zaharli begona o’tlar

DOC 66.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523080251_70802.doc zaharli begona o’tlar reja: 1.zaharli begona o’tlarning botanik xarakteristikasi. 2.zaharlanish alomatlari. 3. zaharli begona o’tlarga qarshi kurash choralari. zaharli begona o’tlarning botanik xarakteristikasi. mamlakatimizning lalmi maydonlaridagi donli ekinlar orasida, yaylovlar va pichanzorlarda turli xil zararli yovvoyi o’tlar o’sadi, bu o’tlarning urug’i shudgorlash vaqtida tuproqqa chuqur ko’milib ketadi. shu sababli urug’lari unib chiqish qobiliyatini bir necha yilgacha yo’qotmaydi va erni qayta yumshatish vaqtida tuproq yuzaga yaqin joylanishi bilan unib chiqadi. ko’p yillik o’tlar ildizi tuproqqa chuqur joylashadi. bu ildizlarning uzilgan qismidan xam o’t ko’karib chiqaveradi. ba`zi tur o’tlarda va ularning urug’larida zaharli moddalar bo’lganligi tufayli va ularni qushlar va kemiruvchilar, emaydi. bu xususiyat ularning ko’p tarqalishiga asosiy sabab bo’ladi. barcha o’tlar xam tuproqdagi oziq moddalarni ko’p o’zlashtirish va asosiy ekinlarni soyalab qo’yishi bilan ekinlarning hosilini kamaytiradi. bundan tashqari, zaharli o’t urug’lari donlarga aralashgan holda odamlarni va mollarni ham zaharlab qo’yishi mumkin. kampirchopon (trichodesma incanum (bge.dc). kampirchopon bachkilaydigan o’q ildizli ko’p …

omida tupi tarvaqaylab o’sib, bo’yi bir metrga, eni 0,5 metrga etadi. i̇ldizining sirti g’adir budur bo’lib, yo’g’onligi 2-4 santimetrga , uzunligi 4 metrga etadi. kampirchopon kombayn bilan o’rilgandan yoki ketmon bilan chopilgandan keyin tezda ildizdan sal yotiq o’sadigan bir necha poya chiqaradi (11-rasm). kampirchoponning gullari pastki qismidan ochila boshlaydi. gullash davri may oxiri va iyun boshida (tog’larda iyulda) boshlanib, sentyabrgacha, qaytadan ko’karganlarida esa sovuq tushguncha davom etadi. guli yirik (diametri 2,5 santimetr), havorang, keng og’izli qo’ng’iroqchaga o’xshaydi va beshta gulbargi bo’ladi. gullagandan keyin 2-3 hafta o’tgach, urug’i etiladi. etilgan urug’lar kuzgacha to’kilmaydi. kampirchopon ekinlarning har gektarida 450 dan 5500 tupgacha, ba`zi joylarda 40 ming tupgacha o’sadi. bir tup kampirchopon 150 dan 2000 donagacha urug’ tugadi. urug’ida 2,7 foiz, barg va poyasida 1,5 foiz alkoloid (zahar) bo’ladi. ko’kmaraz (tuyaqorin) (heliotropium lasiocarpum f.et m) ko’kmaraz bir yillik o’t bo’lib, o’zbekistonning ayniqsa ishlanmaydigan shudgorlarida, partov erlarida, siyrak chiqqan ekin orasida va tariq ekilgan …

b joylashadi. urug’i iyul va avgo’stda etilib to’kiladi. har gektar ekin maydonida 30 mingtagacha ko’kmaraz uchraydi. o’rtacha o’sgan har bir tup ko’kmaraz 4000 tagacha urug’ tugadi. urug’ida 1 foiz, poya va bargida 0,4 foiz alkoloid (zahar) bo’ladi. eshakmiya (sophora pachycarpa c.a.m) eshakmiya dukkaklilar oilasiga kiradigan ko’p yillik yirik o’tdir. bu o’t ildizdan bachkilab o’sadi va asosan lalmi ekin orasida hamda tog’ etagidagi yaylovlarda uchraydi. urug’i tuxum shaklida, yon tomonlari siqilgan, to’q jigarrang bo’ladi. murtak ildizchasi kertik ostidan 5-7 millimetr uzunligida va 3-6 millimetr kengligida chiqib turadi. urug’ining ming donasi 58 gramm keladi. urug’i tuproq nam bo’lgan paytda (aprelda va kechroq) unadi. urug’dan chiqqan qalin va uzunchoq barglar oval shaklida, ost tomoni tuk bilan qoplangan bo’ladi (13-rasm). birinchi yili poyasi 10 santimetrgacha o’sib, 5-10 barg yozadi, ildizining uzunligi esa bir metrga etadi. etilgan eshakmiya tik o’sgan, shoxlab ketgan va tuk bilan qoplangan bo’lib, bo’yi 40-60 santimetr keladi. barglari toq patsimon; 13 …

