркумнинг …
4
ўйли йирик сариқ гулли, ўзига хос бадбўй ҳид тарқатади. медицинада дори-дармон олиш учун ишлатиладиган адонизин шу ўсимликдан олинади. зиркдошлар оиласи — берберидаcэаэ зиркдошлар оиласи вакилларининг гинетсейи псевдо (ёлғон) мономер тузилишли тсиклик жойлашган, кам сонли (4-18 тагача, кўпинча 6 та) чангчили, улар ўз навбатида махсус қопқоқ ёрдамида очилади. оила ниҳоятда гетероген, унинг карпологияси паленологик тузилиши гул, мева ва уруғининг тузилиши, вегетатив органларининг ички ва ташқи тузилиши билан бир-биридан кескин фарқ қилади. оиланинг 12 туркумга мансуб 600 дан ортиқ тури ер юзининг турли иқлим шароитларида тарқалган. оила вакиллари асосан ўрта иқлимли минтақада учрайди. улар кўп йиллик ўт ва бута ўсимлик. барглари мураккаб ёки оддий. гули тсиклик тузилишли, гул қўрғони оддий, актиноморф, якка ҳолда ёки гул тўпламидан иборат, икки уйли этномофил. гул формуласи: р3+4 (6 та тож баргчалари нектарникка айланган) а3+3 г1. гули сариқ рангли, меваси резавор, уруғи эндоспермли. кўпчилик турлари учун берберин алкалоиди характерли. бу оиланинг ўзбекистонда зирк (берберис) ва ерсовун (леонтиcэ) …
5
ки қизғиш тусда. зиркнинг меваси озиқ-овқат сифатида, бўёқбоп ва ошловчи ўсимлик сифатида ишлатилади. кўкноргуллилар қабиласи — папавералес қабилага мансуб ўсимликларнинг аксарият қисми бир ва кўп йиллик табиий ўсимлик жамоаларининг компонентлари. уларнинг барги навбатлашиб ёки қисман қарама-қарши жойлашган, ён баргсиз. гули якка ёки гул тўпламларидан ўрин олган, икки жинсли, актиноморф ёки айрим ҳолларда зигоморф, қўш жинсли гул қўрғонида косача барглари 2 та, айрим ҳолларда 3-4 тадан, кўпинча ўсимликнинг гуллаш жараёнида тўкилувчан, тож барглари 4 та, айрим ҳолларда 6 та ёки 8-12 тадан, икки қатор давра ҳосил қилган ҳолда жойлашган, чангчилари чексиз ёки 6-12 тадан, эркин ёки дастага бирлашган. гинетсейи парокарп, ёндош (бир неча мева баргнинг бирлашишидан иборат) 2 ёки 3-20 хонали. тугунчаси остки ёки айрим ҳолларда ярим остки. меваси кўсакча. уруғи майда эндоспермли. қабилага кўкнордошлар (папавераcэаэ), хипекоумдошлар — (нуресоасеаэ), шотарадошлар (фумариаcэаэ) оилалари мансуб. кўпчилик ўқув қўлланмалари ва аниқлагичларда кўкнордошлар ва шотарадошлар оилалари битта кўкнордошлар оиласига бирлаштирилган. кўкнордошлар оиласи — папавераcэаэ оиланинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "айиқтовонгуллилар қабиласи ранунcулалес"

1526025761_71501.doc айиқтовонгуллилар қабиласи ранунcулалес режа: 1. айиқтовондошлар оиласи вакилларининг тузилиши ва аҳамияти. 2. зиркдошлар оиласи вакилларининг тузилишидаги ўзига хос хусусиятлар. 3. кўкнордошлар оиласи вакилларининг тузилиши ва аҳамияти. кўп йиллик ҳамда бир йиллик ўт, ўтсимон, дарахтсимон лианалар ёки, айрим ҳолларда, тик ўсувчи буталар ва паст бўйли дарахтлар шаклидаги ўсимлик. барглари навбатлашиб, қарама-қарши жойлашган, оддий ёки мураккаб, одатда, ён барги бўлмайдиганлари ҳам учраб туради. гули жуда хилма-хил. учки ёки қўлтиқ гул тўпламларида яккама-якка ҳолда жойлашган, қўш ёки алоҳида жинсли, актиноморф ёки зигоморф тузилишли. чангчиси чексиз, айрим ҳолларда 3 та ёки 6 та бўлади. уруғчиси апокарп. мевалари ҳар хил — ёнғоқча, барг, резавор мева, данак шаклларда. ...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "айиқтовонгуллилар қабиласи ранунcулалес", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: айиқтовонгуллилар қабиласи рану… DOC Бесплатная загрузка Telegram