riladigan ekin maydonlarida va tekis erlardagi yaylovlarda uchraydi. achchiqmiyaning eshakmiyadan farqi shuki, uning urug’i och jigarrang bo’lib, eshakmiya urug’idan ikki hissa kichik va ikki yarim hissa engil bo’ladi, murtak ildizchasi esa kertikdan chiqib turmaydi. maysalarining barglari oval shaklda, uchta-uchtadan joylashgan. tupi 1,5 metrgacha o’sadi, kam shoxlaydi, ildizi uncha rivojlanmagan bo’ladi. bargi yirik, to’pguli qalin. dukkagi marjonsimon, uzunligi 5-12 santimetr bo’ladi. bu o’t ham zaharli bo’lib, deyarli eshakmiyaday rivojlanadi (14-rasm). o’zbekistondagi lalmi ekinzorlarda, yaylovlarda va pichanzorlarda bulardan boshqa kakra, oqquray, yovvoyi bug’doy, qormug’, pechak, mastak, toshbaqa toli, afsonak (gandamiya) kabi zaharli o’tlar ham uchraydi. bu o’tlarning urug’i aralashgan donlardan ovqat yoki em uchun foydalanilganda odam yoki hayvon zaharlanishi mumkin. zaharlanish alomatlari zaharli o’tlarning urug’laridan quyidagi hollarda zaharlanish mumkin. 1. zaharli o’tlarning urug’i aralashgan donning uni ovqatga ishlatilganda. 2. dalani zaharli o’tlardan tozalamay turib, donli ekinlar kombayn bilan o’rilganda yanchilgan o’tlarning shirasi donga yopishadi; bunday donning uni odamlarning zaharlanishiga sabab bo’lishi mumkin. …

kasallanishiga sabab bo’ladi). ko’kmarazdan zaharlanganda ascitli toksik gepatit avj oladi. kampirchopon va ko’kmarazning zaharli moddalari odam va uy hayvonlari organizmiga har-xil taьsir etadi. ular qustiradi, ich ketkizadi, qon bosimini pasaytiradi, juda bo’shashtiradi, bosh aylantiradi va noxush qiladi. bundan tashqari kampirchopondan zaharlanganda falaj bo’ladi, oyoqlarning tomiri tortishadi, bosh qimirlaydi, orqaga siltanadi va ko’zlar qimirlaydi. ko’kmarazdan zaharlanganda jigar sezilarlik darajada zararlanadi va qorinda suv yig’iladi (sariq suv paydo bo’ladi ); eshakmiyadan zaharlanganda, odatda, bosh og’riydi, o’zini mastga o’xshash sezadi baьzan tomirlar tortishadi. zaharli o’tlarga qarshi kurash choralari kampirchopon, ko’kmaraz va eshakmiya juda xavfli bo’lgani uchun zaharli o’tlar jumlasiga kiritilgan; shu sababli bu o’tlarni barcha dehqon, fermer xo’jaliklarda hamda aholi tomorqalaridan yo’qotish majburiydir. kampirchopon, ko’kmazar va eshakmiya urug’i bo’lgan donni sotish, qayta ishlash yoki xo’jalikdan olib chiqish qatьiy ta`qiqlangan. zaharli o’tlar tarqalgan xo’jaliklardagi donni o’simliklar karantini davlat inspekciyasining ruxsati (fitosertifikati) bilangina olib chiqish mumkin. zaharli o’tlarga qarshi kurashish choralarini ko’rish mas`uliyati dehqon, fermer …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "zaharli begona o’tlar"

1523080251_70802.doc zaharli begona o’tlar reja: 1.zaharli begona o’tlarning botanik xarakteristikasi. 2.zaharlanish alomatlari. 3. zaharli begona o’tlarga qarshi kurash choralari. zaharli begona o’tlarning botanik xarakteristikasi. mamlakatimizning lalmi maydonlaridagi donli ekinlar orasida, yaylovlar va pichanzorlarda turli xil zararli yovvoyi o’tlar o’sadi, bu o’tlarning urug’i shudgorlash vaqtida tuproqqa chuqur ko’milib ketadi. shu sababli urug’lari unib chiqish qobiliyatini bir necha yilgacha yo’qotmaydi va erni qayta yumshatish vaqtida tuproq yuzaga yaqin joylanishi bilan unib chiqadi. ko’p yillik o’tlar ildizi tuproqqa chuqur joylashadi. bu ildizlarning uzilgan qismidan xam o’t ko’karib chiqaveradi. ba`zi tur o’tlarda va ularning urug’larida zaharli moddalar bo’lganligi tufayli va ...

DOC format, 66.0 KB. To download "zaharli begona o’tlar", click the Telegram button on the left.

Tags: zaharli begona o’tlar DOC Free download Telegram